III SA/Gl 137/26

PostanowienieWSA w Gliwicach2026-05-13

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność ustalenia i ogłoszenia regulaminu konkursu ofert na organizację jarmarków, zmierzająca do zawarcia umowy cywilnoprawnej, podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Czynność ustalenia i ogłoszenia regulaminu konkursu ofert na organizację jarmarków, która ma na celu zawarcie umowy cywilnoprawnej, nie stanowi aktu administracyjnego ani czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W związku z tym nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego, a skarga na taką czynność jest niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na czynność Miasta Katowice polegającą na ustaleniu i ogłoszeniu regulaminu konkursu ofert na organizację jarmarków. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że czynność ta nie ma charakteru władczego, nie jest podejmowana w sprawie indywidualnej, nie ma charakteru publicznoprawnego i nie posiada regulacji ustawowej, a przedmiotem konkursu było zawarcie umowy cywilnoprawnej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi W C. W. na czynność Miasta Katowice w przedmiocie ustalenia i ogłoszenia regulaminu konkursu ofert postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 16 stycznia 2026 r. W C. W. (dalej jako: "strona skarżąca") wniosła, za pośrednictwem pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynności jaką było ustalenie i ogłoszenie w dniu 16 grudnia 2025 r. na stronie internetowej bip.ztm24pl, regulaminu konkursu ofert na organizacje Jarmarków z okazji Urodzin Miasta Katowice w latach 2026-2030 oraz Jarmarków Bożonarodzeniowych w latach 2026-2030 na katowickim rynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie uznając, że niniejsza sprawa dotyczy ustalenia, jak i ogłoszenia w dniu 16 grudnia 2025 r. na stronie internetowej regulaminu konkursu ofert na organizację jarmarków z okazji urodzin Miasta Katowice w latach 2026-2030 oraz jarmarków bożonarodzeniowych 2026-2030 na katowickim rynku oraz dokonanie na tej podstawie wyboru najkorzystniejszej oferty, a także publikacji w tym zakresie ogłoszenia: - nie ma charakteru władczego; - nie jest podejmowane w sprawie indywidualnej; - nie ma charakteru publicznoprawnego - nie posiada regulacji ustawowej. Ponadto organ zwrócił uwagę, że przedmiotem konkursu było zawarcie umowy cywilnoprawnej, która zarówno nie przewidywała wypłaty wykonawcy jakiegokolwiek wynagrodzenia, jak i oddania do korzystania mienia komunalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na ustalenie i ogłoszenie konkursu dotyczącego organizacji jarmarku bożonarodzeniowego podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane enumeratywnie w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do Sądu zaskarżona została czynność Miasta Katowice – Zakładu Targowisk Miejskich w Katowicach jaką było ustalenie i ogłoszenie w dniu 16 grudnia 2025 r. na stronie internetowej bip.ztm24pl, regulaminu konkursu ofert na organizację Jarmarków z okazji Urodzin Miasta Katowice w latach 2026-2030 oraz Jarmarków Bożonarodzeniowych w latach 2026-2030 na katowickim rynku. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola sądów administracyjnych obejmuje działalność administracji publicznej wyłącznie w zakresie określnym ustawą Oznacza to, że kognicja wojewódzkiego sądu administracyjnego ogranicza się do aktów lub czynności mających charakter publicznoprawny, podejmowanych przez organ administracji w sferze imperium, a nie dominium. Ogłoszenie konkursu na organizację Jarmarku Bożonarodzeniowego, którego celem było wyłonienie podmiotu mającego zawrzeć z organizatorem umowę cywilnoprawną, nie stanowi aktu administracyjnego ani czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konkurs taki ma charakter cywilnoprawny i mieści się w sferze swobody kontraktowania, o której mowa w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 – dalej "k.c."). Istotne znaczenie ma również fakt, że organizator konkursu nie prowadził postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. W konsekwencji uczestnikom konkursu nie przysługiwały środki ochrony prawnej przewidziane dla postępowań zakupowych ani też nie dochodziło do realizacji ustawowo określonej procedury administracyjnej. Samo ogłoszenie konkursu ora wybór oferenta nie kreowały po stronie uczestników żadnego publicznoprawnego prawa do uzyskania zamówienia lub zawarcia umowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym czynności podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego w sferze prawa cywilnego nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, nawet jeśli wykonuje je podmiot publiczny. Decydujący jest bowiem charakter prawny czynności, a nie status podmiotu ją dokonującego. Jeżeli organ działa jako równorzędny uczestnik obrotu cywilnoprawnego, nie korzysta z przymusu władztwa administracyjnego. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem materialnoprawnej podstawy do przyjęcia właściwości sądów administracyjnego. Ogłoszenie konkursu nie miało charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., lecz stanowiło element procedury zmierzającej do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Ewentualne roszczenia uczestników mogłyby być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym, na zasadach prawa cywilnego, o ile zaistniałyby ku temu przesłanki. Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalną z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Z tego też względu Sąd nie rozpoznał zawartego w odrzuconej skardze wniosku o przywrócenie terminu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło