II SA/Łd 500/07
WyrokWSA w Łodzi2007-11-06
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, która następnie stała się częścią pasa drogowego, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom, jeśli nie została zagospodarowana zgodnie z pierwotnym celem, ale stanowi element drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) oraz przepisy prawa materialnego (art. 136 ust. 1 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W odniesieniu do części nieruchomości, która stała się częścią pasa drogowego, organy nie wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że stanowi ona element drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i czy jej położenie uniemożliwia zwrot. W przypadku drugiej części nieruchomości, która została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, sąd uznał, że roszczenie o zwrot nie przysługuje na podstawie art. 229 tej ustawy.Stan faktyczny
Spadkobiercy byłych właścicieli wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1969 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły zwrotu części nieruchomości, która została oddana w użytkowanie wieczyste spółdzielni mieszkaniowej, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie drugiej części nieruchomości, organy uznały, że stanowi ona pas drogowy i w związku z tym nie podlega zwrotowi, opierając się na piśmie zarządu dróg i orzecznictwie NSA. Skarżący kwestionowali te ustalenia, wskazując na istnienie dostępu do drogi publicznej i błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. K., M. P. i M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], znak [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Aktem notarialnym z dnia 25 lutego 1969 r. Rep. [...] Skarb Państwa nabył, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 ze zm.) nieruchomość położoną w P., przy ul. A [...] o pow. 0,2245 ha, oznaczoną numerami działek 10 i 12, stanowiącą własność F. i M. małżonków P..
Z treści aktu wynika, iż zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...], wydaną dnia [...] znak: [...] przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, nieruchomość ta przeznaczona była na cele budowy osiedla mieszkaniowego.
Z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli: E. K., S. P., M. P. i M. P. (postanowienia o nabyciu spadku: sygn. akt [...] z dnia [...] oraz sygn. akt [...] z dnia [...]).
Nabyta w/w aktem działka numer 10 uległa podziałowi na działki numer: 10/1 i 10/2 (mapa numer [...]).
Następnie działki numer 10/2 i 12 uległy podziałowi i stanowią działki numer: 5/8, 5/9, 5/10, dla których w Sądzie Rejonowym w P. prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], w której jako właściciel wpisana jest Gmina P., a jako użytkownik wieczysty [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. oraz działkę numer 7/6 stanowiącą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...].
Działka numer 10/1 wchodzi natomiast w skład działki numer 35/3, która to stanowi drogę powiatową - B.
Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta Miasta P., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej od rozpatrzenia sprawy z wniosku E. K., S. P., M. P. i M. P. w części dotyczącej zwrotu nabytej przez Skarb Państwa nieruchomości, oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów numerami działek: 5/8, 5/9 i 5/10, które to działki stanowią własność Gminy Miasta P. i wyznaczył do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Sprawa zwrotu w/w działek jest zatem przedmiotem odrębnego postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 142 w związku z art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 oraz art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił zwrotu części nieruchomości położonej w P. przy ul. A [...] (obecnie, ul. C), obejmującej część działki nr 35/3 w obrębie [...] oraz część działki nr 7/6 w obrębie [...] uprzednio wchodzących w skład działek oznaczonych numerami 10 i 12, nabytych na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż część działki oznaczonej aktualnie numerem 7/6 w obrębie [...] (dawny numer 12), na podstawie aktu notarialnego Rep "A" Nr [...] z dnia [...] została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej a prawo to zostało ujawnione w dniu 28 września 1971 r. w księdze wieczystej KW Nr [...]. Następnie nieruchomość ta została przeniesiona do księgi wieczystej KW Nr [...]. W tym stanie rzeczy, wobec zapisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, orzeczono o odmowie zwrotu części działki oznaczonej obecnie nr 7/6.
Odnośnie części działki oznaczonej obecnie numerem 35/3, obręb [...] (dawniej część działki nr 10) stwierdzono natomiast, iż znajduje się ona w pasie drogowym B i jest zagospodarowana jako pas drogowy. Podkreślono, za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nieruchomość objęta żądaniem jest wprawdzie zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (lub w umowie sprzedaży nieruchomości) lecz w chwili orzekania stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 maja 2003 r. sygn. akt: II SA/Gd 1206/2001). Wobec tego organ uznał, że choć w sprawie niniejszej nieruchomość nie została zagospodarowana na cel określony w akcie notarialnym, to jako stanowiąca obecnie elementem drogi publicznej nie mogła zostać zwrócona.
Odwołanie od w/w decyzji wnieśli: E. K., S. P. (brak podpisu pod odwołaniem), M. P. i M. P. wskazując, że północna granica nieruchomości oddalona jest od krawędzi chodnika przy ul. B o 24 m, a od krawężnika jezdni o 31 m. Wskazali, że przy tej samej ulicy zlokalizowane są nieruchomości, gdzie naniesienia budowlane znajdują się w granicy chodnika. Zarzucili ponadto, że organ I instancji przyjął błędną interpretację wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 maja 2003r. sygn akt II S.A./Gd 1206/2001. Skarżący podkreślili, iż wyrok ten dotyczy nieruchomości zajętej pod pas drogowy tzn. na tej nieruchomości zostały wybudowane chodnik czy jezdnia, co nie miało miejsca w sprawie niniejszej.
Decyzją z dnia 9 marca 2007 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynikało, iż aktem notarialnym Rep."A" Nr [...] z dnia [...] sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w P. na nieruchomości oznaczonej obecnie numerem działki 7/6 (dawny numer 12) ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. i prawo to na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...] w dniu 28 września 1971 r. Obecnie dla przedmiotowej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w P. prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Ponieważ w przedmiotowej sprawie oddanie działki numer 7/6 w użytkowanie wieczyste i ujawnienie tego prawa w dniu 28 września 1971 r. w księdze wieczystej nie budziło żadnych wątpliwości, organ odwoławczy uznał, że zostały spełnione przesłanki do negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o zwrot w/w nieruchomości wynikające z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnośnie zwrotu części działki oznaczonej dawnym numerem 10, która weszła w skład działki numer 35/3, organ ustalił że nieruchomość ta znajduje się w pasie drogowym B. Podkreślił, że okoliczność tą potwierdzały zapisy w ewidencji gruntów i budynków Miasta P. oraz pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji z dnia [...] znak [...], w którym stwierdzono m. in., że "przedmiotowa część wywłaszczonej nieruchomości znajduje się w pasie drogowym B. i jest zagospodarowana jako pas drogowy. Przedmiotowa część działki zlokalizowana jest w obrębie skrzyżowania drogi krajowej Nr 12 (skrzyżowanie D z B i E). Skrzyżowanie to jest jednym z najbardziej obciążonych skrzyżowań w mieście. Położenie przedmiotowej działki w obrębie tak dużego skrzyżowania praktycznie uniemożliwia zapewnienie dostępu do drogi publicznej spełniającego wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Pomimo zatem, iż część działki numer 35/3 nie została zagospodarowana na cel określony w akcie notarialnym rep. "A" Nr [...] z dnia 25 lutego 1969 r., jednakże zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stanowi ona element drogi i w świetle przedstawionego stanowiska NSA, orzeczenie organu I instancji o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy uznał za w pełni uzasadnione.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu okoliczności, iż wnioskodawcy nie występowali o zwrot nieruchomości zajętej pod drogę tylko nieruchomości "przyległej obecnie do ulicy C. a oddalonej od ulicy B. o 31 m", Wojewoda Łódzki wyjaśnił, iż nabyta aktem notarialnym z dnia 25 lutego 1969 r. nieruchomość położona w P., przy ul. A [...] o pow. 0,2245 ha, oznaczona numerami działek 10 i 12, uległa podziałowi i stanowi obecnie działki numer 5/8, 5/9 5/10 o pow. ogólnej 0,1360 ha, które to działki stanowią własność Gminy Miasta P. oraz część działki numer 7/6 wchodzącej w skład ulicy C. i część działki numer 35/3 wchodzącej w skład ulicy B., które to działki stanowią własność Skarbu Państwa. Teren ten posadowiony jest pomiędzy ul. B a ul. C i jak wykazał organ I instancji część działki oznaczonej dawnym numerem 10/1 wchodzi w skład działki numer 35/3, stanowiącej drogę powiatową – B.
W dniu [...] E. K., S. P., M. P. i M. P. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. zarzucając jej wydanie z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77, 78 Kpa oraz art. 32 Konstytucji. Skarżący postulowali jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenie o zwrocie części nieruchomości. W uzasadnieniu podkreślili, że głównym argumentem odmawiającym im zwrotu nieruchomości jest brak dostępu do drogi publicznej. Wskazali, że na działce oznaczonej nr 4/12, która jest własnością Gminy zakwalifikowaną jako droga powiatowa znajduje się droga o szerokości 7 metrów i długości 67,5 m. jest ona utwardzona płytami betonowymi i stanowi odgałęzienie ul. C. służąc jako droga dojazdowa do garaży zlokalizowanych pomiędzy działkami 4/12 i 7/5. Gdyby nie ta droga nie mogłyby być użytkowane owe garaże od strony działki nr 4/12. Droga ta zlokalizowana jest w odległości 5 metrów od chodnika D. W tym stanie rzeczy w ocenie skarżących odpada argument braku dostępu do drogi publicznej, gdyż jest to jeden z możliwych wariantów dostępu do drogi publicznej. Podali ponadto, że zachodnia obwodnica tej nieruchomości zlokalizowana jest w odległości 174 m od skrzyżowania B z D, a więc w wersji drugiej dostępu tej nieruchomości do drogi publicznej jaką jest B. byłby wjazd oddalony od skrzyżowania o 170 m. Zdaniem skarżących wbrew poglądowi zawartemu w zaskarżonej decyzji B. i D. są drogami lokalnymi, istnieje tam zakaz ruchu tranzytowego. Wobec tego informacje zawarte w decyzji są już nieaktualne, gdyż P. posiada obwodnicę miasta spinającą wszystkie drogi krajowe. Uznali, że realizując zasadę wzajemności, jaką zastosowano do budynku banku czy komisu samochodowego, zlokalizowanie dojazdu do tej nieruchomości przy jej zachodniej obwodnicy w odległości 170 m od skrzyżowania nie wpłynie na bezpieczeństwo ruchu, czego dowodem jest istnienie już takich zjazdów przy tej alei.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że na nieruchomości oznaczonej aktualnie nr 7/6 (dawny nr 12) w obrębie [...], na której obecnie znajduje się droga dojazdowa do garaży, ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 28 września 1971 r. W tym stanie rzeczy spełnione zostały warunki do negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o zwrot w/w nieruchomości wynikające z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co do odmowy zwrotu części nieruchomości oznaczonej nr 35/3 organ powtórzył natomiast stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odrzucił skargę S. P. uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja ta oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
W niniejszej sprawie skarżący domagali się zwrotu spornych nieruchomości w oparciu o art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm.). Przepis ten przewiduje możliwość żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że działka oznaczona numerem 12 ( obecnie stanowiąca część działki oznaczonej nr 7/6 ) wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia i na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] została przekazana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...]. Następnie nieruchomość ta została przeniesiona do księgi wieczystej KW Nr [...].
Ustalenie to w ocenie Sądu nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń, jako że wynika wprost z załączonych do akt sprawy dokumentów i wskazuje na brak podstaw prawnych do zwrotu tej nieruchomości.
Niezależnie od powyższego w odniesieniu do wskazanej działki oznaczonej nr 7/6 ( poprzednio 12) organy obu instancji powołały się na przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm. ), który jednoznacznie stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ( tj. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części ), nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w całości wypełnia dyspozycję wskazanego przepisu art. 229 ustawy, która zgodnie z art. 242 weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
Zgoła odmienna jest natomiast sytuacja w odniesieniu do działki oznaczonej poprzednio nr 10, a obecnie wchodzącej w skład działki o nr 35/3. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji uznał bowiem, że nieruchomość ta nie została zagospodarowana na cel określony w akcie notarialnym Rep. "A" Nr [...] z dnia 25 lutego 1969 r., niemniej jednak stanowi ona element drogi publicznej, co w świetle wyroku NSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2003 r. sygn. akt IISA/Gd 1206/01 (ONSA 2004/2/72) czyni niedopuszczalnym jej zwrot. Stanowisko to w całości podzielił Wojewoda [...] powołując się podobnie jak organ I instancji na pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji z dnia [...]., w którym stwierdzono, że przedmiotowa część wywłaszczonej nieruchomości znajduje się w pasie drogowym Bi jest zagospodarowana jako pas drogowy. Położenie zaś tej działki w obrębie tak ruchliwego skrzyżowania, jakim jest skrzyżowanie D. z B. i E. praktycznie uniemożliwia zapewnienie dostępu do drogi publicznej spełniającego wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43 z 1999 r, poz. 430 ).
Wobec kwestionowania przez skarżących ustalenia, iż sporna nieruchomość wchodzi w skład pasa drogowego i nie ma dostępu do drogi publicznej, rzeczą organu było wszechstronne i wnikliwe wyjaśnienie tego zagadnienia. Tymczasem organy obu instancji oparły się na nieprecyzyjnym piśmie Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji z dnia [...] oraz pobieżnych oględzinach nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...].
Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. Nr 19 z 2007 r., poz. 115 ze zm.) pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
W niniejszej sprawie nie ustalono jednak, jaką szerokość posiada pas drogowy ul. B., jak przebiegają jego linie graniczne i jakie obiekty oraz urządzenia wymienione we wskazanym przepisie znajdują się w obrębie tego pasa, w tym na terenie obejmującym sporną działkę. Ustaleń tych nie zawiera również wspomniane pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji z dnia [...].
Skarżący podnosili zaś, iż sporna działka stanowi pas gruntu porośnięty drzewami, oddalony od B o kilkadziesiąt metrów i posiadający dostęp do drogi publicznej, podobnie jak inne działki, na których zlokalizowany jest komis samochodowy, bank oraz garaże. Do skargi załączyli ponadto dokumentację fotograficzną obrazującą usytuowanie tych obiektów oraz przedmiotowej działki.
Wobec braku jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń w tym zakresie organy obu instancji dowolnie przyjęły, że sporna działka wchodzi w skład pasa drogowego ul. B., a w konsekwencji wyłączona jest możliwość jej zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli.
W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 i 80 K.p.a. w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, czego konsekwencją było naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 136 ust. 1 i 137 ustawy z dnia 21 marca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm.).
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. To na organie administracji publicznej, w myśl art. 77 § 1 K.p.a., ciąży ciężar dowodu, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Rządząca zatem postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 K.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00).
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji uznając, iż stwierdzone naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i orzekł jak punkcie pierwszym sentencji.
Z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd na podstawie przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w punkcie drugim sentencji orzekł o zwrocie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło