I SA/Wr 70/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędzia WSA - Katarzyna Radom Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Protokolant: Dorota Zawiślińska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi: A. N. na postanowienie Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] Nr F [...] w przedmiocie: odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn odrzuca skargę Uzasadnienie: Przedmiotem skargi wniesionej przez A. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] nr [...], którym organ odmówił wyrażenia zgody na umorzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, należnego z tytułu nabycia przez podatnika spadku po zmarłym M. G. W dniu [...] A. N. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. prośbę o umorzenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn (ustalonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] nr [...]). Prośbę swą skarżący uzasadnił trudną sytuacją materialną oraz złym stanem zdrowia. Pismem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G., zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ) zwrócił się z prośbą do Prezydenta Miasta J. G. o zajęcie stanowiska w sprawie wyżej wymienionego wniosku. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta J. G. odmówił wyrażenia zgody na umorzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika wprawdzie, że sytuacja materialna podatnika jest trudna i aktualnie uniemożliwia mu uregulowanie należnego podatku od spadków i darowizn, jednak w opinii organu okoliczność ta nie może przesądzać o konieczności umorzenia zobowiązania. Zdaniem organu gminy wymierzone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. zobowiązanie jest niewspółmiernie niskie do wartości przysporzenia majątkowego otrzymanego w drodze spadku, dlatego też zwolnienie podatnika z obowiązku podatkowego w tym zakresie byłoby sprzeczne z zasadą powszechności opodatkowania i godziłoby w interesy podatników regulujących w pełni zobowiązania podatkowe w zakresie podatku od spadku i darowizn. Organ podniósł, że posiadany przez spadkobiercę lokal mieszkalny stanowi wystarczające zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych, stąd też brak stałego źródła utrzymania nie przesądza o konieczności umorzenia 1 Sygn. akt I SA/Wr 70/06 należnego podatku. Również stan zdrowia strony, choć utrudnia znalezienie pracy, nie przesądza zdaniem organu o konieczności umorzenia zobowiązania. W wyżej wymienionym postanowieniu Prezydent Miasta J. G. pouczył stronę o tym, iż od postanowienia z dnia [...] przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie. W skardze na postanowienie strona wniosła o zmianę postanowienia i wyrażenie zgody na umorzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że gdyby zdawał sobie sprawę z obciążeń, które wiążą się z nabyciem spadku - odrzuciłby spadek, gdyż nie jest w stanie ponieść ustalonej opłaty. Zdaniem strony Prezydent Miasta, rozpoznając jego prośbę, nie uwzględnił złego stanu otrzymanego lokalu, który jest zdewastowany i nie nadaje się do zamieszkania. Dodał, że Gmina J. G., która przejęłaby ten lokal w przypadku odrzucenia przez niego spadku, zmuszona byłaby do poniesienia ogromnych nakładów finansowych. Na potwierdzenie złego stanu technicznego, przedłożył operat szacunkowy dotyczący otrzymanego lokalu, sporządzony na potrzeby wykupu mieszkania przez żyjącego jeszcze spadkobiercę. Skarżący wskazał, że - wbrew opinii organu - jego niesprawność wyklucza możliwość podjęcia pracy, gdyż z powodu swojej choroby nie jest on nawet w stanie ocenić, kiedy będzie mógł podjąć stałą pracę i czy w ogóle ją podejmie. Z tego powodu strona nie może zadeklarować ratalnej spłaty ustalonego zobowiązania. Odpowiadając na zarzuty skargi Prezydent Miasta J. G. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści przepisów art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w WSA/wyr.1 2 Sygn. akt I SA/Wr 70/06 postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach ( art. 3 § 3 u.p.s.a.). Z kolei art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) stanowi, iż do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) (ust. 1). W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (ust. 2). Wniosek lub zgoda, o której mowa w ust. 2, są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (ust. 3). Jednocześnie przepis art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w WSA/wyr.1 3 Sygn. akt I SA/Wr 70/06 której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na fakt, iż na postanowienie wydane w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie służy zażalenie, strona -stosownie do regulacji powołanej wyżej art. 52 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych obligowana była wezwać organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa i dopiero wówczas nabyłaby prawo do złożenia skargi do Sądu. W takim przypadku strona przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinna zwrócić się do organu gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co umożliwi ponowne rozważenie przez Prezydenta Miasta J. G. wniosku strony i ocenę argumentów przemawiających za umorzeniem zaległości podatkowej. Pominięcie wskazanego trybu czyni skargę niedopuszczalną, wobec czego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej podlega ona odrzuceniu. Złożona przez stronę skarga -jako przedwczesna - nie mogła być przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym do czasu, aż strona nie wyczerpie wszelkich możliwych środków służących jej w postępowaniu przed organem gminy. Pamiętając o nieprecyzyjnym pouczeniu skarżącego przez Prezydenta Miasta J. G. o służących mu środkach prawnych, Sąd wskazuje, iż skarżący może nadal (niezwłocznie) zwrócić się do Prezydenta Miasta J. G. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, dopiero po zajęciu stanowiska przez organ gminy, strona będzie mogła skutecznie złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. WSA/wyr.1 4