II SAB/Gl 24/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi I. B. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie niezałatwienia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości 1) zobowiązuje Prezydenta Miasta C. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku I. B. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w terminie 1 (jednego) miesiąca, 2) zasądza na rzecz skarżącej od Prezydenta Miasta C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. I. B. zwróciła się do Urzędu Miasta w K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości gruntowej obejmującej część działki nr [...] oraz część działki nr [...] w K. Wnioskiem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zwrócił się do Wojewody o wyłączenie go z postępowania w sprawie. z uwagi na to, że przedmiotowe działki stanowią własność Miasta K. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda wyznaczył jako organ właściwy do rozpoznania sprawy Prezydenta Miasta C. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. umorzył postępowanie w sprawie podnosząc w uzasadnieniu brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W wyniku rozpoznania wniesionego przez I. B. odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania zalecając przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego. Z uwagi na nie rozpoznanie sprawy w ciągu kolejnych miesięcy w dniu [...] r. I. B. złożyła do Wojewody zażalenie na bezczynność organu I instancji. Po rozpoznaniu zażalenia I. B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda wyznaczył Prezydentowi Miasta C. trzymiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Pomimo wyznaczonego terminu organ I instancji nie rozpoznał wniosku I. B. kilkakrotnie informując stronę o przesunięciu terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] r. I. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność, poświadczanie nieprawdy w dokumentach, mataczenie i utrudnianie dostępu do informacji dokonane w trakcie postępowania administracyjnego, zdaniem skarżącej, przez Prezydenta Miasta C. oraz Prezydenta Miasta K. wraz z podległymi im Urzędami Miasta. W wyniku analizy pisma strony zostało ono potraktowane jako skarga na bezczynność Prezydenta Miasta C. o czym skarżąca została powiadomiona przesłanym jej do wiadomości i prawidłowo doręczonym pismem z dnia [...] r. Skarżąca nie sprzeciwiła się zakwalifikowaniu wniesionej skargi jako skargi na bezczynność Prezydenta Miasta C., a fakt ten dodatkowo potwierdziła w precyzującym zarzuty wobec organu I instancji kierowanym do tut. Sądu piśmie z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zarzucana mu bezczynność nie miała miejsca. Nie doszło także do poświadczenia nieprawdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl natomiast art. 149 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organów sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie formalnej dopuszczalności a następnie merytorycznej zasadności wniesionej przez I. B. skargi na bezczynność Prezydenta Miasta C. doprowadziło w ocenie Sądu do ustalenia, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności wniesionej skargi wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku bezczynności organu administracji publicznej działającego jako organ I instancji w sprawie, która winna zostać zakończona decyzją administracyjną bądź kończącym postępowanie postanowieniem środek taki stanowi kierowane do organu wyższego stopnia zażalenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Dopiero zatem wyczerpanie trybu z art. 37 k.p.a. otwiera stronie niezadowolonej ze sposobu rozpoznania przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu I instancji możliwość wniesienia na bezczynność tę skargi do sądu administracyjnego. Sąd stwierdza, że I. B. wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia albowiem pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewody zażalenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie przez Prezydenta Miasta C. (jak wskazano wyżej zażalenie to uznane zostało przez Wojewodę za uzasadnione). W konsekwencji formalnie dopuszczalnym stało się wniesienie przez skarżącą do tut. Sądu skargi na bezczynność organu I instancji. Przystępując z kolei do oceny meritum skargi wskazać należy, iż w myśl art. 35 § 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do wskazanych wyżej terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Sąd stwierdza, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości gruntowej I. B. złożyła w dniu [...] r. kierując go do Urzędu Miasta w K. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zwrócił się o wyłączenie go z postępowania w sprawie, a postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda wyznaczył jako organ właściwy do rozpoznania sprawy Prezydenta Miasta C. Organ ten decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku I. B. jednak w wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta C. obowiązany był rozpatrzeć wniosek I. B. w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, a fakt jego nie rozpoznania w ustawowym terminie jednoznacznie przesądza o bezczynności Prezydenta Miasta C. w przedmiotowej sprawie. Wskazać w tej mierze należy, iż organ I instancji wniosku I. B. nie rozpoznał do chwili obecnej kilkakrotnie przesuwając termin załatwienia sprawy z uwagi na kolejno pojawiające się, zdaniem organu, trudności w postaci braku informacji o sposobie zagospodarowania działek, potrzeby przeprowadzenia zamówienia publicznego na sporządzenie operatu, konieczności sporządzenia operatu, braku akt administracyjnych. Przesunięcia terminu załatwienia sprawy następowały pomimo faktu, iż podjętym w wyniku zażalenia I. B. postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda wyznaczył organowi I instancji trzymiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Dodatkowo podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż trwającej nadal bezczynności organu i kolejnego przesunięcia terminu załatwienia sprawy, tym razem do dnia [...] r., w żadnej mierze tłumaczyć nie może wskazany przez Prezydenta Miasta C. w nadesłanym do tut. Sądu piśmie z dnia [...] br. brak akt administracyjnych spowodowany koniecznością przekazania ich do Sądu. Organ I instancji mógł był bowiem przed przekazaniem akt sporządzić odpisy dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, mógł był też, w trakcie całego postępowania sądowego skorzystać w celu sporządzenia odpisów z akt dostępnych w siedzibie Sądu. Wskazać także należy, iż w myśl przywołanego powyżej pisma w [...] zakończona została, poprzez sporządzenie operatu, wycena przedmiotowej nieruchomości. Tym samym definitywnie usunięte zostały jakiekolwiek faktyczne przeszkody utrudniające szybkie załatwienie sprawy. Jednocześnie, odnosząc się do złożonego w trakcie rozprawy w dniu 14 listopada 2007 r. oświadczenia skarżącej, iż wolałaby aby jej sprawę rozpoznał inny organ niż Prezydent Miasta C., którego pracowników uważa ona za niekompetentnych Sąd wyjaśnia I. B., że w obrocie prawnym pozostaje przywołane wyżej postanowienie Wojewody wyznaczające Prezydenta Miasta jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. W konsekwencji właśnie ten organ winien rozpatrzyć złożony wniosek o zwrot nieruchomości gruntowej i tylko ten organ, z uwagi na jego stwierdzoną wskutek wniesionej skargi bezczynność, tut. Sąd zobligowany był zobowiązać do wydania w przedmiotowej sprawie stosownego rozstrzygnięcia. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 149 § p.p.s.a. zobowiązać organ I instancji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku I. B. w terminie 1 miesiąca (termin ten stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. liczy się od dnia doręczenia organowi akt sprawy). O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.