II SA/Kr 294/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-20
Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, WSA Dorota Dąbek, WSA Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo oceniły potrzeby skarżącego i zakres niezbędnej pomocy finansowej, przyznając zasiłek celowy na leki i rehabilitację, uwzględniając jego trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz możliwości finansowe organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, a postępowanie było zgodne z prawem. Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, zależnym od kryterium dochodowego i mającym na celu doraźne wsparcie, a przyznana kwota stanowiła znaczącą pomoc, zaspokajając elementarne potrzeby skarżącego i mieszcząc się w możliwościach finansowych organu.Stan faktyczny
Skarżący M.P. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na leki i rehabilitację, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, a przyznana pomoc realizuje cel pomocy społecznej. Skarżący złożył skargę, domagając się zwiększenia kwoty zasiłku.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku celowego na leki i rehabilitację I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A.L. - Kancelaria Adwokacka w K. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych ) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług.
do wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. P. zasiłek celowy na leki i rehabilitację w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał na trudną sytuację materialną skarżącego oraz na jego problem zdrowotne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P. w dniu [...] r., przedstawiając dokładnie swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i mieszkaniową. W szczególności wniósł o utrzymanie w mocy przedmiotowej decyzji w części przyznanej kwoty oraz ustanowienie dodatkowego zasiłku do wysokości łącznej kwoty [...] zł, ze względu na podwojenie ilości zabiegów rehabilitacyjnych i zlecenia dodatkowych zabiegów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, iż zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organ odwoławczy wskazał także, iż przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe, jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. SKO wskazało także, iż ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że skarżący spełnia jeden z wymienionych w powołanym przepisie warunków tj. kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Zatem w ocenie SKO przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na leki i rehabilitację realizuje podstawowy cel pomocy polegający na umożliwieniu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło także, że decyzja dotycząca przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru
Sygn. akt. II SA/Kr 294/07
jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżącemu została przyznana pomoc finansowa wynosząca w sumie [...] zł. tj. w kwocie przekraczającej kryterium dochodowe. Ośrodek wziął zatem pod uwagę sytuację i przyznał pomoc w szerokim zakresie. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, iż M. P. objęty jest nie tylko w miesiącu [...] ale od dłuższego już czasu pomocą MOPS. Ośrodek regularnie świadczy skarżącemu pomoc różnych formach. Nadto pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych.
M. P. złożył skargę na powyższą decyzję o treści identycznej ze złożonym wcześniej odwołaniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie oraz przytoczoną uprzednio argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji II instancyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa.
Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do wniosku, że nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik
Sygn. akt. II SA/Kr 294/07
sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotowe postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego, który zwrócił się do organów pomocy społecznej o przyznanie mu świadczeń finansowych ze środków publicznych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Konsekwentnie podnosił zarzut nieadekwatności przyznanej mu pomocy do jego potrzeb życiowych.
W odniesieniu do powołanych w skardze zarzutów oraz analizując postępowanie organów administracyjnych w tym zakresie wskazać należy, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumcji. W ocenie sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane decyzje administracyjne nie zawierają wad prawnych uzasadniających ich uchylenie.
Podkreślenia wymaga, iż zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego. Przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy przy jednoczesnym uwzględnieniu zasobów finansowych organów pomocy społecznej. Ustawodawca wymienia te potrzeby jedynie przykładowo, a ich ocena powinna przebiegać z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel, a nie na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą. Ma zatem charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma zatem charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek kryteriów przewidzianych w ustawie nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w określonej przez niego wysokości. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej ( wyrok WSA w Warszawie 13. 04. 2006 r. l SA/Wa 440/05 opubl. LEX nr 209727). Organ
Sygn. akt. II SA/Kr 294/07
administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokonania oceny, czy w okolicznościach sprawy o przyznanie zasiłku celowego przyznanie wnioskowanej pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy i umożliwiło mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W razie zaistnienia wskazanych okoliczności istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu.
W przedmiotowej sprawie został przyznany skarżącemu zasiłek celowy na zakupów leków w kwocie [...] zł. Nie pokryje on w całości potrzeb finansowych skarżącego, ale stanowi on znaczną pomoc finansową dla niego. Organy pomocy społecznej rozpatrując sprawę skarżącego w sposób prawidłowy dokonały oceny jego potrzeb i zakresu pomocy jaka jest mu niezbędna w tym zakresie oraz możliwości finansowych organu. Skarżący nie został bez środków do życia, a udzielone mu wsparcie finansowe jest wystarczające do zaspokojenia jego elementarnych potrzeb bytowych. Organy pomocy społecznej nie są obowiązane do zadośćuczynienia wszystkim potrzebom skarżącego, lecz mają jedynie wspomóc go materialnie w ciężkiej sytuacji życiowej. Pomoc ta ma mieć charakter doraźny, a nie stanowić źródło utrzymania dla skarżącego. Powinien on także wykazać pewną inicjatywę w zakresie zmiany swojej sytuacji życiowej, a nie polegać jedynie na pomocy społecznej państwa.
W związku z powyższym na zasadzie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z póz. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło