VII SA/Wa 138/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ulicy S. w W., D.C., J. N. oraz J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej ulicy S. w W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak:[...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołań D.C., J. N. i Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. S., reprezentowanej przez D. C. i J. N. z dnia 31 maja 2006 r. oraz J. D. z dnia 1 czerwca 2006 r. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., znak: [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "M." Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy u!. K. w W., umorzył postępowanie odwoławcze. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż wspomnianą decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono spółce "M." Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. K. w W. W odwołaniu od ww. decyzji J. D., D. C. i J. N., działający w swoim imieniu oraz w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. S. podnieśli, iż projektowany budynek jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy oraz spowoduje brak dostępu światła do mieszkań. Inwestor nie wykonał również ekspertyzy budowlanej dla budynku Wspólnoty. Projektowana inwestycja, zdaniem skarżących, wpłynie również na ograniczenie w napowietrzaniu budynku oraz dotychczasowej powierzchni biologicznie czynnej, obniżenie wartości rynkowej mieszkań w budynku przy ul. S. oraz zwiększy zagrożenie związane ze spalinami i hałasem. Rozpatrując odwołania Wojewoda [...] zwrócił uwagę, iż w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie, zaś rozstrzyga o tym art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiący materialno-prawną podstawę kwestionowania decyzji. Badając przymiot strony w postępowaniu odwoławczym organ stwierdził, iż odwołania od decyzji nr [...] zostały złożone przez trzech mieszkańców budynku przy ul. S. w W., którzy działali w imieniu własnym oraz Wspólnoty mieszkaniowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący są mieszkańcami lokali własnościowych w tym budynku. Wobec tego organ zwrócił się do odwołujących się o przesłanie dokumentu stwierdzającego ich umocowanie do dokonywania czynności prawnych w imieniu Wspólnoty. Z przedłożonego przez skarżących protokołu z dnia 5 czerwca 2006 r. z zebrania ogółu właścicieli lokali w budynku wynika, iż J. N. oraz D. C. zostali wybrani do reprezentowania Wspólnoty w rozmowach z inwestorem. Organ odwoławczy powołał treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.), zgodnie z którym sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd, który reprezentuje ją na zewnątrz. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej jest jej organem, a jego uprawnienia do reprezentowania członków wspólnoty wynikają wprost z przepisów ustawy o własności lokali. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej reprezentuje członków wspólnoty w postępowaniach administracyjnych także w tych, które prowadzone są na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ stwierdził, że członkowie Wspólnoty budynku S. nie mają wybranego zarządu i reprezentowani są przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...], który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, przedłożone przez skarżących upoważnienie do reprezentowania Wspólnoty w rozmowach z inwestorem, nie upoważniało skarżących do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracyjnymi, w przedmiotowej sprawie. Uznał zatem, iż Wspólnota mieszkaniowa budynku przy ul. S. nie posiada w sprawie interesu prawnego, uzasadniającego prawo skutecznego wniesienia odwołania od decyzji nr [...]. Interesy Wspólnoty reprezentowane były bowiem przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami. Stwierdził ponadto, że członek wspólnoty mieszkaniowej, składający indywidualnie odwołanie nie będzie posiadał przymiotu strony w sprawach z zakresu prawa budowanego, w których inwestycja planowana jest na sąsiedniej działce, a inwestorem jest podmiot trzeci. W takiej bowiem sytuacji, w przypadku, gdy budynek w którym ustanowiona jest wspólnota, znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, stroną jest wyłącznie wspólnota reprezentowana przez zarząd i tylko ona ma prawo do złożenia odwołania. Jednocześnie Wojewoda [...] ustosunkował się częściowo do niektórych argumentów zawartych w odwołaniach, wskazując, iż przepisy nakładają na inwestora obowiązek sporządzania analizy zacienienia uwzględniającej jedynie projektowany budynek. Podniósł, że z analizy zacienienia sporządzonej w przedmiotowej sprawie przez inwestora, projektowana inwestycja będzie zacieniać budynek przy ul. S. w godzinach 10 - 13:30, a zatem zgodna będzie z § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). W konsekwencji organ uznał, że budowa projektowanego budynku nie naruszy indywidualnego interesu prawnego odwołujących się, polegający na niezgodnym z przepisami zacienieniu budynku S. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. S. oraz D. C., J. N. i J. D. W skardze podnieśli, iż Prezydent [...] naruszył prawo, gdyż wydając w dniu [...] maja 2006 r. decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie uznał jako strony w postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. S., co narusza zarówno art 107 § 1 kpa, jak i 10 kpa. Skarżący zarzucili również, że Wojewoda [...] umarzając postępowanie odwoławcze, błędnie uznał, że właściciele lokali nie mają przymiotu strony. Odnosząc się do twierdzenia organu, iż legitymacja do występowania jako strona w danym postępowaniu możliwa jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i od granic nieruchomości oraz zacieniania zwrócili uwagę, że właściciele lokali D. C., J. D. i J. N. wskazali wyraźnie w odwołaniu na niespełnienie wymogów nasłonecznienia. W ocenie skarżących powyższe oznacza, że są uprawnieni do występowania w charakterze stron postępowania. Ponadto, zdaniem skarżących, obliczono jedynie zacienienie budynku przy ul. S. przez projektowaną inwestycję, natomiast pominięto zacienienie wynikające z istniejących już budynków otaczających budynek przy ul. S. Skarżący wskazali na treść § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który reguluje kwestię nasłonecznienia pokojów mieszkalnych, a nie zacieniania przez jeden budynek. Jako zupełnie niezrozumiałe uznali powołanie się na § 59 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który mówi o oświetleniu światłem sztucznym. Do skargi dołączono uchwałę nr [...] właścicieli lokali nieruchomości wspólnej położonej w W. przy ul. S. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie wyboru zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) przedmiotowej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem innych przepisów prawa administracyjnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa jedną z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu. Należy podkreślić, że do skargi na decyzję Wojewody [...] Wspólnota Mieszkaniowa załączyła uchwałę nr [...] właścicieli lokali nieruchomości wspólnej położonej w W. przy ul. S. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie wyboru zarządu. W konsekwencji należy przyjąć, iż od wskazanej daty podjętej uchwały Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. S. nie była reprezentowana – jak to błędnie przyjął Wojewoda [...] – przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami [...] w [...], ale przez zarząd, co wynika wprost z treści art. 21 ustawy o własności lokali. Tymczasem zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2006 r., wydana po podjęciu powyższej uchwały i wyłonieniu zarządu nie została doręczona Wspólnocie reprezentowanej przez zarząd. W rezultacie Wspólnota Mieszkaniowa została pozbawiona bez jej winy udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a jednocześnie przesłankę do uchylenia decyzji przez Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto Wojewoda [...] naruszył inne przepisy prawa materialnego, a naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy zgodzić się z twierdzeniem Wojewody [...], że o istnieniu interesu prawnego rozstrzyga w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stanowiący przepis szczególny w stosunku do ogólnej normy zawartej w art. 28 kpa. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tym niemniej Wojewoda [...] poczynił błędne ustalenia co do przymiotu strony Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. S. i braku interesu prawnego Wspólnoty do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] maja 2006 r. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że organ powołując się na brak właściwej reprezentacji D. C. i J. N. stwierdził w istocie o braku interesu prawnego Wspólnoty budynku przy ul. S.. Ponadto analizując argumentację zaprezentowana przez Wojewodę [...] należy zauważyć, iż niewłaściwie utożsamił kwestię skutecznej reprezentacji Wspólnoty z jej interesem prawnym. Tymczasem przepisy prawa przyznają podmiotowość prawną wspólnocie mieszkaniowej, a nie jej zarządowi. Zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 899/05 (LEX nr 266329) powstanie wspólnoty nie jest uzależnione od podjęcia w tym przedmiocie uchwały, natomiast prowadzenie administracji nieruchomości nie jest, ani tożsame z powołaniem zarządu tych wspólnot, ani też nie może zmieniać praw właścicieli lokali tworzących poszczególne wspólnoty, a określonych przepisami ustawy o własności lokali. Dlatego, niezależnie od obowiązku powołania zarządu przez wspólnotę mieszkaniową, na co powołuje się organ, jak również zupełnie abstrahując do kwestii administrowania określonym budynkiem (np. przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami) stwierdzić należy, że w określonych sytuacjach to jedynie wspólnota może dysponować interesem prawnym, nie zaś jej zarząd, czy administrator budynku. Analizując treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy podnieść, iż budynek Wspólnoty znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] realizowanej przy ul. K. w W. Z akt sprawy, w tym z projektu budowlanego, w tym z załączonych map wynika bezspornie, że inwestycja ta oddziałuje na nieruchomość, na której posadowiony jest budynek Wspólnoty, w tym także w zakresie stopnia nasłonecznienia lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku. Należy także zwrócić uwagę na zarzuty Wspólnoty dotyczące niebezpieczeństwa dalszego pogorszenia stanu technicznego budynku przy ul. S. (wybudowanego w 1958 r.) wywołanego realizacją wspomnianej inwestycji. Reasumując w ocenie Sądu organ odwoławczy niewłaściwie ocenił brak przymiotu strony odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. S. Wojewoda [...] rozpatrując na nowo odwołanie zobowiązany będzie do merytorycznego odniesienia do zawartych w nim zarzutów mając na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu. Nie ulega również wątpliwości, że w postępowaniu tym Wojewoda [...] – kierując się zasadą wyrażoną w art. 10 kpa – zobowiązany będzie zapewnić właściwy udział Wspólnocie reprezentowanej przez zarząd powołany w dniu 23 października 2006 r., a nie Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] dysponujący ewentualnie kompetencjami administratora. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i b) oraz art. 152 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.