II SA/Ol 847/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-11-06
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne z urzędu, zamiast na żądanie strony, w sytuacji gdy podstawą wznowienia było pominięcie strony w pierwotnym postępowaniu? Czy umorzenie postępowania wznowionego jest dopuszczalne, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 105 § 2 Kpa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy) powinno być wszczęte na żądanie strony, a nie z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu w takiej sytuacji stanowi naruszenie art. 147 Kpa. Ponadto, sąd stwierdził, że umorzenie postępowania wznowionego, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 105 § 2 Kpa, jest niedopuszczalne, ponieważ nie załatwia ono merytorycznie żądania wznowienia postępowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty, a także postanowienie o wznowieniu postępowania, zostały uchylone jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący I.P. i J.P. domagali się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, twierdząc, że zostali pominięci jako strony w pierwotnym postępowaniu. Po kilku decyzjach organów obu instancji, które uchylały wcześniejsze rozstrzygnięcia i przekazywały sprawę do ponownego rozpoznania, Starosta wydał decyzję o umorzeniu wznowionego postępowania, uznając skarżących za niebędących stronami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i pozbawienie ich dostępu do drogi publicznej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i postanowienie o wznowieniu postępowania.Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty, a także postanowienie Starosty wszczynające postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi I. P. i J. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę – wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" oraz postanowienie Starosty z dnia "[...]" wszczynające postępowanie w sprawie wznowienia postępowania; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących I. P. i J. P. kwotę 200 zł. (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dwóch budynków handlowych wraz z przyłączem elektroenergetycznym, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wodociągowym, oświetleniem terenu, drogami wewnętrznymi, parkingiem i zjazdem do granicy z działką numer 3, obręb nr 5 na działkach o numerach ewidencyjnych 3/5, 2/23, 2/29, 2/35, bez przyłącza gazowego i przyłączy telekomunikacyjnych. Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu 13 maja 2005r. właściciele sąsiedniej nieruchomości – J.P., I. i J.P. oraz G. i A.Z. - wystąpili o uchylenie oraz stwierdzenie nieważności ww. decyzji, bowiem zostali pominięci jako strony postępowania w tej sprawie. Jako podstawę wniosku wskazali: art. 154 § 1, art. 152 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 i 6, art. 150 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 10 Kpa.
Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta, działając na podstawie art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiadomił wnioskodawców, iż w sprawach wymienionych w piśmie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę należy wnieść odrębne podanie do Wojewody, zaś w sprawie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy do Burmistrza. Natomiast decyzją z dnia "[...]" Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia własnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" uznając, że wnioskujący nie są stronami postępowania o pozwolenie na budowę.
Na skutek odwołania I. i J.P., Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił tę decyzję a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda zwrócił uwagę, iż organ nie dokonał prawidłowej kwalifikacji wniosku oraz pominął tryb postępowania określony przepisami Kpa. Wskazał, że ocena, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła oraz jakie z tego wynikną skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 Kpa) może być efektem wyłącznie przeprowadzonego postępowania po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 Kpa, zaś rozstrzygnięcie musi być oparte na art. 151 Kpa.
Po otrzymaniu akt sprawy organ I instancji zawiadomił pismem z 14 listopada 2005r., stosownie do art. 61 § 4 Kpa, o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego wydanego pozwolenia na budowę informując, że zostało ono zainicjowane wnioskiem stron.
Następnie decyzję z dnia "[...]" Starosta odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Na skutek złożonego przez I. i J.P. odwołania Wojewoda decyzją z dnia "[...]" ponownie uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda stwierdził, iż organ rozpatrzył wniosek o wznowienie postępowania bez zachowania właściwej procedury określonej przepisami Kpa, gdyż nie przeprowadzono z urzędu postępowania wyjaśniającego, które wykazałoby istnienie bądź też nieistnienie przyczyn wznowienia postępowania - art. 145 § 1 kpa.
