II OZ 1179/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt II SO/Ol 10/07 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku D. S. o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie akt administracyjnych i skargi na bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt II SO/Ol 10/07 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na podstawie art. 230 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." i stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwał skarżącą D. S. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt administracyjnych i skargi na bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia wniosku. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła D. S. wnosząc o jego uchylenie. Wskazała, że w jej ocenie brak jest podstaw prawnych, dla których miałaby uiścić wpis sądowy. Zdaniem skarżącej, powołującej się na podglądy doktryny oraz w orzecznictwie NSA, wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie podlega opłacie sądowej, ponieważ postępowanie o wymierzenie organowi grzywny nie wszczyna postępowania sądowego, odrębnego od tego, które zostało uruchomione wniesieniem skargi na bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 214 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Rozstrzygnięcia zatem wymaga kwestia, czy wymieniony w art. 55 § 1 p.p.s.a. wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny stanowi wniosek wszczynający postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przeważający w doktrynie pogląd, zgodnie z którym nie można ustawodawcy przypisać woli ograniczenia zakresu stosowania art. 63 p.p.s.a. do wniosków wymienionych w innych niż p.p.s.a. ustawach. Taki zamiar prawodawcy pozostawałby w sprzeczności z wyraźnym sformułowaniem "jeżeli ustawy tak stanowią" bez zastosowania dookreślenia wyłączającego p.p.s.a. z kręgu ustaw, o jakich w przepisie mowa (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 173-174). Wobec powyższego stwierdzić należy, że art. 63 p.p.s.a. nie stoi na przeszkodzie zakwalifikowaniu wniosku z art. 55 § 1 p.p.s.a., jako wszczynającego postępowanie sądowe. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny cechuje odrębność od merytorycznego "postępowania w sprawie." Po pierwsze wniosek taki może zostać złożony, gdy "postępowanie w sprawie" pozostaje w fazie, w której możliwe jest jeszcze jego zakończenie skutkiem działania organu administracji publicznej w ramach autokontroli. Po wtóre zachodzi brak bezpośredniego wpływu postępowania z wniosku o wymierzenie grzywny na wynik "postępowania w sprawie." Po trzecie związek z tokiem "postępowania w sprawie" ogranicza się wyłącznie do zmobilizowania organu do zachowania prawidłowego toku realizacji obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zatem brak tutaj bezpośredniego związku z "postępowaniem w sprawie." Odmienny bowiem jest przedmiot i cel postępowania z wniosku, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wniosek taki nie zmierza do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, bądź zasadności skargi na bezczynność organu. Zatem Sąd nie podziela, wskazanego przez skarżącą poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05, opartego na założeniu, że postępowanie wywołane wnioskiem, o jakim mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest postępowaniem incydentalnym, którego nie cechuje odrębność w stosunku do postępowania wywołanego skargą. Wobec powyższego wniosek D. S. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt administracyjnych i skargi na bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia podlega wpisowi, w wysokości wynikającej z przepisów powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 4 rozporządzenia wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł. W zarządzeniu, w którym wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego wniosku, prawidłowo wskazano ten przepis jako podstawę żądania należnego wpisu. W takiej sytuacji skoro skarżąca nie jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów sądowych i nie uzyskała również takiego zwolnienia na skutek przyznania jej prawa pomocy ma ona obowiązek ich ponoszenia, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów swojego udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.