IV SA/Gl 1513/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-10-16
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, uwzględniając dochody rodziców, skład rodziny oraz przepisy uchwały rady gminy dotyczące zwolnień z opłat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły dochody rodziny i skład rodziny w poszczególnych okresach, a także prawidłowo obliczyły częściową odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w większości okresów. Jednakże, stwierdzono błąd w obliczeniu odpłatności za pierwsze dni czerwca 2006 r. Ponadto, organy pominęły możliwość całkowitego zwolnienia z opłat, wynikającą z uchwały rady gminy, która dopuszczała takie zwolnienie w określonych sytuacjach, w tym gdy rodzice ponoszą już odpłatność za inne dziecko w rodzinie zastępczej i dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Brak rozważenia tej możliwości stanowi naruszenie prawa materialnego i procedury administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt córki R. w rodzinie zastępczej. Organ pierwszej instancji ustalił częściową odpłatność, uwzględniając dochody skarżącego, skład rodziny oraz kryteria dochodowe. Skarżący domagał się całkowitego zwolnienia z opłat, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz brak wsparcia ze strony żony. Kolegium utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając brak podstaw do całkowitego zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części ustalającej odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej za określone okresy, a w pozostałej części skargę oddalił. Sąd określił również, że uchylona część decyzji nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA del. Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...], w części ustalającej odpłatność za pobyt R. B. w rodzinie zastępczej od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł, od dnia [...] do [...] w wysokości [...] zł, oraz od dnia [...] do dnia [...] roku w wysokości [...] zł 2) w pozostałej części skargę oddala, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części, w której w punkcie pierwszym niniejszego wyroku została uchylona.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję działającego z upoważnienia Miasta C. - Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., z dnia [...], [...], w przedmiocie:
1. Zwolnienia M. B. z części opłaty za pobyt dziecka R. B. w rodzinie zastępczej w roku [...].
2. Ustalenia od dnia [...] do [...] częściowej odpłatności za pobyt
dziecka R. B. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł
3. Ustalenia od dnia [...] do [...] częściowej odpłatności za pobyt
dziecka R.B. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł
4. Ustalenia od dnia [...] do [...] częściowej odpłatności za pobyt
dziecka R. B. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł
5. Ustalenia od dnia [...] do [...] częściowej odpłatności za pobyt
dziecka R. B. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł
6. Ustalenia od dnia [...] do [...] częściowej odpłatności za pobyt
dziecka R. B. w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł
Wydanie powyższych decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
W toku ponownego rozpoznania wniosku M. B. dotyczącego całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt córki – R. w rodzinie zastępczej, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. ustalił, że w okresie od [...] do [...] strona prowadziła samodzielne gospodarstwo domowe. Jej dochód miesięczny wynosił w tym czasie [...] zł. Przy ustalaniu odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, w składzie rodziny uwzględniono córkę R., której dotyczy zaskarżona decyzja, oraz przebywającego także w rodzinie zastępczej syna M., na którego z tego tytułu została ustalona odpłatność odrębną decyzją. Dalej organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ustawowe kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny wynosi 948 zł. Miesięczny dochód, pomniejszony o kwotę [...] zł. alimentów ponoszonych na córkę W., wynosił [...] zł. i przekraczał ustawowe kryterium dochodowe. W związku z powyższym należało naliczyć częściową odpłatność za córkę R., wynoszącą w okresie od [...]. - [...] zł, natomiast w okresie od [...] do [...] - [...] zł. Ustalając odpłatność za kolejne miesiące organ miał na względzie okoliczność, że w okresie od [...] do [...] nastąpiła zmiana w składzie rodziny, gdyż podczas wakacji przebywali pod opieką M. B.: syn K. B. i pasierbica M. N.. Kryterium dochodowe dla rodziny o takim składzie osobowym (5 osób) wynosi 1580 zł. Uwzględniając, że dochód strony w okresie od [...] do [...] wynosił [...] zł., a od dnia [...] - [...] zł. miesięcznie (po odliczeniu alimentów ponoszonych na córkę W. B.), czyli niewątpliwie przekracza ustawowy próg dochodu, należało ustalić odpłatność - odpowiednio za wskazane okresy - w wysokości [...] zł i [...] zł. Z kolei, z uwagi na powrót od dnia [...] K. B. i M. N. do placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz ze względu na fakt, iż strona nie ponosi opłat za ich pobyt w tych placówkach, w składzie rodziny M. B. organ ponownie uwzględnił tylko zainteresowanego oraz dwoje dzieci przebywających w rodzinie zastępczej. Ponieważ miesięczny dochód strony w tym czasie wynosił [...] zł., co świadczy o przekroczeniu kryterium dochodowego dla trzyosobowej rodziny, określono, że częściowa odpłatność za pobyt w rodzinie zastępczej córki będzie wynosiła od dnia [...] do [...] - [...] zł. Na koniec, organ pierwszej instancji podniósł, że przy wydawaniu decyzji uwzględniono postanowienia załącznika do uchwały Rady Miasta C. z dnia [...]., zgodnie z którymi, jeżeli dochód w rodzinie mieści się w przedziale od 101% do 150 % ustawowego kryterium dochodowego, zwolnienie z opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej następuje w wysokości 90% pomocy pieniężnej, przyznanej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej; natomiast jeżeli dochód w rodzinie mieści się w przedziale od 151% do200% ustawowego kryterium dochodowego, zwolnienie z opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej następuje w wysokości 80%
wskazanej pomocy pieniężnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. domagał się całkowitego zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt córki w rodzinie zastępczej. Za krzywdzące uznał, że jego żona nie ponosi żadnych opłat, mimo iż jest osobą zdrową i mogłaby podjąć pracę. Odwołujący się choruje na [...] od [...] lat i tylko on pozostaje w zatrudnieniu, ponosząc koszty utrzymania dzieci, w tym także pasierbicy M. N.. Matka dzieci nie utrzymuje z nimi kontaktu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) organ odwoławczy wyjaśnił, że dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej (art.72 ust.1), przy czym stosownie do treści art. 79 ust. 1, za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (...) opłatę do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą rodzice. Starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny (art. 79 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej), z tym że przy orzekaniu w tym zakresie organ musi kierować się postanowieniami uchwały rady gminy określającej warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z ponoszenia opłat za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w rodzinach zastępczych. W niniejszej sprawie jest to uchwała Rady Miasta C. Nr [...] z dnia [...]. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 3 cyt. wyżej ustawy, przy ustalaniu odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej w składzie rodziny uwzględnia się to dziecko, a także dzieci przebywające w domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej i placówce opiekuńczo- wychowawczej, jeżeli rodzice ponoszą odpłatność za ich pobyt.
Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji nie mógł zastosować całkowitego zwolnienia M. B. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, albowiem obowiązujące przepisy na to nie zezwalają. Organ ten prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności odnośnie wysokości dochodu (uwzględniono alimenty na córkę W.) oraz zmian stanu osobowego rodziny M. B., co z kolei miało wpływ na odpłatność za pobyt R. B. w rodzinie zastępczej. Prawidłowo też Dyrektor MOPS określił wysokość kryterium dochodowego oraz ustalił kwoty częściowej opłaty w poszczególnych okresach [...] r. Dodatkowo, organ odwoławczy, powołując się na postanowienia uchwały Rady Miasta C. dotyczące sytuacji, w których następuje zwolnienie z opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w wysokości 90%, bądź 80% pomocy pieniężnej przyznanej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, wskazał matematyczny sposób obliczenia ustalonych w decyzji opłat. Wyjaśnił, iż owa pomoc pieniężna wynosi w rozpoznawanym przypadku [...] zł, zatem [...] % z kwoty [...] zł daje [...] zł. Różnica pomiędzy [...] zł a [...] zł wynosi [...] zł, i taką właśnie odpłatność orzeczono za okres od [...] do [...] r., natomiast za [...] dni [...] r. ([...]) odpłatność ta stanowi [...] zł ([...] zł: [...] dni x [...] dni ). Za pozostały okres, tj. od [...] do [...] oraz od [...] obowiązuje zwolnienie w wys. [...] % pomocy pieniężnej przyznanej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, a więc [...] % z kwoty [...] zł daje [...] zł. Różnica pomiędzy [...] zł a [...] zł wynosi [...] zł, stąd przyjęto taką właśnie kwotę odpłatności za wskazany okres. Za [...] dni czerwca [...] ([...]) omawiana opłata wynosi [...] zł ([...] zł: [...] dni x [...] dni).
Na koniec wywodów Kolegium podkreśliło, iż całkowite zwolnienie strony z ponoszenia opłat za pobyt córki w rodzinie zastępczej stanowiłoby naruszenie obowiązującego prawa.
W skardze na powyższą decyzję M. B. wskazał na swą trudną sytuację materialną oraz podniósł raz jeszcze, że od wielu lat choruje na [...], a mimo to pozostaje w zatrudnieniu od [...] lat. Tylko on ponosi koszty związane z odpłatnością za pobyt dwójki dzieci w rodzinie zastępczej. Matka dzieci, tłumacząc się chorobą ([...]) nigdzie nie pracuje, wyprowadziła się z domu, zupełnie nie interesuje się losami, a przede wszystkim, potrzebami dzieci.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. powtórzyło argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane - stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz objętej rozpoznaniem Sądu - na podstawie art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że w części podjęto je z naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji trafnie zauważyły, że stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, na rodzicach dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej ciąży obowiązek ponoszenia z tego tytułu opłat, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie. Od razu powiedzieć trzeba, odpowiadając na oczekiwania skarżącego, że omawiany obowiązek nie musi być egzekwowany od obojga rodziców, zwłaszcza w sytuacji, gdy jedno z rodziców pozostaje bez pracy i nie posiada żadnych dochodów. Od ogólnej reguły ponoszenia opłat prawodawca przewidział jednak odstępstwa, polegające m.in. na częściowym albo całkowitym zwolnieniu z tego obowiązku, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Organy pierwszej i drugiej instancji zgodnie uznały, że M.B. kwalifikuje się do objęcia go pomocą, polegającą na częściowym zwolnieniu z opłat za pobyt jego córki – R. w rodzinie zastępczej. Ze zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego wynika, że w trakcie [...] r. skład osobowy rodziny skarżącego zmieniał się w ten sposób, iż od [...] do [...] r. rodzina ta składała się z trzech osób, tj. skarżącego oraz dwójki dzieci przebywającej w rodzinie zastępczej (R. i M.); od [...] do [...] r. - z pięciu osób, gdyż M. B. sprawował w okresie wakacji opiekę nad przebywającymi w roku szkolnym w placówce opiekuńczo-wychowawczej K. B. i M. N. (skarżący nie ponosi odpłatności za ich pobyt w placówce), po czym od [...] z uwagi na zakończenie sprawowania opieki nad K. B. i M. N. w skład rodziny M. B. wchodzili - tak jak przed okresem wakacyjnym - skarżący oraz R. i M. B.. Prawidłowo został określony dochód rodziny w poszczególnych okresach [...] r., który do [...] wynosił - po odliczeniu alimentów na córkę W.- [...] zł, następnie - [...] zł, a więc niewątpliwie w obu przypadkach nie przekraczał określonego w art. 8 ust. 1 ustawy kryterium dochodowego. Stosownie do tej regulacji, kryterium dochodowe rodziny to suma kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 316 zł, zatem omawiane kryterium dla trzyosobowej rodziny wynosi 948 zł (3 x 316 zł), a dla pięcioosobowej - 1580 zł (5 x 316).
Pozostało zatem zbadać, czy orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo określiły wysokość częściowej opłaty za pobyt R. B. w rodzinie zastępczej, pamiętając że decyzją z dnia [...] r. przyznano rodzinie zastępczej od [...] do czasu uzyskania przez dziecko pełnoletniości miesięczną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. W tej mierze zastosowanie znajdują przepisy uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] w sprawie określenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z ponoszenia opłat za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w rodzinach zastępczych, na podstawie których starosta - w myśl art. 79 ust. 5 ustawy - może częściowo albo całkowicie zwolnić lub odstąpić od ustalania omawianej opłaty. Słusznie w rozstrzygnięciach wskazano, że do sytuacji M. B. zastosowanie mają te postanowienia uchwały, wedle których wysokość zwolnienia z opłaty zależy od tego, jaki jest stosunek procentowy dochodu rodziny do ustawowego kryterium dochodowego. I tak, jeśli dochód rodziny mieści się w przedziale od 101% do 150% kryterium dochodowego, to częściowe zwolnienie wynosi 90% kwoty otrzymywanej pomocy, którą to pomoc ustalono w [...] r. na kwotę [...] zł, natomiast jeśli dochód rodziny mieści się w przedziale od 151% do 200%, to częściowe zwolnienie wynosi 80% wskazanej pomocy (poz. 2 i 3 załącznika do cyt. uchwały). Zwolnienie w wysokości 80% dotyczyło okresów: [...] - [...],[...] - [...] (rodzina składała się z trzech osób a dochód wynosił [...] zł) oraz [...] - [...]. (rodzina składała się z trzech osób a dochód wynosił [...]), i w rozpatrywanej sprawie wynosiło [...] zł. ([...] x 80%), natomiast zwolnienie w wysokości 90% obejmowało czas od [...] do [...], przy czym w [...] dochód rodziny wynosił [...] zł, zaś w pozostałym okresie - [...] zł. W ostatnio wskazanym przypadku omawiane zwolnienie stanowiło kwotę [...] zł ([...] x 90%). W tym stanie rzeczy, organy administracji prawidłowo obliczyły, iż od [...] do [...] r. oraz od [...] do [...] r. M. B. winien ponosić opłatę za pobyt córki w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł, tj. różnicy pomiędzy wartością pomocy pieniężnej przyznanej rodzinie zastępczej na jego dziecko a wartością przysługującego zwolnienia ([...] zł - [...] zł). Prawidłowo też ustalono, że opłata za okres [...] oraz za [...] dni [...] (od [...] do [...]), kiedy to zwiększył się stan osobowy rodziny i stronie przysługiwało 90% zwolnienia, częściowa odpłatność winna wynosić - odpowiednio - [...] zł. ([...] zł - [...] zł) i [...] zł ([...]:[...] x [...]).
Zgoła inaczej przedstawia się ocena prawidłowości ustalenia częściowej odpłatności za pierwsze [...] dni [...] r., która - zdaniem organów - powinna wynosić [...] zł. Kwotę tę obliczono następująco: [...] zł : [...] dni x [...] dni. Choć z podanym sposobem proporcjonalnego liczenia opłaty należy się zgodzić, to jednak wynik tej operacji matematycznej jest inny i wynosi [...] zł. Powyższy błąd jest co prawda niewielki, lecz nie można nie zauważyć, że zobowiązano stronę do ponoszenia wyższej niż wynikająca z przepisów odpłatności i dokonano tego z naruszeniem opisanych wcześniej regulacji dotyczących zasad jej ustalania. Dlatego też powinnością Sądu było uchylenie badanych decyzji w tej części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., jako że doszło do naruszenia prawa materialnego (art. 79 ust. 1 i 5 ustawy), które miało wpływ na wynik sprawy.
Kolejną stwierdzoną przez Sąd wadliwością było pominięcie przez orzekające w sprawie organy postanowień § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta C. z dnia [...] Wskazany przepis gminny dopuszcza możliwość całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w przypadku, gdy dochód w rodzinie nie przekracza 150% ustawowego kryterium dochodowego, o którym była już mowa we wcześniejszych rozważaniach Sądu, i gdy równocześnie zachodzi jedna z wymienionych w komentowanym przepisie okoliczności, w tym m.in. sytuacji gdy rodzice ponoszą już odpłatność za inne dziecko przebywające w rodzinie zastępczej (lit. d ust. 2 § 2 uchwały). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy przypomnienia wymaga, że M. B.- oprócz opłat za pobyt w rodzinie zastępczej córki R. - ponosi takie opłaty również za drugie dziecko, a to M. B. Ponadto, bezspornym jest, że w okresie od [...] do [...] i od [...] do [...] dochód w rodzinie skarżącego nie przekroczył wymaganych 150% kryterium dochodowego, co zresztą legło u podstaw uznania, iż M. B. kwalifikuje się do objęcia go pomocą polegającą na częściowym zwolnieniu z opłat, tj. w wysokości 90%. W tych okolicznościach sprawy niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego, który odpowiadając na prośbę strony w zakresie całkowitego zwolnienia, wyraził pogląd o braku podstaw prawnych do takiego działania. Jak wykazano, uchwała Rady Miasta C. upoważniała organy orzekające do zastosowania całkowitego zwolnienia M. B. z omawianych opłat w okresie od [...] do [...], choć dla pełnego obrazu sprawy trzeba wyraźnie zaznaczyć, że w tym zakresie organom przysługiwało uprawnienie a nie obowiązek podjęcia oczekiwanej przez skarżącego decyzji. Mamy tu bowiem do czynienia z klasycznym przykładem tzw. decyzji uznaniowej, o czym świadczy użycie w ustawie, a także w akcie organu stanowiącego Miasta C. takich sformułowań, jak: "starosta może (...) zwolnić" (art. 79 ust. 5 ustawy) oraz "dopuszcza się (...) możliwość całkowitego zwalniania" (§ 2 ust. 2 uchwały). Z przytoczonych fragmentów regulacji prawnych, istotnych dla obecnie prowadzonych rozważań, wyraźnie wynika, że skutek w postaci wydania decyzji o zwolnieniu, nawet jeśli zostaną spełnione określone przepisami przesłanki uprawniające do takiego zwolnienia, zależy od uznania organu. Rzecz jasna, nie oznacza to jednak, że decyzje o charakterze uznaniowym pozostają poza kontrolą sądową. Każdorazowo bowiem Sąd bada, czy wydanie decyzji o konkretnej treści poprzedziło rozważenie stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, a także, czy organ dokonał wyboru rozstrzygnięcia w sposób zgodny z celami pomocy społecznej i przepisami regulującymi tę materię. Poczynienie tych kilku ogólnych uwag wydaje się w niniejszej sprawie konieczne, po pierwsze - z uwagi na potrzebę pełnego wyjaśnienia omawianego zagadnienia skarżącemu, podnoszącemu w skardze okoliczności, które - jego zdaniem - winny przesądzić o całkowitym zwolnieniu go z powinności uiszczania opłat na dzieci pozostające w rodzinie zastępczej, po drugie zaś - dla wykazania, iż niezbędnym elementem decyzji odmawiającej załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony jest podanie w treści uzasadnienia powodów negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. W decyzjach stanowiących przedmiot badania Sądu takich rozważań zabrakło, co więcej, organ odwoławczy zaprezentował wielce mylący pogląd o braku przepisów pozwalających na całkowite zwolnienie skarżącego z opłat.
Powiedziane dotychczas, a w szczególności fakt pominięcia przy rozpoznawaniu sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia przepisów, należy zakwalifikować jako naruszenie prawa materialnego, które - w ocenie Sądu - miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Z kolei, brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie możliwości całkowitego zwolnienia skarżącego z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej świadczy o istotnym naruszeniu przepisów procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), obligujących organy administracji do pełnego wyjaśnienia i oceny stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. - orzekł o uchyleniu decyzji pierwszej i drugiej instancji w części, w jakiej ustalały odpłatność za okres od [...] do [...] i od [...] do [...] Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań, choć dodatkowo zaznaczyć trzeba, że ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie w jakim decyzje zostały uchylone będzie wymagało nie tylko przeprowadzenia wnikliwej oceny wskazanego powyżej przepisu gminnego, lecz także starannego wyważenia sytuacji obiektywnej oraz interesów skarżącego, którego sytuacja zdrowotna, materialna i rodzinna jest niezwykle trudna.
Orzeczenie w kwestii niewykonywania części decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło