III SA/Gd 336/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-11-14
Skład orzekający: Jacek Hyla, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż napojów alkoholowych osobom nieletnim, stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, obliguje organ administracji do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, nawet jeśli toczą się równoległe postępowania karne dotyczące fałszywych zeznań sprzedawcy?Ratio decidendi
Sprzedaż napojów alkoholowych osobom nieletnim, potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na mocy art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Toczące się równolegle postępowania karne, dotyczące np. fałszywych zeznań, nie mają wpływu na obowiązek organu administracji do cofnięcia zezwolenia, ponieważ cofnięcie to stanowi sankcję za naruszenie przepisów, a nie środek tymczasowy.Stan faktyczny
K. J. prowadząca sklep spożywczo-przemysłowy wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Cofnięcie zezwolenia nastąpiło na wniosek Prokuratora Rejonowego w związku ze stwierdzoną sprzedażą alkoholu osobom nieletnim, co potwierdził prawomocny wyrok Sądu Rejonowego. Skarżąca podnosiła, że równolegle toczą się postępowania karne dotyczące fałszywych zeznań sprzedawczyni, co mogłoby wpłynąć na ocenę sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 11 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 lutego 2007 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 18 października 2006 r. cofnął zezwolenie nr [...] z dnia 30 grudnia 2002 r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydane dla K. J., prowadzącej sklep spożywczo – przemysłowy [...] w B. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w następstwie wniosku Prokuratora Rejonowego [...] o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na stwierdzoną sprzedaż przedmiotowych napojów osobom nieletnim. Okoliczność ta została zaś stwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 czerwca 2006 r. wydanym w sprawie o sygnaturze [...]. Wydanie w/w decyzji było więc obligatoryjne w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 2 oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z kolei fakt prowadzenia postępowań karnych dotyczących składania fałszywych zeznań stanowiących podstawę skazania sprzedawczyni J. C. nie ma wpływu na postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto niemożliwe było zawieszenie prowadzonego postępowania w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a., gdyż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W sprawie nie występuje również tzw. zagadnienie wstępne, gdyż za takie uznaje się jedynie zagadnienie otwarte, które nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze.
W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia K. J. reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie wydanej decyzji w całości, względnie jej zmianę polegającą na odmowie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto strona wniosła o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia wszystkich postępowań karno – sądowych a odnoszących się do nieprawdziwych zeznań, na podstawie których skazano sprzedawczynię J. C.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż dotychczas nie wyjaśniona wielość okoliczności sprawy nie daje podstaw prawnych do cofnięcia zezwolenia, a samo cofnięcie byłoby karą niewspółmiernie wysoką do niewyjaśnionej sytuacji. Równolegle toczy się bowiem postępowanie karne dotyczące składania fałszywych zeznań, które stanowiły podstawę skazania w/w sprzedawczyni.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na mocy art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wielorazowe naruszenie zasad sprzedaży alkoholu skutkować musi cofnięciem zezwolenia. Wynika to jednoznacznie z brzmienia normy ustawowej. Stwierdzona zaś wyrokiem Sądu Rejonowego w B. sprzedaż piwa osobom nieletnim stanowiła w świetle art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dostateczną przesłankę do cofnięcia wydanego zezwolenia. Równolegle prowadzone postępowanie karne nie ma zaś bezpośredniego wpływu na obowiązek cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży tych napojów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. J., wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...], powtarzając w uzasadnieniu skargi argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto skarżąca wskazała, iż w jej sprawie w sposób rażący naruszono zasady prawdy obiektywnej, domniemania niewinności i współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy oraz okoliczności podniesionych w skardze wskazać należy, iż sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości; nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ocena całokształtu okoliczności faktycznych sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan prawny prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydanego dla K. J.
Dla dokonania prawidłowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art.15 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1, 3 i ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 w/w aktu normatywnego sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.
Stosownie do ust. 3 powołanego przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:
1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,
2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),
3) powyżej 18% zawartości alkoholu.
Z kolei w świetle art. 15 ust.1 przedmiotowej ustawy zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, osobom do lat 18 oraz na kredyt lub pod zastaw. W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest zaś do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.
W myśl art.18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż artykuł 18 ust. 10 w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zakończyć swój byt przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone. Zakończenie owego bytu następuje również w drodze decyzji administracyjnej, z tym że wydanej przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego nastąpi ustalenie, czy wystąpiła któraś z określonych w w/w przepisie przyczyn, skutkująca cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży.
Co bezsporne, nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, zawartych w ustawie, to podstawa do pozbawienia podmiotu uprawnień do sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w jej stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, że w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez K. J. doszło do sprzedaży nieletnim alkoholu w postaci piwa.
Za taką konstatacją przemawia bowiem sentencja prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. uznającego sprzedawczynię pracującą w lokalu skarżącej za winną przestępstw z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Powyższy fakt przesądził zaś w sposób oczywisty o spełnieniu przesłanek zawartych w art.18 ust.10 ustawy i obligował organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w nim wymienionych. Nakaz ten wynika wprost z powołanego przepisu, który w art. 18 ust.10 odwołuje się do zezwolenia o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, a które wydaje się oddzielnie na poszczególne rodzaje napoi alkoholowych objętych ust. 3 omawianego przepisu.
Z kolei argumenty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż z akt sprawy nie wynika aby w/w wyrok Sądu Rejonowego w B. został w jakikolwiek sposób podważony. Sąd administracyjny nie jest zaś upoważniony do podważania prawomocnej wypowiedzi sądu powszechnego w sytuacji gdy na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wskazuje podstawy, które mogłyby taką wypowiedź ewentualnie zakwestionować. Toczące się równolegle postępowania karne, jakkolwiek wiążące się w sposób pośredni z przedmiotową sprawą, nie mają zaś, co słusznie zauważył organ odwoławczy, żadnego wpływu na wstrzymanie obowiązku cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku stwierdzonego nieprzestrzegania zasad sprzedaży tych napojów.
Cofnięcie zezwolenia nie jest bowiem jedynie tymczasowym środkiem porządkowym. W świetle powołanego przepisu ustawy stanowi w gruncie rzeczy swoistą sankcję za naruszenie regulacji określających wymagania sprzedaży napojów alkoholowych.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, iż decyzja organu I instancji jak i rozstrzygnięcie organu odwoławczego, rozpoznającego sprawę ponownie w myśl wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania były w pełni prawidłowe. Ustalenie z kolei, iż skarga nie zawiera jakichkolwiek argumentów prowadzących do jej uwzględnienia prowadzić musi do jej oddalenia, o czym Sąd orzekł mając za podstawę art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło