II SA/Po 475/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-06-14
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło częściową nieważność decyzji o warunkach zabudowy, uchylając ją tylko w części, podczas gdy naruszenie prawa powinno skutkować stwierdzeniem nieważności całej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo stwierdziło częściową nieważność decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które skutkuje nieważnością decyzji, organ powinien uchylić całą decyzję, a nie tylko jej część. Ponadto, organ nie ustalił prawidłowo wszystkich stron postępowania, których interes prawny mógł być dotknięty skutkami stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy dla działek nr [...],[...],[...] ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. SKO następnie częściowo uchyliło swoją własną decyzję, utrzymując w mocy pozostałą część. Prokurator złożył sprzeciw, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji SKO. Skarżący H. i W. R. wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji SKO, argumentując, że decyzja o warunkach zabudowy powinna być w całości nieważna, a nie częściowo. SKO wniosło o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2005 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H. i W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2005r. nr [...]; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E,. Brychcy /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].02.2005 r. rozpoznając wniosek W. i H. R. stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...].08.2002 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek nr [...],[...],[...] położonych w S. przy ulicy [...] i [...].
W uzasadnieniu decyzji podano ,że zawarte we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zamierzenie nie jest zgodne z obowiązującym w dacie wydania decyzji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem działki nr [...],[...],[...] w S. położone są na terenie oznaczonym symbolem A6MN,UR. Oznacza to ,że na tym terenie możliwa jest zabudowa jednorodzinna z małymi nieuciążliwymi warsztatami rzemieślniczymi , magazynami lub usługami. Zapis w zaskarżonej decyzji co do rodzaju zabudowy jest zaś niezgodny z obowiązującym planem i wprowadza w sposób sprzeczny z planem zabudowę wielorodzinną na terenach zabudowy wyłącznie jednorodzinnej. Wskazano też ,że z treści wniosku nie sposób ustalić czy jego przedmiotem jest budowa dwóch budynków mieszkalnych o powierzchni każdy [...] m 2 czy też dwóch budynków o łącznej powierzchni [...] m2
Podstawą prawną przywołaną w decyzji SKO jest art. 156 § 1 pkt.7, art. 157 i art. 158 kodeksu postępowania administracyjnego.
Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpił J.R. - uprawniony z decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...].08.2002 r. Podał ,że nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji ewentualnych braków lub nieścisłości zawartych we wniosku .Zważywszy na fakt ,że na podstawie decyzji o warunkach zabudowy została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę , a budowa została zrealizowana oraz ,że zmienił się właściciel co skutkuje koniecznością prawidłowego ustalenia stron postępowania wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania .
Rozpoznając wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].03.2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt.7 , 157 i art. 158 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 46 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / Dz .U. nr 15 ,poz.139 z 1999 r. / w pkt. 1 decyzji uchylił swoją decyzję z [...].02.2005 r. , w części stwierdzającej nieważność decyzji Wójta z dnia [...].08.2002 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenów w części dotyczącej budynku nr 1 oraz w części uzasadnienia ,dotyczącego uznania zabudowy budynkiem cztromieszkaniowym za zabudowę wielorodzinną. A w pkt. 2 decyzji w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzje z [...].02.2005 r.
W motywach uzasadniających decyzje podano ,że proponowane we wniosku o ustalenie warunków zabudowy zamierzenie nie było zgodne z obowiązującym w dacie wydania decyzji miejscowym planem zagospodarowania terenu , ponownie podano ,że nie wiadomo ,czy proponowana zabudowa dotyczy dwóch budynków o łącznej powierzchni [...] m2 czy każdy budynek może mieć [...] m 2. Dalej podano ,że Kolegium uwzględniło treść wniosku J.R. w zakresie zarzutu o sprzeczności z planem lokalizacji budynku nr 1 oraz w części dotyczącej uznania zabudowy budynkiem czteromieszkaniowym za zabudowę wielorodzinną. Utrzymanie decyzji w mocy w pozostałym zakresie wynika z tego ,że wprowadzenie drugiej lini budynków, chociażby częściowo mieszkalnych nie może zasługiwać na aprobatę z uwagi na niezgodność takich działań z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnośnie decyzji SKO z dnia [...].02.2005 r. pismem z dnia [...].07.2005 r. z powołaniem na przepis art. 14 § 1 pkt 2 kpk i art. 156 § 1 pkt.2 i 157 §1 kpa sprzeciw złożył Prokurator domagając się stwierdzenia nieważności decyzji SKO i powiadomienie Prokuratora o sposobie załatwienia sprzeciwu. Zdaniem Prokuratora decyzja SKO z dnia [...].02.2005 r. zawiera rażące naruszenie prawa poprzez przyjęcie ,że decyzja Wójta Gminy S. z [...].08.2002 r. jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania tejże decyzji.
Natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO z dnia [...].03.2005 r. złożyli H. i W. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji .Skarżący podaje ,że z niezrozumiałych względów uchylono decyzję z [...].02.2005 r. w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest sprzeczna z miejscowym planem .W ocenie skarżącego jest to sprzeczne z art. 156 § 2 kpa , który nakazuje organowi w razie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa uchylenia całej decyzji , a nie tylko jego części. Uzupełniając wywody skargi w piśmie z dnia [...].06.2006 r. skarżący podał ,że w związku z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w jego sąsiedztwie powstało małe osiedle mieszkaniowe. Dołączył także decyzje Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...].07.2005 r. uchylającą decyzje wojewody w. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji starosty p. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Prokurator zawiadomiony przez Sąd o wniesionej skardze nie przystąpił do postępowania sądowego i nie zajął stanowiska w sprawie. Tymczasem SKO postanowieniem z dnia [...].07.2005 r. powołując się na art. 65 § 1 kpa przekazało sprzeciw Prokuratora według właściwości do rozpoznania przez Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoją argumentację . Odnośnie zarzutów ze skargi podano ,że do dnia [...].12.2002 r. obowiązywały przepisy ,które zezwalały aby dom jednorodzinny zawierał także cztery mieszkania co sprawiło ,że SKO nie mogło stwierdzić nieważności całej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona , chociaż nie wszystkie argumenty w niej przytoczone są zasadne.
Zgodnie z art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 , poz.1270 / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podać ,że przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym było stwierdzenie nieważności decyzji Wójta w sprawie warunków zabudowy. Celem takiego postępowania jest ustalenie ,czy decyzja jest obarczona jedną z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 kpa. Organ orzekający o nieważności nie może zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty. W ocenie organu orzekającego decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...].08.2002 r. ma wadę powodującą nieważność z mocy prawa, a wada polega na tym ,że decyzja o warunkach zabudowy jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Precyzyjnie jednak nie podano na czym owa sprzeczność polega. Jeśli zważyć, że zapis w decyzji o warunkach co do charakteru projektowanego budynku jest dokładnie przepisany z części tekstowej planu zawartej na stronie 17 pkt.3 to nie sposób się zgodzić z przyjęciem ,że decyzja jest sprzeczna z owym planem bez dokonania dokładnej analizy planu. Należałoby precyzyjnie podać z jakim zapisem miejscowego planu pozostaje ten zapis decyzji w sprzeczności.
Ponadto rację ma skarżący twierdząc, że jeżeli ustali się ,że decyzja jest sprzeczna z planem to wówczas trzeba stwierdzić nieważność decyzji , ponieważ nie może być tak ,że decyzja jest częściowo nieważna z mocy prawa , a częściowo jest ważna. W tym zakresie zarówno sformułowanie sentencji decyzji SKO z [...].03.2005 r. jak i jego uzasadnienie jest niezrozumiałe i nieczytelne.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy nadto pamiętać ,że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji ,lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W aktach administracyjnych jest informacja ,że zmienił się właściciel nieruchomości na której pobudowano domy , a z decyzji pozwolenia na budowę wynika ,że inwestorami byli I. i A.D. Należy precyzyjnie ustalić czy osoby te są uprawnione z decyzji o warunkach zabudowy , i czy mają interes prawny aby wziąć udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Powyższe okoliczności sprawiają ,że zaskarżona decyzja nie może zostać zaakceptowana , ponieważ została wydana z naruszeniem prawa materialnego – art. 46 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym , oraz z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynika postępowania , polegających na nie ustaleni osób ,których interesu prawnego decyzja może dotyczyć.
Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, a więc wnosi o wydanie decyzji o treści jak została wydana przez SKO w dniu [...].02.2005 r. Ponieważ Sąd jest związany zakazem reformationis In Pius wobec czego uchyleniu podlega tylko decyzja wydana w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy.
Podczas postępowania administracyjnego doszło również do naruszenia przepisu art. 186 kpa. Stanowi on ,że w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie urzędu, zawiadamiając o tym strony. Sformułowanie przepisu jest kategoryczne nakazujące wszcząć postępowanie w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora. Nie ma więc możliwości przekazania sprzeciwu do rozpoznania przez sąd administracyjny.
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych służy temu samemu celowi co prokuratorska kontrola przestrzegania prawa ,bo w obu przypadkach chodzi o kontrolę zgodności z prawem działania administracji publicznej. Wobec tego krytyczne wypowiedzi skarżącego odnośnie stanowiska prokuratora nie podlegają żadnej ocenie sądu. Powyższe uchybienie sprawia ,że również postanowienie z dnia [...].07.2005 r. o przekazaniu sprzeciwu Prokuratora podlega uchyleniu na podstawie art. 145§ 1 pkt.1 lit.c
Biorąc pod rozwagę powyższe argumenty Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. I wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II i III uzasadnia przepis art. 200 i 151 cytowanej ustawy.
/-/E. Brychcy /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło