II SA/Gd 649/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Sz. i A. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. M. i A. S. wnieśli do tut. sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2007 r., uchylającą na mocy art. 138 § 2 kpa rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie nakazania I. i E. K. rozbiórki werandy dobudowanej do istniejącego na działce nr [...] przy ul. [...][...] w P. budynku mieszkalnego i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Stan sprawy administracyjnej, w której podjęto zaskarżoną decyzję przedstawia się następująco: Na nieruchomości położonej przy ul. [...][...] w P. stanowiącej własność I. i E. małżonków K. do istniejącego budynku mieszkalnego została dobudowana przybudówka, konstrukcji murowanej o wymiarach 1,44 m x 4,59 m pełniąca funkcję werandy. Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż ściana z otworem okiennym przedmiotowej werandy znajduje się w odległości 2,58 m od granicy działki nr [...] należącej do skarżących, a inwestorem jej budowy był poprzednik prawny obecnych właścicieli nieruchomości – A. D. Ustalił również, że budowa werandy nastąpiła bez pozwolenia na budowę w latach 1973 – 1980. W tych okolicznościach organ I instancji decyzją z dnia 29 czerwca 2007 r. nakazał I. i E. K. rozbiórkę werandy. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ) oraz § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17, poz. 62 ). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na podane wyżej okoliczności i wyjaśnił, iż przedmiotowa przybudówka usytuowana w odległości 2,58 m od granicy i w odległości mniejszej niż 8 m od budynku mieszkalnego na działce nr [...] narusza obowiązujący w okresie jej budowy przepis § 12 przywołanego rozporządzenia oraz powoduje, iż nie są spełnione wymagania zawarte w § 10 ust. 3 i § 169 ust. 2 pkt 3 – 5 w/w rozporządzenia. Usytuowanie przedmiotowej werandy naprzeciwko wjazdu na teren działki pomniejsza szerokość tego wjazdu i tym samym uniemożliwia wjazd pojazdom straży pożarnej, co stwarza zagrożenie pożarowe dla sąsiedniej zabudowy. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli I. i E. K. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazali, iż budowa werandy jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Burmistrza Miasta z dnia 16 marca 1998 r., którą uzyskano w związku z rozbudową budynku mieszkalnego. Poinformowali także, że działka nr [...] jest działką narożną i posiada dodatkowo dwa wjazdy od strony południowo – wschodniej, co daje możliwość dojazdu Straży Pożarnej. Wyjaśnili również, iż ściany zewnętrzne i żelbetonowa płyta dachu przedmiotowego wiatrołapu (przybudówki ) stanowią podporę dla wykonanego przy nadbudowie budynku mieszkalnego podciągu żelbetonowego, podtrzymującego ścianę szczytową i konstrukcję dachu budynku nadbudowanego. Zdaniem skarżących rozbiórka werandy spowodowałaby zagrożenie bezpieczeństwa ich budynku mieszkalnego. Uchylając decyzję z dnia 29 czerwca 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ I instancji nie udowodnił w sposób przekonywujący, iż w omawianej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Nakaz rozbiórki, o którym mowa w tym przepisie, wymaga bowiem wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, że obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu odwoławczego niedopuszczalne przez przepisy przybliżenie obiektu do granicy działki nie powoduje zagrożenia pożarowego. Z akt sprawy wynika bowiem, iż działka nr [...] posiada dodatkowo: według odwołujących -dwa wjazdy, a według mapy sytuacyjno – wysokościowej dołączonej do odwołania -jeden dodatkowy wjazd. Odległość werandy od budynku mieszkalnego na działce nr [...] według mapy sytuacyjno – wysokościowej wynosi ok. 7, 5 metra. Brakujące 50 cm do normy odległościowej, w sytuacji kiedy od 1973 r. taki stan istniał, nie daje podstaw do nakazania rozbiórki z powodu niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Ponadto organ I instancji nie zwrócił uwagi, iż w przypadku zamurowania otworu okiennego w werandzie zostanie zachowana odległość 7 metrów między budynkami wymagana w przywołanym rozporządzeniu. Organ odwoławczy stwierdził również, iż orzeczenie decyzji bez określenia wymiarów obiektu i miejsca jego położenia powoduje jej niewykonalność. Treść rozstrzygnięcia winna być precyzyjna i nie może budzić żadnych wątpliwości szczególnie przy orzekaniu rozbiórki części obiektu. W ocenie organu odwoławczego wskazane wyżej okoliczności wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji - stosownie do przepisu art. 138 § 2 kpa. W skardze do sądu administracyjnego M. i A. S. zarzucili, iż dokonane przez organ ustalenia nie są prawidłowe. Zdaniem skarżących z pomiarów geodezyjnych wynika, iż odległość ich budynku od przedmiotowej przybudówki wynosi nie jak ustalił organ - 7, 5 metra, lecz - 6,86 m. W ich ocenie dwa wjazdy na działkę nr [...] nie likwidują istniejącego zagrożenia pożarowego, albowiem jeden wjazd prowadzi bezpośrednio do garażu, a drugi wjazd utrudniają rosnące drzewa. Skarżący podnieśli, iż p. K. w decyzji zezwalającej na rozbudowę budynku mieszkalnego zostali zobowiązani do rozbiórki przedmiotowej werandy i pomimo tego w 2000 roku dokonali jej zadaszenia. Skarżący wskazali także, iż nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, że "samo naruszenie warunków technicznych nie może być podstawą nakazania rozbiórki". Ich zdaniem, skoro odległość werandy od granicy wynosi mniej niż wymagane przez przepisy 3 metry to "nie ma podstaw prawnych na pozostawienie tego obiektu i rozbiórka musi nastąpić". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem. Decyzja ta została podjęta na podstawie art. 138 § 2 kpa. W myśl tego przepisu – organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy trafnie uznał, iż istniały podstawy do zastosowania wskazanego przepisu. Organ I instancji rozstrzygnął bowiem sprawę bez prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które dawały podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ) Rozpatrywana sprawa dotyczy dobudowania przed 1 stycznia 1995 r. do istniejącego budynku mieszkalnego werandy (przybudówki ) bez pozwolenia na budowę. Ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) powyższe ustalenie wskazywało na konieczność prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Zastosowanie tego przepisu wymaga natomiast stwierdzenia okoliczności, przewidzianych w pkt 1 lub 2 tego ustępu. W sprawie będącej przedmiotem orzekania rozbiórka dobudowanej części budynku mieszkalnego mogłaby zatem nastąpić tylko wówczas, gdyby organ jednoznacznie wykazał, że wybudowana niezgodnie z prawem część obiektu (weranda) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Słusznie organ odwoławczy przyjął, iż w niniejszej sprawie powyższa przesłanka nie została wykazana, a zatem wydana w tych warunkach decyzja organu I instancji została podjęta bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a jej prawidłowe rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Sąd również w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, iż do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków od granicy i sąsiedniej zabudowy nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką, może ono natomiast wskazywać na konieczność ustalenia, czy takie naruszenie nie pociąga za sobą niebezpieczeństwa, ponieważ nie są spełnione warunki ochrony przeciwpożarowej, zdrowotnej itp. Wyjaśnienia wymaga zatem nie tylko kwestia prawidłowych odległości werandy od budynku mieszkalnego skarżących ( 7,5 m jak ustalił organ odwoławczy, czy 6,86 m jak twierdzą skarżący ), ale przede wszystkim to czy w sytuacji usytuowania werandy niezgodnie z przepisami § 12 i § 13 przywołanego rozporządzenia powstaje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W tym kontekście konieczne jest również ustalenie i wyjaśnienie kwestii dotyczących ilości i szerokości wjazdów na teren nieruchomości. Jak wynika bowiem z akt sprawy i treści skargi okoliczności te nie zostały prawidłowo ustalone. W prowadzonym ponownie postępowaniu, wskutek zaskarżonej decyzji, organ I instancji zobowiązany jest więc do wykazania, czy dokonana dobudowa werandy, sprzeczna z prawem, jest niebezpieczna dla ludzi lub mienia. Dopiero ustalenia poczynione w tym względzie, zwłaszcza co do ochrony przeciwpożarowej, mogą być podstawą do poprawnego orzekania. W niniejszej sprawie wobec nie wykazania przez organ I instancji, iż przedmiotowa weranda swoim istnieniem stwarza sytuację, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. istniały podstawy do uchylenia nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy zatem wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powyższego przepisu. Okoliczność ta skutkować musiała oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).