II SA/Op 509/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: Referent-stażysta Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. C. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], podjęta na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podniesiono, akceptując rozstrzygnięcie organu I instancji, że skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Brzegu w dniu 16 maja 2006 r. Starosta Brzeski decyzją z [...], nr [...], orzekł o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 16.05.2006 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni zatrudnienia nie osiągała wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odwołaniu D. C. wskazała, że była zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy i organ pierwszej instancji, obliczając wysokość osiąganego przez nią wynagrodzenia, winien zastosować art. 8 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.), który stanowi, iż wysokość minimalnego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika zatrudnionego w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu. W ocenie organu zastosowanie w sprawie winien mieć przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. "a" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uzależniający prawo do zasiłku dla bezrobotnych m. in. od tego by w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni osoba bezrobotna była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1.01.2004 r. do 31.12.2004 r. wynosiło 824,00 zł, od 1.01.2005 r. do 31.12.2005 r. - 849,00 zł, natomiast od 1.01.2006 r. wynosi 899,10 zł. Art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę stanowi, iż wysokość wynagrodzenia pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy nie może być niższe niż 80 % wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. D. C. w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, to jest w okresie od 16.11.2004 r. do 15.05.2006 r. była zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy w A w B. i praca ta stanowiła jej pierwszą pracę. Aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych osiągane przez stronę wynagrodzenie powinno wynosić w okresie od 16 listopada 2004 r. do 31.12.2004 r. 80 % minimalnego wynagrodzenia w roku 2004, tj. 659, 20 zł, od 1.01.2005 r. do 30.11.2005 r. 80 % minimalnego wynagrodzenia w roku 2005, tj.679,20 zł. Natomiast w pozostałym okresie zatrudnienia strona powinna osiągać wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie w powyższych wysokościach strona osiągnęła w listopadzie i grudniu 2004 r. oraz w sierpniu i listopadzie 2005 r., czyli w okresie 122 dni. Tym samym, zdaniem organu, nie spełniła warunków określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni nie osiągała wynagrodzenia w wysokości co najmniej 80 % i 90 % minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania regulacji prawnej, na którą strona powołała się w odwołaniu. W skardze strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając obrazę prawa materialnego, a to art. 8 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), oraz błędne ustalenie jej stażu pracy, na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że okres, w którym uzyskiwała wynagrodzenie za pracę niższe niż wskazane w art. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, nie jest okresem zaliczanym do ubiegania się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Podniosła, iż przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie definiuje pojęcia minimalnego wynagrodzenia, a zatem organ winien był zastosować przewidzianą w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu zasadę proporcjonalności i obliczyć wysokość minimalnego wynagrodzenia dla skarżącej w oparciu o wskaźnik 0,6, tj. proporcjonalnie do jej wymiaru czasu pracy. W ocenie skarżącej organ wybiórczo zastosował przepis art. 6 powołanej ustawy, bez uwzględnienia normy wynikającej z art. 8 ustawy. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Przeprowadzona pod tym kątem analiza stanu faktycznego i prawnego nie pozwoliła na uwzględnienie skargi. Rozstrzygnięcie w decyzji odmownej, stanowiącej przedmiot skargi, wydane zostało w trybie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Stanowisko organu było w tej mierze prawidłowe. Stan faktyczny sprawy nie budził między stronami kontrowersji. Przypomnieć jedynie należy, iż bezspornie, skarżąca pracując przez wymagany przepisami ustawy okres w niepełnym wymiarze czasu pracy w A w B., uzyskiwała wynagrodzenie niższe niż to, które wskazują przepisy wydane na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. nr 200, poz. 1679 ze zm.), a także niższe od wyliczonego na podstawie art. 6 ust. 2 tej ustawy, obowiązującego w stosunku do pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania był zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni i osiągnął wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Poza tym przepis art. 71 ust. 2 ustawy wskazuje okresy zaliczane do okresu 365 dni, wśród których wymienia okresy pobierania zasiłku chorobowego, jeżeli podstawę wymiaru tego zasiłku stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, po odliczeniu kwoty składek na ubezpieczenia społeczne należne od pracownika (pkt 3). Z treści powyższego unormowania wynika, iż warunkiem uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, z których pierwszą jest posiadanie okresu zatrudnienia i okresów zaliczalnych wynoszących co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, natomiast drugą - uzyskiwanie w powyższym okresie, z uwzględnieniem okresów zaliczalnych, wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy. W ocenie Sądu udokumentowane w aktach sprawy zatrudnienie skarżącej w okresie od 2 kwietnia 2004 r. do 10 maja 2006 r., nie jest wystarczającą okolicznością do przyznania zasiłku dla bezrobotnego, gdyż zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy, winien być spełniony drugi warunek tj. osiąganie w powyższym okresie wynagrodzenia w kwocie, co najmniej najniższego wynagrodzenia. Ta druga okoliczność jest kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie. W zakresie łącznego spełnienia warunków do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych, Sąd podziela stanowisko zajęte w wyroku NSA w Warszawie, z dnia 25 stycznia 1999 r. sygn. II SA 1738/98 (LEX nr 41906), w którym stwierdzono, iż "w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację skarżąca była wprawdzie zatrudniona przez ponad 365 dni, ale przez co najmniej 365 dni nie uzyskiwała wymaganego przepisami ustawy wynagrodzenia. Otrzymywane przez nią od 1 lipca 1997 r. wynagrodzenie było bowiem niższe od najniższego wynagrodzenia. Brak było zatem podstaw prawnych do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych". Pogląd ten wyrażono wprawdzie na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 514 ze zm.), ale z uwagi na zbliżoną regulację zawartą w ustawie o promocji zatrudnienia z 2004 r. zachował on na jej gruncie pełną aktualność. Na podstawie przedłożonych kart wynagrodzeń skarżącej, których nie kwestionowała, organ odwoławczy wskazał, w których miesiącach otrzymywała wynagrodzenie w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia, a w których, nawet przy uwzględnieniu unormowania z art. 6 ust. 2 ustawy, było ono niższe. Wymienione okresy, uprawniające do zasiłku, z uwagi na wynagrodzenie, wynoszą łącznie mniej niż 365 dni, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu nie pozwalają na dowolne wyliczanie okresu 18 miesięcy, lecz konkretyzują go, poprzez określenie "...w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania", zatem w przedmiocie liczenia okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, sporny okres został właściwie przyjęty przez organy obu instancji, gdyż nie mógł być liczony w inny sposób. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej jakoby organy administracyjne potraktowały przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (...) w sposób wybiórczy. Przywołany przez nią w odwołaniu i w skardze przepis art. 8 ust. 1 ustawy nie jest unormowaniem definiującym minimalne wynagrodzenie za pracę, gdyż wysokość i sposób ustalania "minimalnego wynagrodzenia za pracę", jako określonej kategorii prawnej, zostały wyczerpująco określone w art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (...). Przepis art. 6 ustawy modyfikuje tę kategorię prawną w stosunku do określonej, wskazanej w nim grupy pracowników podejmujących pracę po raz pierwszy, natomiast przepis art. 8 ust 1, na który wskazuje skarżąca, reguluje wyłącznie sposób liczenia tego wynagrodzenia w przypadku zatrudnienia pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy. W żadnym wypadku ani wykładnia gramatyczna tego przepisu, ani nawet wykładnia funkcjonalna nie pozwalają na przyjęcie, że każdy zatrudniony powinien być oceniany pod kątem spełnienia przesłanki uzyskiwania co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy uwzględnieniu jego indywidualnego wymiaru czasu pracy. Celem regulacji wprowadzającej wymóg uzyskiwania wynagrodzenia w określonej wysokości nie mogło być stworzenie możliwości uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którzy uzyskują wynagrodzenie proporcjonalne do wymiaru czasu pracy, liczone na podstawie art. 8 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (...), jako że w rzeczy samej oznaczałoby to konieczność uznania wspomnianej regulacji za bezprzedmiotową. W praktyce każde wynagrodzenie osób zatrudnionych przez pracodawcę stosującego się do powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy, w tym także nawet zatrudnienie w minimalnym wymiarze czasu pracy, rodziłoby uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż byłoby ono pochodną umownie przyjętego wymiaru czasu pracy i wyliczenia dokonanego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (...). Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy ma charakter przepisu ograniczającego, którego celem (funkcją) jest wyeliminowanie z kręgu osób uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych, tych zatrudnionych, którzy nie mogli wylegitymować się uzyskaniem wynagrodzenia w wysokości (a nie proporcjonalnej wysokości), odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, stanowiącemu odpowiednią kategorię prawną a nie faktyczną. W wypadku przyjęcia poglądu wyrażonego w skardze, przepis powyższy utraciłby wskazany wyżej charakter prawny normy ograniczającej (zawężającej) krąg osób uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych. W związku powyższym, należało przyjąć, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację D. C. była wprawdzie zatrudniona przez co najmniej 365 dni, ale przez co najmniej 365 dni nie uzyskiwała wymaganego przepisami ustawy wynagrodzenia. Brak było zatem podstaw prawnych do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. Uregulowanie w zakresie możliwości uwzględnienia okresów zatrudnienia w celu ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych jest kategoryczne i nie przewiduje możliwości uwzględnienia okoliczności, że zatrudnienie było wykonywane w niepełnym wymiarze czasu pracy – jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Dlatego też, należy uznać, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji, zgodne są z prawem. Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalić skargę.