II SA/Gl 354/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-10
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne w formie decyzji w przypadku wątpliwości co do tytułu prawnego do lokalu przy dokonywaniu czynności materialno-technicznej zameldowania, czy też może ograniczyć się do tej czynności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne w formie decyzji, jeśli istnieją wątpliwości co do tytułu prawnego do lokalu przy dokonywaniu czynności materialno-technicznej zameldowania. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną tylko wtedy, gdy dane, w tym uprawnienie do zajmowania lokalu, nie budzą wątpliwości. W przeciwnym razie, wniosek o zameldowanie powinien być rozpatrzony decyzją administracyjną.Stan faktyczny
E. P. wniosła o zameldowanie na pobyt stały siebie i dzieci. Burmistrz odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, uznając ją za prawidłową. Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza i anulował czynność zameldowania, wskazując na wątpliwości co do tytułu prawnego skarżącej do lokalu (umowa najmu na czas określony). E. P. zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie prawa wyboru zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę E. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] r. G. P. wniósł o "cofnięcie decyzji zameldowania" bez jego zgody E. P. i jej małoletnich dzieci A. i D. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Burmistrz P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 47 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 § 1 i 2 kpa odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały E. P. wraz z dziećmi A. i D. P. w budynku mieszkalnym położonym w J. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że do zameldowania w/w doszło w dniu [...] r. na podstawie prawidłowo wypełnionego i podpisanego druku meldunkowego. Druk ten został podpisany przez E. P. jako najemcę lokalu mieszkalnego, w którym doszło do zameldowania, która jednocześnie okazała obowiązującą umowę najmu tego mieszkania zawartą z G. P. Przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny potwierdziły fakt zamieszkania w tym mieszkaniu E. P. wraz z mężem i dziećmi od [...] r., którzy też byli tam zameldowani od [...] r. na pobyt czasowy. Uprawnienie do zamieszkiwania wynikało z kolejnych umów najmu zawieranych z właścicielem budynku G. P. Ponieważ E. P. oświadczyła jednocześnie, że nie ma zamiaru mieszkania opuszczać i pobyt w nim jest pobytem stałym to czynność zameldowania była zdaniem organu orzekającego zgodna z treścią art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2a i art. 47 ustawy o ewidencji ludności.
W odwołaniu od tej decyzji G. P. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej bez należytego jego zdaniem wyjaśnienia i rozważenia sprawy, zarzucił, iż decyzja ta nie uwzględnia treści art. 8 i art. 29 ustawy o ewidencji ludności. Jego zdaniem przy dokonywaniu zameldowania należało żądać potwierdzenia prawa do lokalu wyrażonego przez właściciela budynku. Podniósł, że umowa najmu lokalu została zawarta na czas określony, a nadto wypowiedziana.
Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewoda S. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania E. P. i jej dzieci A. P. oraz D. P. w budynku przy ul. [...] w J. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy zameldowanie zależne jest od faktycznego zamieszkiwania pod danym adresem. Zameldowanie spełnia przy tym jedynie funkcję ewidencyjną, nie rozstrzyga o prawie do zajmowania lokalu. Organ meldunkowy ma przy tym obowiązek ocenić prawidłowość danych zawartych w formularzu meldunkowym, prawidłowość jego wypełnienia oraz treść przedłożonych dokumentów, m.in. z punktu widzenia wykazania uprawnień do zamieszkiwania w lokalu, w którym ma dojść do zameldowania. W razie istniejących w tym względzie wątpliwości sprawę zameldowania powinien załatwić przy wydaniu decyzji administracyjnej na podstawie art. 47 § 2 ustawy. Taka sytuacja zachodziła zaś zdaniem Wojewody w rozpatrywanej sprawie skoro E. P. legitymowała się umową najmu lokalu mieszkalnego, w którym miało dojść do zameldowania na pobyt stały, zawartą jedynie na pobyt czasowy do dnia [...] r.
W skardze do sądu administracyjnego E. P. zarzuciła, że decyzja Wojewody S. została wydana z naruszeniem wynikającego z art. 52 ust. 1 Konstytucji RP prawa wyboru zamieszkania i pobytu. Podniosła, że jako najemca mieszkania była uprawniona do potwierdzenia na formularzu meldunkowym uprawnień do zamieszkania na pobyt stały. To nie właściciel budynku a osoba w nim mieszkająca decyduje o charakterze swojego pobytu pod danym adresem. Zamieszkiwanie przy ul. [...] w J. jest jej pobytem stałym, czego nie mogła podważać umowa najmu lokalu zawarta na czas określony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie. Dodatkowo stwierdził, że dokonanie zameldowania przez wydanie decyzji administracyjnej, a nie w formie czynności materialno-technicznej, nie narusza treści art. 52 ust. 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa (w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Znajduje ona bowiem uzasadnienie w treści art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz w zw. z art. 104 § 1 kpa. Jak to zasadnie wskazał Wojewoda, a co wynika z art. 9 ust. 2a ustawy, przy zameldowaniu należy przedstawić do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu podmiotu potwierdzającego pobyt w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące.
W rozpatrywanej sprawie chodzi o tytuł prawny skarżącej i jej małoletnich dzieci. Skoro skarżąca wnosiła o zameldowanie na pobyt stały a przedmiotowy tytuł stanowiła umowa najmu, z której wynikało uprawnienie do zajmowania lokalu tylko do dnia [...] r., to zasadnie przyjął organ odwoławczy, że okoliczność tę należało potraktować jako budzącą wątpliwość w rozumieniu art. 47 ust. 2 ustawy co do uprawnień do przebywania w lokalu po tej dacie, który to zamiar przebywania wynikał z istoty charakteru zgłaszanego pobytu jako stałego. W takiej sytuacji wniosek o zameldowanie powinien być zatem rozpoznany nie przez podjęcie czynności materialno-technicznej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, a przez wydanie decyzji administracyjnej (w zw. z art. 104 § 1 kpa). Z treści art. 47 ust. 2 w zw. z ust. 1 należy bowiem wyprowadzić wniosek, że rejestracja danych o miejscu pobytu osób następuje w formie czynności materialno-technicznej tylko wówczas gdy zgłoszone dane, w tym uprawnienie do zajmowania lokalu, nie budzą żadnych wątpliwości, który to przypadek jak wyżej wykazano w niniejszej sprawie nie zachodził. Skutkować to zatem powinno anulowaniem czynności materialno-technicznej zameldowania jako podjętej z naruszeniem w/w przepisów ustawy, o czym zasadnie zdaniem Sądu orzeczono zaskarżoną decyzją.
Wobec powyższego skarga jako pozbawiona podstaw prawnych podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
W nawiązaniu do zarzutów skargi należy nadto podnieść, że treść zaskarżonej decyzji nie przesądza i nie rozstrzyga kwestii czy skarżąca może być zameldowana wraz z dziećmi pod objętym postępowaniem adresem. Z tego też względu również zarzutu naruszenia tą decyzją treści art. 52 ust. 1 Konstytucji RP nie można podzielić. Nadto należy rozróżnić prawo wyboru miejsca zamieszkania i pobytu od tytułu prawnego do lokalu, w którym dana osoba chce mieszkać i być zameldowana, której to różnicy skarżąca zdaje się nie dostrzegać.
SJ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło