I SA/Wa 1300/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1951 roku odmawiające H. H. B. i M. C. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], w części wchodzącej obecnie w skład działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, jednakże ze względu na wywołanie przez nie nieodwracalnych skutków prawnych odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części, natomiast w stosunku do części przedmiotowej nieruchomości gruntowej wchodzącej obecnie w skład działek oznaczonych nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...] stwierdziło nieważność tego orzeczenia. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymano w mocy powyższą decyzję. W dniu 25 listopada 2004 r. (data prezentaty) J. C. złożyła wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Podnosiła w nim, że decyzja ta omyłkowo nie uwzględnia części działki ewidencyjnej nr [...], pochodzącej z dawnej księgi hipotecznej [...], która obecnie stanowi własność Skarbu Państwa, a użytkownikiem wieczystym tego gruntu jest dyrekcja [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówiło sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 kpa, zaś po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Kolegium uznało, że zgłoszona we wniosku "pomyłka" nie może być uznana za błąd czy też oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 kpa, gdyż w rzeczywistości zmierza ona do uzupełnienia - a przez to do merytorycznej zmiany - rozstrzygnięcia zawartego w przedmiotowej decyzji, co w świetle tegoż artykułu jest niedopuszczalne. Następnie w dniu 24 marca 2005 r. J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. – w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Powoływała się na treść pisma z Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r., z którego wynika, że dla nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] urządzona jest księga wieczysta KW [...]. Część tej nieruchomości o powierzchni [...] m² pochodzi z dawnej nieruchomości hipotecznej [...]. Obecnie stanowi ona własność Skarbu Państwa, zaś użytkownikiem wieczystym tego gruntu i właścicielem budynków jest Dyrekcja [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością wznowienia postępowania - zakończonego wydaniem przez Kolegium decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] - ze względu na uchybienie przez stronę miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 kpa). Z wniosku oraz wyjaśnień nadesłanych przez J. C. wynika, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § pkt 5 kpa – wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. O okolicznościach do wznowienia, wnioskodawczyni dowiedziała się z pisma Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r., które otrzymała w listopadzie 2004 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu 24 marca 2005 r. – a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, co powoduje niemożność wznowienia przez Kolegium postępowania. W dniu 27 października 2005 r. J. C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. W piśmie tym zawarła również wniosek o ewentualne przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Podnosiła, że skoro Kolegium uznało, iż "błędy" w decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] nie mogą być uznane za błąd czy też oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 kpa, to Kolegium powinno potraktować jej pismo z dnia 25 listopada 2004 r. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] - jako wniosek o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia [...] września 2005 r. Na powyższą decyzję J. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 842/06 uchylił zaskarżoną decyzję uzasadniając to faktem, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło merytorycznie sprawę bez uprzedniego rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd zalecił Kolegium, aby rozpoznając ponownie sprawę, w pierwszej kolejności rozpatrzyło wniosek J. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z [...] marca 2007 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. C. wskazując, że skoro jej wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki nie został rozpatrzony pozytywnie, to Kolegium powinno to pismo uznać za wniosek o wznowienie postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu. Kolegium wskazało, że przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie jest jedynie kwestia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tej sytuacji Kolegium działa jako organ I instancji, zatem ponowne rozpatrzenie sprawy jest zgodne z art. 59 § 2 kpa. Przez uchybienie terminu rozumie się niedopełnienie w ustalonym przez prawo bądź w wyznaczonym przez organ administracji państwowej okresie, określonej czynności procesowej, której niedopełnienie w terminie wywołuje dla zainteresowanego ujemne skutki procesowe. W związku z wnioskiem J. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania Kolegium przede wszystkim zbadało, czy zachodzą ustawowe przesłanki do jego przywrócenia. W art. 58 kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Są to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie przez nią wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia tego wniosku oraz dopełnienie, wraz z w/w wnioskiem, tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Zdaniem Kolegium J. C. nie spełniła wymienionych w tym artykule przesłanek. Nie uprawdopodobniła braku swojej winy i nie wskazała przyczyny, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Kryterium braku winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. J. C. nie wykazała, że niemożliwe było złożenie wniosku w terminie. W listopadzie 2004 roku dowiedziała się ona, że dawna nieruchomość hipoteczna [...] wchodzi w skład pięciu, a nie czterech działek i tę okoliczność wskazuje jako przesłankę, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Jednakże J. C. - składając do Kolegium wniosek w listopadzie 2004 r. - domagała się wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, nie wnosiła zaś o wznowienie postępowania. Zatem - nie niemożność złożenia wniosku - lecz dokonanie wyboru niewłaściwego trybu postępowania, w istocie było przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Również kolejna przesłanka z art. 58 kpa nie została spełniona, gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony "w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody do dotrzymania terminu", bowiem obiektywnie rzecz biorąc, przeszkody takie tak naprawdę nie istniały, a w każdym razie nie zostały przez stronę wskazane. W związku z tym, iż nie została spełniona pierwsza przesłanka o której mowa w art. 58 kpa, zaś o spełnieniu trzeciej nie można mówić wobec braku obiektywnych przeszkód do dochowania terminu - a tylko łączne spełnienie wszystkich przesłanek pozwala organowi na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – dlatego też Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto Kolegium wskazało, że organ administracji obowiązany jest do przestrzegania zasad wskazanych w art. 7, 8 i 9 kpa oraz art. 63 § 2 kpa, który stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Skoro zatem strona składa pismo, w którym zawarte jest żądanie sprostowania oczywistej omyłki, to organ nie może domyślać się, że w istocie treść żądania jest inna, a strona domaga się - jak w tym przypadku - wznowienia postępowania. Wniosek J. C. z dnia 25 listopada 2004 r. jest jednoznaczny - wniosła w nim o "sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej". Nie jest to ani wniosek o wznowienie postępowania, ani wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Ustawodawca zakreślił w art. 148 § 1 kpa miesięczny termin do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strona może wnieść o przywrócenie tego terminu jeżeli w dochowaniu go przeszkodziła obiektywna okoliczność. Natomiast zmiana przez stronę zakresu żądania i to po upływie długiego czasu (wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki został złożony w dniu 25 listopada 2004 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania w dniu 24 marca 2005 r.), nie jest przyczyną o jakiej mowa w art. 59 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca J. C. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia - podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie to nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowienie to zostało wydane na podstawie przepisu art. 58 kpa, który stanowi: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekające w niniejszej sprawie uznało - a Sąd w całości podzielił jego stanowisko - że J. C. nie spełniła przesłanek wymienionych w powyższym artykule. Zgodnie z nim należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie J. C. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przy ocenie braku winy Kolegium prawidłowo przyjęło obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. J. C. z pisma Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r. dowiedziała się o przyczynie, która mogła być podstawą wniosku o wznowienie postępowania. Jednakże - składając do Kolegium wniosek w dniu 25 listopada 2004 r. - domagała się wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, nie wnosiła zaś o wznowienie postępowania - taki wniosek złożyła dopiero w dniu 24 marca 2005 r. - a więc prawie pięć miesięcy później. Natomiast pismo o ewentualne przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania złożyła w dniu 27 października 2005 r. – a więc jeszcze sześć miesięcy później. Zatem przyczyną opóźnienia w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania nie była niemożność złożenia wniosku, lecz fakt, że skarżąca złożyła wniosek o zupełnie innej treści. Ponadto prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek J. C. z dnia 27 października 2005 r. o przywrócenie terminu nie spełnia jednak tych warunków – skarżąca nie podała żadnych argumentów na okoliczność zachowania tego siedmiodniowego terminu. Wobec tego Kolegium słusznie uznało, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, nie zachowała także siedmiodniowego terminu (od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu) do złożenia wniosku - brak jest zatem możliwości przywrócenia terminu do złożeniu wniosku o wznowienie postępowania. Sąd podzielił również stanowisko Kolegium, że niedopuszczalna jest zmiana przez organ żądania strony wyraźnie sprecyzowanego we wniosku. Skarżąca w swoim piśmie z dnia 25 listopada 2004 r. dokładnie określiła swoje żądanie - wnosiła o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Wobec tego Kolegium nie mogło samowolnie zmienić treści tego żądania - która nie budziła żadnych wątpliwości - i orzec w innym zakresie niż ten, który wynikał z wniosku - "domyślając się", że tak naprawdę, to skarżącej chodzi o coś zupełnie innego, niż to co wynika z dokładnie sprecyzowanej i określonej treści wniosku. Nie mogło tego zrobić także później - na żądanie strony - i ponownie rozpoznać wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, tym razem traktując go jako wniosek o wznowienie postępowania. Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego stwierdzić należy, że argumenty Kolegium nie budzą zastrzeżeń merytorycznych. Sąd zgodził się ze stwierdzeniem Kolegium, iż - zgodnie z art. 6 kpa - organy działają na podstawie przepisów prawa i aby rozpoznać pozytywnie wniosek o przywrócenie terminu, to muszą być spełnione wszystkie przesłanki z art. 58 kpa. Natomiast nie spełnienie choćby jednej z tych przesłanek skutkuje odmową przywrócenia terminu. Tylko te względy organ brał pod uwagę rozpoznając niniejszą sprawę. Dlatego też zupełnie niezasadny jest zarzut skarżącej, że skoro Kolegium nie potraktowało jej wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, jako wniosku o wznowienie postępowania, to z tego względu powinno pozytywnie rozpatrzyć jej prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Konkludując, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniło przekonująco swoje postanowienia, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.