VII SA/Wa 1766/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zdemontowania drzwi wejściowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane oraz na podstawie § 236 ust 1 i § 242 ust 1 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nakazał A. S. zdemontowanie drugich drzwi wejściowych zamontowanych do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Powyższy obowiązek należy wykonać w terminie 14 dni licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w budynku przy ul. [...] w [...] stwierdzono, że do lokalu nr [...] wstawione są drugie drzwi wejściowe, zewnętrzne wraz z futryną metalową od strony korytarza prowadzącego na klatkę schodową. Drzwi o szerokości 0,80m otwierane są na korytarz, którego szerokość wynosi 1,25m i stanowi on jedyną drogę ewakuacyjną z lokali nr 7 i nr 8. Drugie drzwi zamontowane do lokalu nr [...], po ich całkowitym otwarciu zmniejszają w znacznym stopniu szerokość drogi ewakuacyjnej i utrudniają wyjście z sąsiedniego lokalu nr [...]. Tym samym nie zapewniają osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa użytkowania i stanowią zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania A. S. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane nakazuję A. S. zdemontowanie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji drugich drzwi wejściowych zamontowanych do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że prace budowlane polegające na wstawieniu drzwi wejściowych zewnętrznych w budynku wielorodzinnym podlegają obowiązkowi uprzedniego ich zgłoszenia właściwemu organowi. Zatem samowola budowlana polegająca na instalacji drzwi jako przypadek inny niż określony w art. 48 prawa budowlanego objęty jest sankcją z art. 51 prawa budowlanego, mającego zastosowanie m.in. do robót wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia. Organ odwoławczy zacytował § 236 ust 1 i 3 oraz § 242 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i wyjaśnił, że jakkolwiek przepisy prawa budowlanego dopuszczają możliwość montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania, to jednak organy nadzoru budowlanego zobligowane są do ograniczenia tej możliwości, gdy rozwiązanie takie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi, określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zawęża drogę ewakuacyjną. Z tych względów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zasadne jest nakazanie A. S. zdemontowanie drugich drzwi wejściowych zamontowanych do jego lokalu. Organ II instancji nie podzielił przyjętej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] podstawy prawnej decyzji – art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego – uznając, iż podstawą orzeczenia winien być art. 51 ust 1 pkt 1 tej ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji – w części nakazującej A. S. zdemontowanie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji drugich drzwi wejściowych zamontowanych do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]; o utrzymanie w mocy części przedmiotowej decyzji – uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji – wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Zarówno przepisy prawa budowlanego, jak i żadne inne przepisy nie wymagają dokonania zgłoszenia jakiemukolwiek organowi montażu drzwi otwierających się na zewnątrz. Zatem nie mają w takim wypadku zastosowania przepisy art. 51 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego. Oba organy – I instancji i odwoławczy – wydały decyzje opierając je na błędnej podstawie prawnej. Organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 5 prawa budowlanego, zgodnie z którym należy doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, powołał również błędne przepisy prawa materialnego w uzasadnieniu, tj. przepisy art. 29 ust 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego (art. 29 ust 2 pkt 1 zakłada, iż: "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: 1/ remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków"; zaś art. 30 ust 1 pkt 2 tej ustawy mówi, iż "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga: 2/ wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13"; ). Zamontowanie drzwi wejściowych otwierających się na zewnątrz trudno zaliczyć do remontu. Zatem są to przepisy, które nie mają zastosowania w tym postępowaniu. Organ odwoławczy również powołał błędną podstawę prawną, tj. art. 51 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym należy doprowadzić obiekt do stanu poprzedniego. Dotyczy to jednak obiektów budowlanych lub ich części, których budowa wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Zamontowanie drzwi wejściowych nie wymaga żadnego z nich. Nadto "przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nawiązuje w ust. 1 do art. 50 co oznacza, że obydwa przepisy regulują ten sam stan faktyczny. Z treści art. 50 wynika, że przedmiotem dyspozycji jego unormowań jest prowadzenie robót budowlanych, które nie mają jeszcze cech ukształtowanego obiektu budowlanego. W konsekwencji powyższego również przepis art. 51 cytowanej ustawy może być stosowany tylko do robót będących w toku wykonywania, które odpowiadają warunkom określonym w art. 50 tego prawa." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 2 lipca 1996 r., sygn. akt II SA/Wr 306/96). Przepisy te nie mogą mieć zatem zastosowania do drzwi, których montaż już zakończono. Przepisy prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie możliwości montażu następuje jedynie wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zawęża drogę ewakuacyjną. Zgodnie z § 236 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm./ z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej sfery pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Drzwi mieszkania stanowią zatem wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia na drogę ewakuacyjną. Łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób – 0,8 m /§ 239 ust 1 ww. rozporządzenia/. Warunki jakim mogą odpowiadać szerokości dróg ewakuacyjnych zawarto w § 242 ust 1. Stanowi on, iż szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Zasadniczym zaś przepisem normującym sytuację opisaną w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli Sądu zawiera ust 4 tego przepisu stanowiąc, że "skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi". Jak wynika z powyższych przepisów, prawnym ograniczeniem w montażu drzwi mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku /w tym mieszkańców lokalu, w którym drzwi takie zamontowano/ jest zmniejszenie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej mierzone po całkowitym otwarciu drzwi na zewnątrz. Z powyższego wynika, że nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi /tj. wyjście ewakuacyjne/ innego pomieszczenia mieszkalnego zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości ujętej w § 239 ust 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej /poziomej drogi ewakuacyjnej/ opisaną w § 242 ust. 1 cyt rozporządzenia. Zarówno z protokołu oględzin, szkicu oraz ze zdjęć dołączonych do skargi nie wynika, by drzwi otwierały się na zewnątrz w sposób naruszający któryś z wymienionych przepisów. Zauważyć na marginesie należy, że gdy dochodzi do naruszenia przepisów przeciwpożarowych zawartych w ww. rozporządzeniu w przypadku montażu drzwi wtedy ma zastosowanie przepis art. 66 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994 r., a nie art. 51 ust 1 pkt 1 tego prawa. Z tych względów Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały naruszenia ww. przepisów z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykazane uchybienia organów nadzoru budowlanego stanowiły o uwzględnieniu skargi. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.