Po otrzymaniu akt sprawy Starosta postanowieniem z dnia "[...]", działając w trybie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 Kpa, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydanego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podano, że wykonując polecenie organu odwoławczego zostanie przeprowadzone postępowanie co do istnienia przyczyn wznowienia oraz stwierdzenia czy wniosek o wznowienie takiego postępowania pochodzi od strony, której przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta decyzją z dnia "[...]" umorzył wobec J.P., I. i J.P., G. i A.Z. wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją tego organu z 14 marca 2005r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 105 § 1 Kpa.
Uzasadniając decyzję Starosta podał, że J.P., I. i J.P. oraz G. i A.Z. nie posiadają legitymacji strony w sprawie wydanego pozwolenia na budowę. Niewątpliwie stroną tego postępowania jest właściciel działek, na których inwestycja ma być realizowana, który jest inwestorem, zaś wnioskodawcy we wznowionej sprawie są jedynie właścicielami nieruchomości sąsiedniej, która nie była objęta pozwoleniem na budowę. Wyjaśniono, że przepisy nie wprowadzają ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości w związku z projektowaną budową, ponieważ zostały zachowane odległości wymagane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz.690 ze zm.). Odnośnie zgłoszonego przez J.P. zarzutu dotyczącego pozbawienia działki nr 2/9 możliwości korzystania z energii elektrycznej oraz dostępu do drogi w związku z budową obiektów objętych pozwoleniem na budowę wyjaśniono, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu, iż realizowana inwestycja spowoduje pozbawienie działki nr 2/9 możliwości korzystania z energii elektrycznej oraz dostępu do drogi publicznej. Pozbawienie dostępu do drogi i energii nie wynika także z projektu zagospodarowania, zatwierdzonego decyzją na budowę.
Od decyzji tej J.P., I. i J.P. oraz G. i A.Z. złożyli odwołanie, w którym wnieśli o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy po wcześniejszym rozpoznaniu ich zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia "[...]", którym odmówiono im wydania uwierzytelnionych akt tej sprawy. W ich ocenie przedwczesne jest umorzenie postępowania w tej sprawie, gdyż sprawa nie jest bezprzedmiotowa.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż po analizie akt sprawy nie stwierdzono aby wystąpiła którakolwiek z przyczyn wznowienia postępowania przewidziana art. 145 § 1 Kpa. Organ powołał się na art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy Prawo budowlane stwierdzając, że skarżącym nie przysługuje legitymacja strony w postępowaniu w przedmiocie wydanego pozwolenia na budowę, gdyż budynki handlowe objęte kwestionowanym pozwoleniem nie podlegają przepisom odrębnym, wyznaczającym strefę oddziaływania mającą wpływ na zagospodarowanie terenu w obszarze oddziaływania. Oznacza to, iż projektowane obiekty nie wprowadzają ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących. Organ potwierdził, iż z projektu zagospodarowania terenu objętego pozwoleniem na budowę wynika, że zachowane zostały wymagane odległości określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Na tę decyzję I. i J.P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez Wojewodę, co skutkuje naruszeniem praworządności i interesów skarżących. Wskazali, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji naraża ich na utratę i brak władania obiektem handlowym znajdującym się na ich działce nr 2/9. Organ I instancji zatwierdzając projekt zagospodarowania i wydając pozwolenie na budowę dla sąsiednich działek pozbawił ich nieruchomość drogi dojazdowej, co w istotny sposób wpływa na ograniczenie w jej zagospodarowaniu i zabudowie. Wskazali na konieczność zachowania wymogów dotyczących ochrony interesu osób trzecich - art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Podnieśli, iż w tej sprawie organy orzekające nie zastosowany powołanego przepisu prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie. Stwierdził, że przeprowadzone z urzędu postępowanie organu I instancji nie ujawniło żadnych przyczyn do wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. Dodatkowo podano odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii zjazdu na działkę nr 2/9, iż skarżący zorganizowali sobie dojazd do własnej nieruchomości przez działkę nr 2/23 do której nie mieli tytułu prawnego, a która to działka stanowi własność inwestora – Z.J. firma A. Jak wynika z zatwierdzonego kwestionowaną decyzją projektu zagospodarowania działki nr 2/23, zaprojektowano tam parking na 56 stanowisk oraz zjazd dla obsługi klientów aktualnie zrealizowanych już budynków handlowych. Wskazano, iż skarżący są przedstawicielami Firmy B, która posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się u zbiegu ulic o nr działek 3/2, 2/31, 2/33 w ½ oraz 3/13 w 1/2, zaś działka będąca przedmiotem skargi o nr 2/9 posiadająca kształt trójkąta, leży na łuku skrzyżowania tych ulic w tak zwanym trójkącie widoczności ruchu drogowego. Reasumując powyższe, Firma B ma dostęp do drogi publicznej z ul. O., co winno rzutować na całość zbędnie prowadzonych, dodatkowych postępowań przez organy administracji architektoniczno - budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją.
Sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) zwanej dalej: ustawą o ppsa. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa).
Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić, między innymi
w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy lecz wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd stosuje ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej podniesiono.
Przede wszystkim wskazać należy, iż prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury z uwagi na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organów orzekających do przestrzegania przepisów prawa, w tym Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa, bowiem jak wynika z wniosku strony i późniejszych oświadczeń wnioskodawców zażądali oni wznowienia postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę z uwagi na fakt pominięcia ich w tym postępowaniu jako strony postępowania, czyli z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Złożenie takiego wniosku rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, aczkolwiek w ramach sukcesji prawa, tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić generalne na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa) lub też na wydaniu decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, która powołuje podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 Kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 Kpa.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy wznowione postępowanie z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa lub art. 145a § 2 Kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
Niedopuszczalność przedmiotowa postępowania o wznowienie będzie miała miejsce, gdy strona zażąda wznowienia postępowania, w innej sprawie aniżeli zakończonej decyzją ostateczną, natomiast niedopuszczalność postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, nie będąca stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego (A. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, wydanie 7, str. 668).
Przy czym podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998r. sygn. akt. I SA/Łd 1843/96, niepublikowany). Przywołać należy również wyrok NSA z dnia 8 lipca 1997r. sygn. akt SA/Rz 606/97 (opublikowany ST 1997, nr 11,s. 62, wraz z glosą Z. Czarnika i Z. Sawuły), w którym wypowiedziano pogląd, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowionego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowieniu postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia przewidzianej art. 145 § 1 Kpa. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje.
W toku drugiej fazy postępowania, po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem przewidzianym w art. 149 § 2 Kpa, prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż po wznowieniu postępowania możliwe jest wydanie decyzji: po pierwsze odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak przesłanek z art. 145 § 1 lub art. 145a Kpa (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. akt I SA 1289/99, Lex nr 54527), po drugie decyzji uchylającej decyzję dotychczasową i orzeczenie na nowo o istocie sprawy, gdy organ ustali choć jedną przyczynę wznowienia, a brak jest jednocześnie przesłanek negatywnych wynikających z przepisu art. 146 Kpa, bądź też ostatnim z rozstrzygnięć po wznowieniu postępowania jest stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i odmowa jej uchylenia. Organ wydaje taką decyzję wówczas, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 Kpa.
W rzeczonej sprawie Sąd stwierdził, że doszło do wadliwego wznowienia postępowania z naruszeniem zasad Kpa, jak również do wydania przez Starostę decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania, utrzymanej w mocy przez Wojewodę, z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Jak już wskazano wyżej stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (taką podstawę wznowienia konsekwentnie podawali skarżący) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wprawdzie wznowienie postępowania co do zasady następuje z urzędu lub na żądanie strony, jednakże w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz w art. 145a wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony - art. 147 Kpa.
Z akt sprawy przekazanych Sądowi wynika, że pomimo jednoznacznego wniosku o wznowienie postępowania, złożonego przez skarżących oraz pozostałych uczestników postępowania – J.P. oraz G i A. Z. - z uwagi na brak ich udziału w sprawie dotyczącej wydanego pozwolenia na budowę, organ I instancji wydał w dniu "[...]" postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu, czym naruszył w sposób oczywisty przepis art. 147 Kpa.
Dalej stosownie do art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie zignorowały powyższe zapisy i nie zbadały, czy wniosek skarżących spełnia wymagania formalne, jakie nakłada art. 148 Kpa.
Przystępując do załatwiania wniosku złożonego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w pierwszej kolejności należy zbadać warunki formalne, jakie winien spełniać taki wniosek, aby móc następnie dokonać merytorycznej oceny argumentów w nim podniesionych. Takim formalnym warunkiem jest zatem przesłanka złożenia podania o wznowienie postępowania z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym – w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Organy w niniejszej sprawie całkowicie pominęły te wymogi formalne nie badając ich uznając, że postępowanie wznowione zostaje z urzędu, co narusza wskazane wyżej przepisy regulujące postępowanie w tym nadzwyczajnym trybie postępowania. Wobec wyżej stwierdzonych naruszeń prawa przy ponownym rozpoznawaniu tej sprawy od zbadania tych warunków formalnych organ rozpocznie rozpoznanie wniosku skarżących.
Następnie wyjaśnić pozostaje organom, iż art. 151 § 1 i 2 Kpa nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania wznowionego, bez uprzedniego cofnięcia wniosku przez samych zainteresowanych, nawet jeśli w ocenie organu wniosek nie pochodzi od podmiotu, który jest stroną, czy też gdy wydana decyzja jest zgodna z prawem.
Umorzenie postępowania może mieć miejsce - w myśl art. 105 § 1 Kpa – tylko wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, poza przypadkami, o których mówi art. 105 § 2 kpa. Skoro zatem w tej sprawie pozostawało do rozstrzygnięcia żądanie wznowienia postępowania, bowiem nie zachodziła sytuacja określona w art. 105 § 2 kpa, brak było podstaw do umorzenia postępowania, na co słusznie wskazali skarżący. Orzeczenie o umorzeniu postępowania nie załatwia - w sposób prawem przewidziany - ciągle aktualnego żądania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Wobec tego skarżona decyzja Wojewody z dnia "[...]" oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty z dnia "[...]" zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa.
Z uwagi na te naruszenia i brak sprawdzenia wymogów formalnych dla wniosków składanych w trybie art. 145 § 1 opkt 4 Kpa Sąd nie może merytorycznie odnieść się do argumentacji skarżących wskazujących na okoliczności, które w ich ocenie uprawniają ich do przyznania statusu strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia "[...]" o pozwoleniu na budowę, gdyż organy administracji mogą w tym przedmiocie zająć stanowisko dopiero na etapie merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wznowienie.
Na marginesie należy jedynie podzielić stanowisko organów orzekających, iż badanie interesu prawnego skarżących i pozostałych uczestników postępowania, którzy złożyli wniosek o wznowienie w przedmiocie wydanego pozwolenia na budowę będzie miało miejsce w oparciu o zapis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), przy czym jak wynika z nadesłanych akt tej sprawy do chwili obecnej organy nie wezwały skarżących aby wskazali konkretny przepis prawa, z którego wywodzą swój interes prawny w prowadzonym postępowaniu.
Nadto na podstawie akt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, stosownie do art. 135 ustawy ppsa. konieczność uchylenia również postanowienia Starosty z dnia "[...]", którym wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia na budowę , gdyż akt ten narusza art. 147 kpa, zgodnie z którym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. I nie zmienia tego okoliczność, że organ I instancji zawiadomił w tej sprawie na wcześniejszym etapie postępowania pismem z 14 listopada 2005r. o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia informując, że postępowanie to zainicjowały osoby składające wniosek.
Reasumując organy orzekające w tej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a mianowicie art. 147 zd. drugie, art. 148 ust. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, oraz art. art.151 w zw. z art. 105 § 1 Kpa. Uchybienia powyższe pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także postanowienia Starosty z dnia "[...]" na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa. Na podstawie art. 200 ustawy ppsa Sąd zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania oraz orzekł stosownie do art. 152 ustawy ppsa w pkt III sentencji wyroku, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, przy czym powyższe rozstrzygnięcie obowiązuje jedynie do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło