II SA/Gl 1017/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. nr [...] z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] ([...] ) złotych. Organy nadzoru budowlanego od roku 2001 prowadziły postępowanie w przedmiocie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. A w Ś.. Z akt postępowania wynika, że budynek ten jest niezamieszkały od 2002 r., kiedy to jego lokatorzy zostali z niego przeniesieni do innych lokali przez Gminę. Przedmiotowy budynek stanowił własność A. G., który zmarł [...] roku, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] roku, wydaną w oparciu o art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ( Dz. U. nr 89, poz. 414 z zm. – tekst jednolity z 21 listopada 2003 r.) oraz § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych ( Dz. U. nr 198, poz. 2043 ) nakazał zarządcy K. G. wykonanie rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. A w Ś.. W decyzji umieszczono także dodatkowe obowiązki obciążające zobowiązaną takie jak zabezpieczenie terenu przed dostępem osób trzecich, wywieszenie tablicy informacyjnej i ostrzegawczej, sporządzenie dokumentacji technicznej rozbiórki przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zgłoszenie przystąpienia do rozbiórki i przedłożenie deklaracji kierownika technicznego wraz z odpisem jego uprawnień, uporządkowania terenu po rozbiórce, zgłoszenia zakończenia rozbiórki w organie orzekającym i w Wydziale Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w Ś.. W uzasadnieniu organ orzekający powołał się na stanowisko organu II instancji, zawarte w poprzedzającej wydanie obecnego rozstrzygnięcia decyzji kasacyjnej zgodnie z którym K. G. jest nie tylko współwłaścicielką przedmiotowego budynku, ale i jego zarządcą. W związku z stanem budynku, który stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi do K. G., jako zarządcy skierowano nakaz objęty decyzją. W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. zaprzeczyła by kiedykolwiek była zarządcą budynku przy ul. A. Podała, że zmarły A. G. ( zmarł w [...]r. ) pozostawił dzieci : syna M. G. i córkę I. z domu G.. Ona natomiast była żoną W. G., zmarłego w [...] r., syna A. G.. Zdaniem odwołującej się nie jest ona uprawniona do rozbiórki budynku należącego do innych osób, a nadto nie posiada niezbędnych na ten cel środków finansowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił zarzutów odwołującej się i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach organ odwoławczy wskazał na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] z uzasadnienia którego wynika, że K. G., należąca do kręgu spadkobierców ustawowych syna spadkodawcy, faktycznie objęła otwarty spadek sprawując zarząd nieruchomością przy ul. A. Do czasu gdy budynek był użytkowany ( to jest najdalej do 2002 r. kiedy lokatorzy zostali wykwaterowani ) pobierała czynsz, a w związku ze złym stanem technicznym budynku wystąpiła z pismem z dnia [...] 2001 r. do Prezydenta Ś. o wysiedlenie lokatorów oraz zobowiązała się do zabezpieczenia budynku. Mając na uwadze powyższe postanowienie, organ odwoławczy uznał, że odwołująca się jest zarządcą i dlatego do niej powinna być skierowana decyzja z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Równocześnie z uwagi na realne zagrożenie katastrofą budowlaną, stwarzającą zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi za uzasadnione uznano zaopatrzenie decyzji pierwszoinstancyjnej w rygor natychmiastowej wykonalności ( art. 108 kpa ). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G. zarzuciła organom orzekającym naruszenie decyzją ostateczną art. 7, 77 § 1, 10 § 1 kpa oraz art. 48 Prawa budowlanego. Uzasadnienie powołanych zarzutów stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że skarżąca pełniła w przeszłości zarząd nieruchomością, a dopiero po wysiedleniu lokatorów, a więc po ustaniu dochodów z kamienicy, przestała się budynkiem interesować, co spowodowało jego gwałtowną destrukcję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. O ile zły stan budynku wielorodzinnego przy ul. A, fakt iż jest on niezamieszkały co najmniej od końca 2002 roku, a obecnie grozi katastrofą budowlaną wynika z akt sprawy, a także nie jest kwestionowany przez skarżącą to za zasadny należy uznać zarzut skarżącej iż nie jest ona zarządcą budynku. W tym miejscu należy przypomnieć, że organy administracyjne orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Ponieważ jak wynika z przywołanego wyżej art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja wydana w oparciu o ten przepis może być skierowana do właściciela lub zarządcy, obowiązkiem organu jest ustalenie na dzień wydania decyzji tych osób. W związku z tym powołanie się na ustalenia zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku sygn. akt [...], które sprowadzają się do okoliczności sprawowania przez skarżącą faktycznego zarządu do czasu wysiedlenia lokatorów ( to jest do końca 2002 r.) i stwierdzenie w oparciu o to ustalenie, że skarżąca w dacie rozstrzygania sprawy była zarządcą nieruchomości należy uznać – już z tego względu – za nieuprawnione. Adresatem decyzji może bowiem być tylko aktualny zarządca, o ile taki zakres obowiązków wynika z umowy o zarządzaniu nieruchomością. Zarządca bowiem co do zasady może być podmiotem zobowiązanym jedynie, gdy chodzi o czynności zmierzające do utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym, a taką czynnością w sposób oczywisty nie jest rozbiórka budynku. Nadto w ocenie składu orzekającego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym, w rozumieniu art. 28 kpa ( por. wyrok z 24.01.2002 r., sygn. akt IV SA 472/00). W niniejszej sprawie organy orzekające z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa nie ustaliły właściciela ( współwłaścicieli ) będącego przedmiotem sprawy budynku, ani też zarządcy budynku na dzień wydania decyzji. W konsekwencji zaskarżona decyzja skierowana do skarżącej jako zarządcy nieruchomości została wydana z naruszeniem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. W postępowaniu ponownym organ I instancji powinien podjąć czynności zmierzające do ustalenia spadkobierców A. G. zmarłego [...] roku np. w postaci złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia praw do spadku po A. G., przy czym organ winien mieć na uwadze także treść art. 34 ust. 1 kpa. Dopiero ustalenie właściciela ( właścicieli ) nieruchomości umożliwi organowi skierowanie do niego decyzji przewidzianej art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, lub zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu w przypadku ustalenia obecnego zarządcy i zakresu jego obowiązków umożliwiających uczynienie go adresatem przedmiotowej decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c, art. 135, art. 134 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), orzekł jak w sentencji.