IV SA/Wa 638/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. i I. S. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. D. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...]kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla zadania: "Budowa północnej obwodnicy miasta K. w ciągu drogi krajowej Nr [...]" oraz o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości wyznaczonego liniami rozgraniczającymi w/w odcinek drogi. Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołań złożonych przez Z. i I. S., E. i W. S., O. i R. K., M. B., A. K. oraz A. i J. W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721, ze zm.). O wszczęciu zaś postępowania Wojewoda zawiadomił w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Zmiana przebiegu projektowanej drogi krajowej, stanowiącej obwodnicę miasta K. nie jest możliwa, a przebieg ten wyznaczony został w pasie dotychczas zarezerwowanym na ten cel w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy K., przyjętym w uchwale Nr [...] z dnia [...] stycznia 1988 r. Rady Narodowej Miasta i Gminy K. Przeznaczenie terenu Osiedla [...] pod zabudowę zatwierdzono w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego budownictwa jednorodzinnego – K. ul. [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 1989 r. Rady Narodowej Miasta i Gminy K., a więc wtedy, gdy był znany planowany przebieg obwodnicy. W konsekwencji tego, osiedle znajduje się obecnie w bezpiecznej odległości od planowanej inwestycji, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek wyburzeń. Przesunięcie tej lokalizacji poza zarezerwowany od lat na ten cel pas terenu, mógłby skutkować protestami osób, których domy zostały zbudowane na terenach nie przeznaczonych dotychczas pod drogę. Zaplanowane skrzyżowanie ul. [...] z obwodnicą zapewni łączność komunikacyjną pomiędzy rozdzielonymi częściami miasta, jak również z sąsiednimi miejscowościami. W raporcie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko 1 zaproponowano środki ochronne w postaci ekranów akustycznych oraz urządzeń do podczyszczania wód opadowych spływających z drogi. Na inwestora nałożono także obowiązek przedłożenia analizy porealizacyjnej, co pozwoli na podjęcie niezbędnych działań w celu zminimalizowania negatywnego wpływu drogi na środowisko po rozpoczęciu jej eksploatacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. i I. S. zarzucili naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych wskazując, że miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego dla Miasta i Gminy K. powstał w 1988 r. i uwzględniał warunki urbanistyczne istniejące w tym obszarze w tym okresie. Po upływie prawie dwudziestu lat na terenach objętych planowana inwestycją drogową powstało osiedle mieszkaniowe, na którym znajdują się uzbrojone działki budowlane wydzielone pod zabudowę jednorodzinną i częściowo zabudowane zgodnie z zatwierdzonym projektem scalenia i podziału przyjętym Uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] sierpnia 1991 r. Jako niezrozumiałe i niekonsekwentne należy ocenić działanie organów miasta i gminy, które najpierw określiły w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na spornym terenie przebieg trasy obwodnicy, a następnie w 1991 r. dokonały wydzielenia z tych terenów działek budowlanych i sprzedały je prywatnym inwestorom. Mieszkańcy osiedla wybudowali na nich domy działając w dobrej wierze i ufając zapewnieniom władz, że przebieg trasy zostanie zmieniony zgodnie z oczekiwaniami mieszkańców osiedla [...]. Tej istotnej kwestii wprowadzenia w błąd mieszkańców na etapie postępowania lokalizacyjnego, kiedy to funkcjonowało równolegle kilka różnych projektów przebiegu trasy nie rozpatrzył organ odwoławczy. Projektowana północna obwodnica miasta powinna okrążać tereny zurbanizowane, a nie przebiegać przez nie. Projektowane skrzyżowanie jest kosztownym i nie znajdującym uzasadnienia rozwiązaniem technicznym. Wymaga wybudowania dodatkowych odcinków dróg o długości około 500 m i pomimo tej inwestycji znacznie skomplikuje przejazd do miasta. Tym samym obowiązek powiązania drogi z innymi drogami publicznymi nie zostanie całkowicie wypełniony, co powoduje naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. Decyzja narusza uzasadnione interesy osób trzecich, a powinna stać na ich straży. Projektowany przebieg obwodnicy znacznie pogorszy jakość życia mieszkańców osiedla [...], a w szczególności skarżących. Na odcinku do 50 m od pasa drogowego występuje szkodliwe oddziaływanie hałasu i zanieczyszczenia powietrza. W bliższej odległości występują szum i wibracje spowodowane natężeniem ruchu drogowego. Ponieważ projektowana obwodnica nie spełnia warunków przewidzianych prawem, zaprojektowano około 920 mb ekranów o wysokości 4,5 m, a 2 w budynkach położonych najbliżej drogi zobowiązano inwestora do zastosowania okien dźwiękoszczelnych. Jak wskazał Wojewoda [...], również grunty przyległe do drogi mogą być zanieczyszczone związkami chemicznymi pochodzącymi ze spalania paliw, ścierania opon samochodowych i okładzin ciernych, ścierania asfaltu jezdni, materiałów stosowanych do zimowego utrzymania dróg, substancji ropopochodnych z maszyn budowlanych i pojazdów o złym stanie technicznym. Domy i posesje mieszkańców przylegają przecież do projektowanego pasa obwodnicy. Ponadto, przedmiotowa obwodnica przebiegać będzie w mniejszej odległości, niż 10 m, określonej w art. 43 ust. 1 pkt 3 lit. B ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60, ze zm.), od ogrodzeń posesji przylegających do pasa drogowego. Niejednokrotnie będzie przebiegać wręcz przez posesje mieszkańców osiedla. Spływająca z jezdni woda wraz z zawartymi w niej zanieczyszczeniami spowoduje zawilgocenie domów i może doprowadzić do ich przedwczesnego zniszczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że w granicach określonej zaskarżoną decyzją lokalizacji obwodnicy Miasta K. znalazły się, stanowiące własność skarżących, niezabudowane działki gruntu oznaczone na projekcie podziału [...]nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie K. km. [...] i działka nr [...] w obrębie K. km. [...], z czego działki nr [...] i nr [...] znajdują się w obszarze przecięcia obwodnicy z ul. [...] (bez wjazdu), natomiast działki nr [...],[...],[...],[...],[...] znajdują się w obszarze planowanego dojazdu o symbolu [...] (poz. 56 wykazu zmian gruntowych w obrębie K. oraz rys. 2.05 w załączniku I do decyzji organu pierwszej instancji). Decyzja organu pierwszej instancji, w odniesieniu do działek gruntu stanowiących własność skarżących, nie narusza art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721, ze zm.). Decyzja określa w tym zakresie wymagania powiązania planowanej drogi z innymi drogami publicznymi, nie pozbawiając skarżących dostępu do drogi publicznej. Zawiera zatwierdzenie podziałów nieruchomości dla wyodrębnienia części przeznaczonych pod planowaną obwodnicę, jak również zawiera warunki 3 wynikające z potrzeb ochrony środowiska, poparte stosownym Raportem o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając zawarte w nim wnioski co do zakresu i sposobu kompensaty negatywnych oddziaływań planowanej drogi na środowisko. Planowana inwestycja drogowa, z racji swojej funkcji, negatywnie oddziaływuje na środowisko, co potwierdza dołączony do decyzji Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wymogiem wynikającym z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych, jak również z innych przepisów dot. ochrony środowiska, jest jednak określenie takich rozwiązań technologicznych planowanej inwestycji, aby wyeliminować lub zminimalizować negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na środowisko. W decyzji organu pierwszej instancji określono takie rozwiązania, wynikające z Raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zarówno co do uciążliwości akustycznych poprzez zastosowanie ekranów akustycznych, jak również co do zanieczyszczeń pochodzących z planowanej obwodnicy poprzez konieczność zrealizowania urządzeń podczyszczających na wylotach ścieków z drogi do ich odbiorników. Wskazano również na konieczność przedłożenia analizy porealizacyjnej dla rozpoznania dalszych uciążliwości, jakie mogą wystąpić po oddaniu drogi do użytkowania, mimo zastosowanych rozwiązań. Powyższe spełnia także wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób skarżących w zakresie ochrony środowiska. Natomiast wobec przysługującego skarżącym prawa własności nieruchomości, należy wskazać, iż planowana inwestycja drogi publicznej jest celem publicznym, co uzasadnia dopuszczalność objęcia jego lokalizacją nieruchomości skarżących, skutkując w przyszłości koniecznością ich nabycia w sposób ustawowo określony w drodze umowy lub wywłaszczenia. W decyzji organu pierwszej instancji zalecono również konieczność nabycia tych części nieruchomości, które położone są poza liniami rozgraniczającymi drogę, ale wykluczających racjonalne gospodarowanie na tych pozostałościach, ze względu na areał, kształt, położenie. Takie uprawnienie wynika dla skarżących także z art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych. W przedstawionym zakresie, decyzja organu pierwszej instancji nie narusza art. 7 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych, dlatego też nie narusza tego przepisu także zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Akta sprawy potwierdzają również uzyskanie przez inwestora wszystkich opinii wymaganych art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach 4 przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych. Do wniosku o wydanie decyzji załączono także pozostałe dokumenty określone w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. O wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji zawiadomiono zgodnie z art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy, co potwierdzają znajdujące się w aktach informacje Burmistrza Miasta K. o wywieszeniu stosownych obwieszczeń na tablicy ogłoszeń oraz egzemplarze prasy lokalnej. Przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych nie upoważniają natomiast organów orzekających do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi krajowej. Organy te mają obowiązek dokonać jedynie oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji drogi krajowej nie pozostaje w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym. W tym zakresie organy orzekające w sprawie dokonały takiej oceny, i ocena ta, w uznaniu Sądu, nie narusza prawa. Lokalizacja planowanej obwodnicy Miasta K. ustalona została, jak wskazały organy orzekające, na terenie od dawna zarezerwowanym na ten cel w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, dlatego skarżący musieli liczyć się z ustaleniami dopuszczalnego sposobu zagospodarowania tego terenu, jaki mógł wynikać z ustaleń planu. Ponadto, przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych nie określają obowiązku inwestora drogi krajowej do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, dlatego też organy orzekające miały obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżących naruszenia art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. b (w tabeli) ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, skoro przepis ten dotyczy minimalnej odległości 10 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej, w jakiej dopuszcza się usytuowanie obiektów budowlanych, a nie dopuszczalności sytuowania drogi krajowej wobec istniejących obiektów. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.