II SA/Ol 182/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji, II. orzeka że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA wyr. l - sentencja wyroku Rozkazem personalnym z dnia 13 grudnia 2005r. Komendant Powiatowy Policji w B. przyznał A. B. świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za 1 miesiąc. W uzasadnieniu podano, iż decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia 17 października 2005r. został uchylony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 16 czerwca 2004r. w sprawie zwolnienia A. B. z Policji z dniem 17 czerwca 2004r. W związku z tym policjant został z dniem 24 listopada 2005r. przywrócony do służby na stanowisko równoległe. Zgodnie z treścią ar. 42 ust. 5 ustaw o Policji policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za okres 1 miesiąca. Wskazano, iż przy ustalaniu wysokości tego świadczenia należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie uwzględniono zaś fakt, iż policjant był tymczasowo aresztowany w okresie od 24 listopada 2003r. do 17 sierpnia 2004r. Zatem w okresie pozostawania poza służbą zaistniały okoliczności powodujące niemożność pełnienia przez niego służby w Policji po 17 czerwca 2004r. nawet gdyby nie został z niej zwolniony. Ponadto wskazano, iż w związku z prowadzonym postępowaniem karnym do czasu jego zakończenia policjant jest zawieszony w czynnościach służbowych. W związku z tym uznano, iż policjant w okresie przed przywróceniem do służby nie mógł jej pełnić przez część czasu pozostawania poza służbą i dlatego w ocenie organu przyznane świadczenie pozostaje w granicach zakreślonych powołanym przepisem jest odpowiednie do stanu faktycznego. Od decyzji tej odwołał się A. B. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu świadczenia za okres pozostawania poza służbą, równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za 6 miesięcy. Zakwestionował przyjęcie przez organ związku świadczenia z potencjalną niemożnością pełnienia służby. Podał, iż służby nie pełni od 23 listopada 2003r., gdyż został zawieszony. Ponadto wskazał, iż poza służbą pozostawał prawie 1,5 roku, podczas gdy od momentu zwolnienia go z policji do uchylenia tymczasowego aresztowania upłynęły 2 miesiące. Podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2004r. uchylił orzeczenie w przedmiocie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a wyrok ten został podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odwołujący się wskazał, iż Konstytucja gwarantuje mu prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu administracji publicznej, zaś organ pierwszej instancji mając możliwość rekompensaty poniesionej szkody nie czyni tego. Wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, a organy winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktyczne mając na względzie słuszny interes obywateli. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 30 stycznia 2006 roku utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podano, iż art. 42 ust. 5 ustawy o Policji określa prawo do świadczenia za okres pozostawania poza służbą, które ustalane jest w granicach od 1-miesięcznego do 6-miesięcznego uposażenia. Oznacza to, iż policjant przywrócony do służby nie otrzymuje uposażenia za okres pozostawania poza służbą, a jedynie wskazane świadczenie mające formę rekompensaty. Podniesiono, iż policjant pozostawał poza służbą od dnia 17 czerwca 2004r. do dnia 24 listopada 2005r. Jednakże do dnia 11 sierpnia 2004r. pozostawał tymczasowo aresztowany. Zatem gdyby nawet nie został zwolniony ze służby, nie mógłby pełnić obowiązków służbowych. Ponadto wskazano, iż od 25 listopada 2003r. został zawieszony w czynnościach służbowych i zawieszenie to obowiązuje do czasu zakończenia postępowania karnego. W związku z tym w ocenie organu ustalenie świadczenia w wysokości 1-miesięcznego uposażenia jest prawidłowe. Jednocześnie organ uznał za nieuzasadnione zarzuty odwołującego się o braku związku pomiędzy niemożnością pełnienia służby a ustaleniem wysokości świadczenia za okres pozostawania poza nią. Z oczywistych bowiem względów tymczasowe aresztowanie uniemożliwia pełnienie służby. Ponadto wskazano, iż decyzja o zwolnieniu została uchylona w trybie wznowienia postępowania, a w związku z tym brak jest podstaw do kwestionowania jej zgodności z prawem. Powołano się także na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których stwierdzono iż uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania wywiera skutek ex nunc, a tym samym brak jest podstaw do zaliczenia policjantowi do stażu pracy w Policji okresu, gdy jego stosunek był rozwiązany decyzją ostateczną, a także do wypłaty za powyższy okres uposażenia i innych świadczeń. W związku z tym uznano, iż decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Na powyższą decyzję skargę wniósł A.B., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż wysokość świadczenia pieniężnego określona w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji zależy od możliwości pełnienia czynności służbowych w okresie pozostawania poza służbą. W ocenie skarżącego brzmienie tego przepisu wskazuje, iż świadczenie przysługuje z uwagi na fakt przywrócenia do służby i nie daje podstaw do jego limitowania z uwagi na hipotetyczną możliwość pełnienia służby w okresie pozostawania poza nią. Ustawodawca ograniczył jedynie okres, za jaki przysługuje to świadczenie stanowiąc iż nie może być to okres dłuższy niż 6 miesięcy i krótszy niż 1 miesiąc. Jednakże ograniczenie to nie jest uzależnione od okoliczności sprawy, a jedynie oznacza iż w przypadku pozostawania poza służbą dłuższego niż 6 miesięcy świadczenie przysługuje tylko za 6 miesięcy. W związku z tym w ocenie skarżącego decyzje organów zostały wydane z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu policjantowi przywróconemu do służby przysługuje świadczenie pieniężne, ale jego wysokość powinna pozostawać w ustawowych granicach i odpowiadać okolicznościom sprawy in concreto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2002r. nr 7 poz. 58 ze zm.) policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. W wyroku z dnia 3 lutego 2006 r. (Sygn. akt I OSK 837/05, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż z przepisu tego wynika, iż jeżeli policjant został zwolniony ze służby, a potem został do niej przywrócony to za okres ten służy mu świadczenie pieniężne, przy czym okres wypłaty świadczenia nie może być krótszy niż miesiąc a dłuższy niż sześć miesięcy. Przy czym dla ustalenia okresu pozostawania poza służbą nie ma znaczenia fakt, iż po dacie zwolnienia policjanta ze służby zaistniała okoliczność uniemożliwiająca mu pełnienie służby. W niniejszej sprawie A. B. został zwolniony ze służby rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w B. z 16 czerwca 2004 roku, na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 4 czerwca 2004r. o wydaleniu ze służby. Jednakże prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2004r. orzeczenie dyscyplinarne zostało uchylone, a związku z tym decyzją z dnia 17 października 2005r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił rozkaz personalny o zwolnieniu, a decyzją z dnia 24 listopada 2005r. Komendant Powiatowy Policji w B. orzekł o przywróceniu skarżącego do służby. Decyzja uchylająca rozkaz o zwolnieniu ze służby ma takie znaczenie, że z chwilą gdy stanie się ostateczna powoduje reaktywację stosunku służbowego, zaś za okres pozostawania poza służbą służy świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, w granicach określonych w powołanym przepisie. Przy ustalaniu okresu pozostawania poza służbą organy obu instancji wzięły pod uwagę okoliczności będące przeszkodą do pełnienia służby przez skarżącego w postaci tymczasowego aresztowania policjanta oraz zawieszenie go w czynnościach służbowych. Jednakże – jak wskazano w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – okoliczności te nie mają znaczenia. O wysokości świadczenia decyduje bowiem jedynie faktyczny okres pozostawania poza służbą oraz ograniczenia wynikające z treści art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, pozwalające na przyznanie świadczenia w granicach od jedno - do sześciomiesięcznego uposażenia. Należy przy tym podnieść, iż nie jest słuszne powoływanie się przez organ odwoławczy na wskazane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyrokach tych bowiem Sąd stwierdził jedynie, iż uchylenie decyzji o zwolnieniu odnosi skutek na przyszłość, powodując reaktywację stosunku służbowego. W związku z tym za okres pozostawania poza służbą nie przysługuje uposażenie. Jednakże zasady tej nie można odnieść do świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust 5 ustawy o Policji, gdyż nie jest uposażenie za okres służby, a właśnie świadczenie przysługujące za okres pozostawania poza służbą, w przypadku gdy policjant zostaje do tej służby przywrócony. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.