II SA/Wa 1133/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...], 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego przez L. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, za okres od 6 czerwca 2003 r. do 31 lipca 2004 r., w łącznej kwocie 4.136 zł., zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji z uwagi na brak postępowania wyjaśniającego i ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, skutkujących obowiązkiem zwrotu wypłaconej kwoty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Komendant Główny Policji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 97 ust. 5 i art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58), § 1, § 5, § 7 pkt 1 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), orzekł o zwrocie nienależnie pobranego przez L. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, za okres od 6 czerwca 2003 r. do 31 lipca 2004 r., w łącznej kwocie 4.136 zł. W uzasadnieniu podał, że L. P. otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, przyznany decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., wydaną z upoważnienia Komendanta Głównego Policji, do dnia 31 lipca 2004 r., a ocena uprawnień do równoważnika została dokonana na podstawie jego oświadczenia mieszkaniowego z dnia 20 stycznia 2003 r., w którym poinformował, że zamieszkuje z dwuosobową rodziną w domu jednorodzinnym rodziców – M. i H. P. przy ul. [...], natomiast żona M. P. jest współwłaścicielką 1-pokojowego mieszkania przy ul. [...] w Z. w 1/5 części (pozostała część należy do matki żony – J. C.). W 2004 r. zainteresowany poinformował, że od dnia 6 czerwca 2003 r. wraz z rodziną zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. [...], którego żona jest współwłaścicielką. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. przyznającą równoważnik i cofnął z dniem 6 czerwca 2003 r. uprawnienie do tego świadczenia. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. i stała się prawomocna. W ocenie organu, zarówno z przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jak i § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. wynika, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu służby lub miejscowości pobliskiej. Z tego względu, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy z dniem 6 czerwca 2003 r., tj. z dniem zakończenia prac adaptacyjnych (wg; oświadczenia strony) i możliwości zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w Z., L. P. utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wobec tego, iż o terminie zakończenia prac adaptacyjnych i zamieszkania w lokalu strona poinformowała dopiero w dniu 6 maja 2004 r., świadczenie wypłacone jej w okresie wskazanym w decyzji jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi na podstawie § 7 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA. W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w § 7 pkt 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, gdyż w oświadczeniach mieszkaniowych podawał prawdziwe dane, nigdy nie ukrywał faktu, że żona jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Z., a nadto, iż zwracał się do osoby odpowiedzialnej w swojej jednostce w kwestii równoważnika i otrzymywał odpowiedź, że nie ma to znaczenia dla jego uprawnień, gdyż udział we współwłasności nie odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia. Zainteresowany wskazał ponadto, że bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, czy zamieszkiwał wraz z rodziną w lokalu przy ul. [...], czy też zajmował inny lokal i kiedy zakończyły się prace adaptacyjno-remontowe, gdyż to, że w mieszkaniu trwał remont nie zmienia faktu, że żona cały czas posiadała ten lokal na zasadach współwłasności. Z uzasadnienia zaś zaskarżonej decyzji nie wynika w żaden sposób, kiedy podał nieprawdziwe dane w oświadczeniu mieszkaniowym lub nie poinformował organu o okoliczności mającej wpływ na istnienie uprawnienia lub jego wysokości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z informacją zawartą w pkt. 4 decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. o przyznaniu L. P. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, miał on obowiązek informować o każdej zmianie mającej wpływ na prawa do otrzymywania równoważnika lub jego wysokość. Przyznanie to nastąpiło w oparciu o informacje zawarte w oświadczeniu mieszkaniowym z dnia 24 stycznia 2003 r., z którego wynika, że zamieszkiwał wówczas z rodzicami przy ul. [...] w Z., zaś żona jest współwłaścicielką w 1/5 lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Z. W kolejnym oświadczeniu z dnia 6 lutego 2004 r. poinformował, że zamieszkuje przy ul. [...], natomiast w oświadczeniu z dnia 2 kwietnia 2004 r. i piśmie z dnia 6 maja 2004 r. stwierdził, że w lokalu tym zamieszkuje od czerwca 2003 r. W opinii organu, strona nie informowała więc o zmianie miejsca zamieszkania w okresie pomiędzy corocznie składanymi oświadczeniami mieszkaniowymi, do czego była zobowiązana, nie spełniła zatem warunku informowania o zmianach związanych z prawem do lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. P. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Komendanta Głównego Policji, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 7 pkt 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 5, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, poprzez błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do orzeczenia zwrotu pobranego równoważnika. W uzasadnieniu ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, a ponadto wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu, przepisy powołanego rozporządzenia (§ 1 ust. 1 pkt 5) wiążą obowiązek zwrotu wypłaconego równoważnika z faktem posiadania udziału we własności lokalu, a nie z faktem zamieszkiwania w nim. Jednocześnie ani przepisy rozporządzenia, ani też inne przepisy pragmatyki służbowej nie wiążą żadnych skutków prawnych z samym zamieszkiwaniem w posiadanym lokalu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. W myśl zaś § 5 rozporządzenia, policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zamianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albo na jego wysokość. Kwestie związane ze zwrotem wypłaconego równoważnika reguluje z kolei § 7 cyt. rozporządzenia, który stanowi, że decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: 1) nienależnego pobrania na skutek niedoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mającym wpływ na istnienie uprawnień do tego równoważnika lub jego wysokość, 2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. Z oczywistych względów w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek opisany w pkt 2, gdyż prawomocną decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] jedynie uchylono decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] o przyznaniu L. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ nie zarzucił również skarżącemu, by do nienależnego pobrania przez niego równoważnika doszło na skutek podania w oświadczeniu mieszkaniowym nieprawdziwych danych, mających wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika lub jego wysokość. Niesporna jest także okoliczność, iż już w oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2003 r. skarżący poinformował organ o fakcie posiadania przez żonę udziału wynoszącego 1/5 w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w Z., nabytego w drodze kupna. Przyczyną wydania przez Komendanta Głównego Policji decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego przez skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od 6 czerwca 2003 r. do 31 lipca 2004 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji był natomiast fakt niepoinformowania o zmianie przez niego z dniem 6 czerwca 2003 r. miejsca zamieszkania jego i rodziny z ul. [...] w Z. (dom rodziców skarżącego) na ul. [...] (lokal mieszkalny, którego współwłaścicielką w 1/5 części jest jego żona), co miało wpływ, zdaniem organu, na istnienie uprawnienia do tego równoważnika. Stanowisko organu w tym zakresie jest całkowicie błędne, albowiem zarówno przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), regulujący kwestię równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jak również § 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia określający szczegółowe przesłanki przyznania równoważnika, nie łączą tego uprawnienia z zamieszkiwaniem w danym lokalu lub domu, lecz z jego posiadaniem, w tym na zasadzie współwłasności. Zatem, wbrew twierdzeniom obu organów, niepoinformowanie o zmianie miejsca zamieszkania przez skarżącego nie miało wpływu na istnienie uprawnienia do tego równoważnika, a to oznacza brak przesłanek koniecznych do orzeczenia o zwrocie wypłaconego równoważnika. W tej sytuacji decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została z naruszeniem wspomnianego § 7 pkt 1 powołanego rozporządzenia, mającym wpływ na wynik sprawy, zaś zaskarżona decyzja z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy wskazać, iż skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast nie poniósł niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez siebie osobiście, w postaci kosztów przejazdów oraz równowartości utraconego zarobku, z uwagi na niestawienie się na rozprawę,. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd utrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.