II SA/Sz 785/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-11-14
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która na mocy umowy z wierzycielem ma odnaleźć majątek dłużnika, posiada interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości tego dłużnika?Ratio decidendi
Spółka, której celem jest ustalenie majątku dłużnika na zlecenie wierzyciela, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Interes prawny wymaga istnienia bezpośredniego związku między wnioskodawcą a nieruchomością lub stanem prawnym, czego brak w sytuacji, gdy celem jest poszukiwanie majątku dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego. W takich przypadkach właściwe są inne tryby postępowania, np. przez komornika sądowego.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości należących do dłużników jej mocodawcy, Spółki U., w celu ustalenia ich majątku. Organy administracji (Prezydent Miasta S., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły wydania wypisu, uznając, że spółka wykazała jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Spółka A. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędne przyjęcie braku interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A. na postanowienie Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia-wypisu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Prezes Zarządu Spółki A. wystąpił do Geodety Miasta S. z wnioskiem o wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla gruntów stanowiących własność dłużników jego mocodawcy tj. Spółki U. W celu wykazania interesu prawnego do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca, na wezwanie organu, nadesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem kopię nakazu zapłaty z dnia [...] oraz z dnia [...] wydanych wobec dłużników Spółki U., a także wyciąg z umowy zawartej w dniu [...], na mocy której Spółka U. zleciła Spółce A. dokonanie ustaleń majątku dłużników oraz monitorowanie przebiegu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec tych podmiotów. Jednocześnie wnioskodawca zawęził pierwotną treść wniosku do żądania wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości położonych przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) odmówił wydania wypisu z ewidencji gruntów o żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że warunkiem uzyskania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków przez osobę nie będącą właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości, której to zaświadczenie ma dotyczyć, jest wykazanie przez nią interesu prawnego w ubieganiu się o taki dokument. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, a dołączone do wniosku dokumenty świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który nie jest tożsamy z interesem prawnym.
Na postanowienie to wnioskodawca złożył zażalenie wskazując, iż dołączone do wniosku dokumenty, świadczą o istnieniu po stronie wnioskodawcy, interesu prawnego w uzyskaniu wypisów. Ponadto podał, iż Spółka nie uchyla się od uiszczenia opłat związanych z wydaniem żądanych dokumentów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie dla wydania wypisów z ewidencji gruntów i budynków ma treść art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz treść przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że posiada interes prawny uzasadniający wydanie wypisu. W pierwszej kolejności organ wskazał na brak węzła prawnego pomiędzy wnioskodawcą a dłużnikami Spółki U., uzasadniającego występowanie przez wnioskodawcę do organów administracji publicznej w celu uzyskania informacji niezbędnych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Następnie organ ten analizując w sposób szczegółowy zapisy umowy zawartej pomiędzy wnioskodawcą - Spółka A. a Spółką U. w przedmiocie windykacji długów wskazał, iż z zapisów § 2 ust. 2 tej umowy wynika, iż do podejmowania przez wnioskodawcę konkretnych czynności przed organami administracji publicznej niezbędnym było udzielenie przez zleceniodawcę stosownego pełnomocnictwa na piśmie. Pomimo wezwania organu z dnia 8 marca 2007 r. pełnomocnictwa takiego wnioskodawca nie przedłożył. To z kolei uzasadnia stanowisko, iż brak było podstaw do uznania Spółki A. jako podmiotu działającego w imieniu Spółki U.
Nadto organ wskazał, że art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadza zasadę jawności jedynie w odniesieniu do informacji o gruntach, lokalach i budynkach. W zakres tych informacji nie wchodzą dane dotyczące właściciela czy miejsca jego zamieszkania. Takie dane zawiera wypis z ewidencji gruntów i budynków. Warunkiem uzyskania takiego wypisu przez osoby fizyczne i prawne, nie będące właścicielami określonych nieruchomości, jest istnienie po ich stronie interesu prawnego. W ocenie organu przedstawione w toku postępowania dokumenty potwierdzają natomiast tylko to, że strona dysponuje nakazem zapłaty zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, stanowiącym podstawę do wszczęcia egzekucji. Wnioskodawca jako wierzyciel miał więc interes faktyczny, a nie prawny, w uzyskaniu danych z ewidencji gruntów i budynków. Wskazując na różnice pomiędzy interesem prawnym w postępowaniu cywilnym o zapłatę świadczenia pieniężnego, a interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym o wydanie zaświadczenia, organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Przywołując przepis art. 797 i art. 797¹ Kodeksu postępowania cywilnego organ podniósł, iż nie należy do obowiązków wierzyciela poszukiwanie poszczególnych składników majątku dłużnika, a tym bardziej dostarczanie zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących na składniki majątku dłużnika. Uprawnienie takie w zakresie uzyskania informacji posiadają natomiast organy egzekucyjne. Powołując się w dalszej części uzasadnienia na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, organ zajął stanowisko, iż wnioskodawca poprzez wniosek o wypis z ewidencji gruntów i budynków zmierzał do ujawnienia majątku dłużników, co należy do właściwości sądu powszechnego.
Z powyższych względów organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Spółka A. zarzuciła organom naruszenie:
- art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne przyjęcie, iż Spółka nie wykazała interesu prawnego w ubieganiu się o wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków,
- art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewydanie żądanego wypisu, pomimo istniejącego w tym zakresie obowiązku.
Strona skarżąca podniosła, iż dopełniła obowiązku nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki U., przesyłając je pismem z dnia 14 marca 2007 r., co czyni twierdzenie organu II instancji w tym zakresie nieprawdziwe. Powołując się na istnienie nakazów płatniczych oraz nadaną klauzulę wykonalności strona skarżąca uznała, iż organy administracji publicznej zobowiązane są do udzielenia pomocy w celu skutecznego wykonania prawomocnego orzeczenia sądu. W ocenie strony skarżącej organ odmawiając wydania przedmiotowego wypisu postąpił więc wbrew poleceniu Sądu, utrudniając tym samym "realizację wymiaru sprawiedliwości" z narażeniem wierzyciela na szkodę. Zdaniem strony skarżącej istnienie innych sposobów pozyskiwania informacji o majątku dłużnika, nie może pozbawiać jej prawa do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenia skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Rozpatrywana sprawa dotyczy odmowy wydania z ewidencji gruntów i budynków wypisu, dla gruntów stanowiących własność dłużników Spółki U., z tego względu, iż wniosek w tej sprawie został złożony przez Spółkę A., która to Spółka, w ocenie organów administracji publicznej, nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia.
Wypis ten, zgodnie z art. 217 § 2 pkt 1 Kpa, jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie chodzi więc o potwierdzenie faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego przez organy administracyjnego rejestru publicznego – ewidencji gruntów i budynków na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 97 poz.1071 z późn. zm.).
Z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba – która nie jest właścicielem nieruchomości - ubiegająca się o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego musi wykazać swój interes prawny, aby takie poświadczenie uzyskać.
Wbrew twierdzeniom Spółki zawartym w skardze, z faktu posiadania przez jej mocodawcę nakazu płatniczego z nadaną klauzulą wykonalności, nie można wywodzić, iż tym samym skarżąca Spółka posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Z wniosku skarżącej Spółki z dnia 22 lutego 2007 r. wynika, że wniosła ona o "sporządzenie wypisu z ewidencji gruntów należących do osób fizycznych i prawnych wskazanych w nakazie o sygn. [...] będących dłużnikami jego mocodawcy...". Dokument ten miał więc w istocie służyć ustaleniu nieruchomości dłużników mocodawcy, a tym samym usprawnieniu prowadzonych wobec nich postępowań egzekucyjnych.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę świadczy to o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 Kpa. Przedmiotem żądania skarżącej Spółki nie jest bowiem uzyskanie zaświadczenia o konkretnej treści, lecz poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści postanowień umowy zawartej w dniu 14 stycznia 2007 r. pomiędzy skarżącą Spółką A. a Spółką U., na mocy której zleceniodawca powierzył Spółce A. m.in. dokonanie ustaleń mających na celu odszukanie i udokumentowanie majątku dłużnika i jego poręczycieli (§ 2 umowy). Organy słusznie uznały zatem, że do tych czynności właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżąca Spółka może zatem realizować swoje prawa poprzez uzyskanie informacji o majątku dłużnika w trybie art. 760-762, art. 7971 lub art. 913 – 920 Kpc.
Podkreślić przy tym należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd wyrażony w podobnej sprawie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r. – sygn. akt I OSK 560/06 (nie publ. ).
Z tych względów należało uznać, że odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę skarżącą nie narusza prawa, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1274 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło