II SA/Sz 177/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego F.P. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę [...] złotych tytułem zwrotu wydatków w postępowaniu sądowym. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działając z up. Prezydenta Miasta K., po rozpoznaniu wniosku J.K. z dnia 2 października 2006 r., na podstawie art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 107 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), decyzją z dnia (...(, przyznał J.K. zasiłek celowy specjalny w wys. (...( na częściowe pokrycie kosztów związanych z zakupem leków, dokonaniem opłat w miesiącach kwiecień-wrzesień 2006 r., zakupem obuwia i bielizny osobistej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, m.in., że w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalił, iż sytuacja wnioskodawcy jest trudna i spowodowana niepełnosprawnością oraz długotrwałą chorobą. Dochód J.K. wynosi (...(, na który składa się dodatek mieszkaniowy w wys. (...( i renta ZUS (...(. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe, tj. 477 zł. Uznając jednak sytuację J.K. za szczególnie uzasadniony przypadek organ postanowił o przyznaniu ww. specjalnego zasiłku celowego. Od decyzji tej J.K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wskazując, że nie kwestionuje wysokości przyznanej pomocy z której jest bardzo zadowolony oraz z bardzo dobrego sposobu załatwienia sprawy przez pracownika socjalnego. J.K. zakwestionował jednak sposób obliczenia dochodu, do którego wliczono całość dodatku mieszkaniowego, pomimo, iż dodatek ten został przyznany w oparciu o dochody jego oraz córki A.K.-U. Tym samym, w ocenie odwołującego, "naruszono przepisy postępowania administracyjnego, zasadę równości obywateli wobec prawa, ochrony praw nabytych, zasadę jawności postępowania oraz zgodności z obowiązującymi przepisami". W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 6 pkt 10, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, decyzją z dnia (...(, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powołał się na art. 41 ustawy o pomocy społecznej i wyjaśnił, że dodatek mieszkaniowy stanowi przede wszystkim dochód osoby na którą wydana została decyzja o przyznaniu dodatku, podobnie jak renta, która jest dochodem osoby dla której została przyznana. Dodatek mieszkaniowy oraz renta członka rodziny stanowią również dochód rodziny. W przypadku analizowania dochodu na osobę w rodzinie dochody poszczególnych członków, w tym kwotę dodatku mieszkaniowego jak również kwotę renty, należy podzielić przez liczbę członków uzyskując dochód na osobę w rodzinie. Natomiast w przypadku ustalania dochodu osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo dodatek mieszkaniowy stanowi dochód osoby na którą wystawiona została decyzja przyznająca dodatek. Również renta jest dochodem tej osoby dla której została ona przyznana. Kolegium ustaliło, że aktualnie J.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tym samym przyznany dodatek mieszkaniowy jak i renta stanowią jego dochód. J.K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W jej uzasadnieniu podał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów, wedle którego, do jego dochodu z tytułu renty winien być w całości wliczony dodatek mieszkaniowy. Skarżący zwrócił uwagę na to, że rentę otrzymuje osobiście ze względu na stan zdrowia, zaś dysponentem dodatku mieszkaniowego jest ZBM w K., który otrzymuje go przelewem na konto. Dodatek mieszkaniowy nie jest dochodem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, zaś renta takim dochodem jest. Ponadto, o dodatek mieszkaniowy mogłaby wystąpić córka A., gdyby przedstawiła jego zgodę i złożyła odpowiednie dokumenty. Wówczas, zgodnie z opinią radcy prawnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., dodatek mieszkaniowy otrzymałaby córka A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 22 października 2007 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest samo uzasadnienie decyzji, które opierają się na ustaleniach niezgodnych z rzeczywistością, uwzględniających do podstawy naliczenia świadczenia całego dodatku mieszkaniowego przyznanego dla trzech osób. W tym zakresie organy obu instancji nie przeprowadziły dokładnego postępowania wyjaśniającego naruszając art. 7 i art. 77 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w zakresie swej jurysdykcji, określonej przez art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja ta odpowiada prawu. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1 lit a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Przy czym za dochód, zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 ustawy). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy obu instancji przyjęły, iż sytuację dochodową J.K. należy oceniać według kryterium przewidzianego dla osób samotnie gospodarujących. Na prawidłowość stanowiska organów w tym zakresie wskazują informacje zebrane w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, w tym sporządzonego w październiku 2006 r. aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Wedle ustaleń organu opierających się na informacjach przekazanych od skarżącego, jego córka A.K.-U. oraz wnuk A., na dzień 17 października 2006 r. z nim nie zamieszkiwali. Trafnie zatem organy przyjęły, że J.K. jest osobą samotnie gospodarującą. To zaś oznacza, że badając kryterium dochodowe skarżącego należało wziąć pod uwagę obowiązującą na dzień wydania decyzji kwotę 477 zł wynikającą z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącą kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących. Przywołane wyże przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują przy ustalaniu dochodu możliwości odliczenia uzyskiwanego przez wnioskodawcę dodatku mieszkaniowego. W sytuacji faktycznej ustalonej przez organy na dzień orzekania, w której skarżący był osobą samotnie gospodarującą i również samotnie mieszkającą, nie znajdowało prawnego uzasadnienia zaliczanie do dochodu J.K. jedynie części pobieranego dodatku mieszkaniowego. Nie narusza zatem prawa decyzja przyznająca J.K. na mocy art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej specjalny zasiłek celowy, a jej uzasadnienie opiera się na niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy znajdującym oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego ustalono z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i w granicach określonych przez § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zasądzając kwotę (...( tytułem zwrotu wydatków w postępowaniu sądowym Sąd nie uwzględnił za uzasadniony wydatek (...( za nadanie przesyłki kurierskiej w dniu 22 października 2007 r. (tj. na 2 dni przed wyznaczonym terminem rozprawy) zawierającej pismo procesowe skarżącego i rachunek kosztów, które to pisma, w ocenie składu orzekającego, mogły zostać przez pełnomocnika skarżącego nadane odpowiednio wcześniej, zwykłym listem poleconym, którego wartość została uwzględniona do poniesionych i niezbędnych wydatków (...(.