II SA/Wa 586/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-09
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Anna Mierzejewska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Służby Więziennej, który zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu odpowiadającej przysługującej mu normie powierzchni, może być odmówiony przydział kolejnego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przydziału lokalu mieszkalnego emerytowanemu funkcjonariuszowi Służby Więziennej, ponieważ zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie przydziela się lokalu osobie zajmującej już lokal na podstawie umowy najmu, który odpowiada przysługującej jej normie powierzchni. Fakt, że właścicielami lokalu stały się osoby fizyczne, nie zmienia tej sytuacji prawnej.Stan faktyczny
Skarżąca, emerytowana funkcjonariuszka Służby Więziennej, wniosła o przydział lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując, że skarżąca zajmuje już lokal odpowiadający przysługującej jej normie powierzchni na podstawie umowy najmu. Organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że zmiana właściciela lokalu na osoby fizyczne nie wpływa na uprawnienia skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. lakoniczne uzasadnienie i naruszenie przepisów dotyczących prawa do lokalu oraz niestabilność jej sytuacji mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę
II SA/Wa 586/06
UZASADNIENIE
Dyrektor Aresztu Śledczego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 85 ust. 2 , art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. , Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 1 ust 2 i § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz normy powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. z 2003 r. Nr 35, poz. 304) - postanowił nie uwzględnić wniosku Pani M. J. o przydział lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ww. jest emerytem Służby Więziennej i obecnie zamieszkuje lokal przydzielony przez Naczelnika Aresztu Śledczego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1984 r. Lokal nr [...] znajduje się w budynku nr [...] przy ulicy W. w W. Mieszkanie składa się z dwóch pokoi o łącznej powierzchni użytkowej [...] m² i powierzchni mieszkalnej [...] m². Przedmiotowy lokal zajmuje wspólnie z mężem. Dalej podkreślił, że przydzielony lokal odpowiada normie jednostkowej przysługującej jej powierzchni – określonej w art. 85 ust. 2 ustawy, a więc Pani M. J. posiada lokal mieszkalny i wobec tego nie spełnia warunków umożliwiających przydzielenie jej mieszkania na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 i § 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia.
Od decyzji Pani M. J. złożyła odwołanie, wnioskując o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu podkreśliła, że właścicielami lokalu, który zamieszkuje, są aktualnie osoby fizyczne i stosownie do przepisów prawa lokalowego właściciele mogą w każdej chwili wypowiedzieć jej stosunek najmu, a następnie zmusić do opuszczenia lokalu.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 85 ust. 2 w związku z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. z 2003 r., Nr 35, poz. 304), po rozpatrzeniu odwołania Pani M. J. od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w W. o odmowie uwzględnienia wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Pani J. zamieszkuje, wraz mężem, w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. na podstawie umowy najmu z dnia [...] lipca 1984 r., zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...]. Powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi [...] m², jest więc zgodna z powierzchnią należną osobie, której rodzina składa się z dwóch osób, zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Dalej podkreślił, że z mocy art. 91 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że nie przydziela się lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi zajmującemu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej - jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - czyli Pani J. nie jest osobą uprawnioną do przydziału lokalu.
Również organ odniósł się do podniesionego przez ww. faktu, że obecnie właścicielami budynku przy ul. [...] są osoby fizyczne, a nie Gmina i wskazał, że fakt ten nie ma wpływu na jej obecną sytuację mieszkaniową.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem.
Decyzji zarzuciła w szczególności zbyt lakoniczne uzasadnienie, a ponadto naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Służby Więziennej i ich rodzin. Wskazała ponadto, że jej sytuacja mieszkaniowa jest niestabilna, boi się podwyżki czynszu, chroni ją jedynie ustawa o ochronie praw lokatorów.
W odpowiedzi na skargę organ - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. wniósł o oddalenie skargi, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207 , poz. 1761 ze zm.), z którego wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi zajmującemu w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej lub dom.
Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86, oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z ust 2 cytowanego przepisu wynika, że przy ustaleniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny, stopień służbowy lub zajmowane stanowisko oraz normy dodatkowe przysługujące osobom uprawnionym na podstawie przepisów odrębnych jednak nie więcej niż z dwóch tytułów. Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7m do 10 m.
Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych, tymczasowych kwater oraz norm powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin –Funkcjonariuszowi Służby Więziennej w służbie stałej przydziela się decyzją lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, uwzględniając następujące okoliczności: brak lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Na podstawie § 13 przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do lokali mieszkalnych zajmowanych przez emerytów, rencistów i członków rodzin po zmarłych funkcjonariuszach uprawnionych do renty rodzinnej, którzy posiadają uprawnienia do tych lokali na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Z cytowanego przepisu wynika, że powyższe uregulowania mają zastosowanie do emerytów i rencistów, wobec powyższego będą miały zastosowanie również do skarżącej.
Podstawowe znaczenie w sprawie niniejszej będzie miała jednak treść i wykładnia art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Cytowany artykuł wskazuje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi (emerytowi i renciście) zajmującemu w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie:
- decyzji administracyjnej,
- umowy najmu lub
- spółdzielczego prawa do lokalu lub
- dom, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Pani M. J., emerytka Służby Więziennej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1984 r. o przydziale lokalu funkcyjnego, otrzymała przydział lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ulicy [...] w W. o łącznej powierzchni [...] m² i powierzchni mieszkalnej [...] m² składający się z dwóch izb mieszkalnych. Następnie, w dniu [...] lipca 1984 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] a Panią M. J. została zawarta umowa o najem powyższego lokalu mieszkalnego.
Również nie ulega wątpliwości, że lokal ten skarżąca zamieszkuje razem z mężem, a więc spełnia on kryteria norm powierzchni mieszkalnej, określonych w art. 85 ust. 2.
Wobec powyższych ustaleń zdaniem Sądu organ słusznie ustalił, że Pani J. spełnia kryteria dla odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie art. 91 ust. 1, ponieważ w miejscowości pełnienia służby, posiada lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu odpowiadający normom powierzchni mieszkalnej.
Ustęp 1 artykułu 91, jako jeden z tytułów prawnych, na podstawie którego wnioskujący zajmuje lokal mieszkalny, a stanowi to negatywną przesłankę przydzielenia lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi, wymienia umowę najmu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. podniosła, że obecnie właścicielami zajmowanego przez nią lokalu są osoby fizyczne (właściciele) - Pan B. P., W. K., K. B. i Pani A. B. Wskazała, że właściciele i ich spadkobiercy zaniedbują swoje obowiązki właścicielskie, należności z tytułu czynszu wpłaca do depozytu sądowego, obawia się podwyżki świadczeń, nawet eksmisji. W jej przekonaniu w obecnej sytuacji faktycznej, jej potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone, a organ - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej nie wypełnił ciążących na nim obowiązków.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej wynika z jej subiektywnego przekonania, chociaż sama wskazuje, że obejmuje ją ochrona przewidziana w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266).
Podkreślić należy, że lokal nr [...] w budynku nr [...] przy ulicy [...] w W. Pani M. J. zajmuje na podstawie umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...]. Najem lokali został uregulowany w Rozdziale II Działu I – Najem, Tytułu XVII Najem i Dzierżawa Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964r. , nr 16, poz. 93 ze zm).
Zgodnie z treścią art. 680 kc, do najmu lokalu stosuje się przepisy rozdziału poprzedzającego czyli rozdziału I - przepisy ogólne, z zachowaniem przepisów poniższych. Na podstawie art. 678 kc w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu w miejsce zbywcy. W przedmiotowej sprawie w miejsce dotychczasowego najemcy wstępują nowi właściciele, czy ich spadkobiercy.
Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby umowa najmu skarżącej została wypowiedziana.
W ocenie Sądu również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214). Z treści powołanego przepisu wynika, że do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, uprawnionych do policyjnej emerytury lub renty, będą miały zastosowanie przepisy dotyczące prawa do lokalu mieszkalnego oraz prawa do przydziału na podstawie decyzji administracyjnej.
Z powołanego przepisu wynika tylko to, że powołane przepisy mają również zastosowanie do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, uprawnionych do policyjnej renty lub emerytury, natomiast nie wynikają inne szczególne uprawnienia.
Wobec powyższego w ocenie Sądu decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2005 r. jest decyzją legalną, zgodną z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
W dacie decyzji Pani M. J. posiadała lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu w miejscowości pełnienia służby, zgodny z normami powierzchni mieszkalnej, a więc spełniała negatywną przesłankę dla przyznania lokalu mieszkalnego opisaną w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło