IV SA/Wr 587/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, po wniesieniu odwołania przez stronę, może wydać nowe orzeczenie, które uchyla lub zmienia poprzednie, stosując tryb samokontroli przewidziany w art. 132 KPA, zamiast uchylić poprzednie orzeczenie i wydać nowe w ramach postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, po wniesieniu odwołania, nie może samodzielnie uchylić lub zmienić własnej decyzji, stosując art. 132 KPA. Instytucja samokontroli administracji (art. 132 KPA) polega na tym, że organ, który wydał decyzję zaskarżoną w odwołaniu, może ją zmienić lub uchylić, jeśli odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Jednakże, w sytuacji gdy strona wniosła odwołanie, organ pierwszej instancji nie powinien wydawać nowego orzeczenia, które zastępuje poprzednie, lecz powinien przekazać sprawę do organu odwoławczego. W tym przypadku, organ pierwszej instancji wydał nowe orzeczenie po wniesieniu odwołania, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, a organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo tego naruszenia.Stan faktyczny
Skarżący został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej (Kategoria A). Po wniesieniu odwołania, organ pierwszej instancji wydał nowe orzeczenie, uznając go czasowo niezdolnym do służby wojskowej (Kategoria B). Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie pierwszej instancji, wskazując, że zostało ono wydane na podstawie art. 132 KPA. Skarżący w skardze domagał się uchylenia decyzji, zarzucając nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i rozbieżności w diagnozach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji.
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 z póź. zm./ oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej /Dz.U. z 2004, Nr 151, poz. 1595 z póź. zm./ Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. uznała Ł. G. zdolnym do czynnej służby wojskowej - Grupa I Kategoria A.
Komisja Lekarska stwierdziła bowiem, że rozpoznanie u poborowego schorzenia:
1. Żylaki lewego powrózka nasiennego - § 51 p. 1,
2. Krótkowzroczność obu oczu § 13 p. 2. Vou=0,3 z kor. -0,75 Dsph=1,0
nie powodują niezdolności do służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wskazał, iż przedstawił dokumentację dotyczącą początku choroby i jej rozpoznania, toku leczenia, któremu jest poddawany oraz wynik USG. Skarżący podniósł, iż w myśl rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004r. osoby, które chorują na przewlekłe nawrotowe nieswoiste zapalenie najądrza lub jąder - należy klasyfikować w Grupie I Kategoria "D" /§ 51 p 6/.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. "po wniesionym odwołaniu od orzeczenia nr [...] z dnia [...] i po ponownej analizie dokumentacji lekarskiej" orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] uznała skarżącego - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 m-cy.
Komisja rozpoznała u poborowego:
1. Niedawno przebyte zapalenie najądrza prawego do dalszej diagnostyki - 51 p. 6
2. Żylaki powrózka nasiennego lewego - § 51 p. 1
3. Krótkowzroczność obu oczu - § 13 p. 2.
Stwierdzono, że schorzenie ad. 1 powoduje czasową niezdolność do służby wojskowej.
Skarżący w złożonym odwołaniu od wyżej opisanego orzeczenia, wniósł o zmianę stopnia zdolności do służby wojskowej na Kategorię "D". Uważa bowiem, że stan zdrowia, potrzeba dalszego leczenia, rozpoznanie choroby przez lekarza prowadzącego, potwierdzenie schorzenia przez lekarza z Kliniki Urologii z Uniwersytetu Szpitala Klinicznego w Ł. oraz rozporządzenie MON uzasadnia zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpoznaniu odwołania Ł. G. od orzeczenia z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 2002, Nr 21, poz. 205 z póź. zm./ oraz § 3 ust. 7 § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości /Dz.U. Nr 151, poz. 1594/ oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 151, poz. 1595 z póź. zm./, orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
U uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zaskarżone pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało podjęte na podstawie art. 132 kpa.
Komisja odwoławcza dokonała pełnej analizy zgromadzonych dokumentów oraz przeprowadziła w dniu 17 czerwca 2007r. dodatkową konsultację lekarską, specjalistyczną urologiczną. Z dokumentacji sprawy nie wynika by aktualnie istniały przesłanki do rozpoznania przewlekłego nawrotowego zapalenia najądrza lub jądra a stan po zapaleniu najądrza prawego mieszczący się w zakresie pojęciowym § 51 /w zast./ z zał. nr 2 do w/w rozporządzenia MON. W myśl art. 30 a ust. 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP uzasadnia zakwalifikowanie do kat. B - czasowo niezdolnym na okres 12 miesięcy.
Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w ocenie Wojskowej Komisji Lekarskiej II instancji nie stoi w sprzeczności z oceną aktualnego stanu urologicznego dokonaną przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów jak i kwalifikację do kat. B.
W skardze na powyższe orzeczenie skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w sprawie.
Powołując się na art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o szczegółowe przeanalizowanie opinii lekarskich zawartych w aktach sprawy oraz dokumentacji medycznej potwierdzającą kwalifikację medyczną schorzenia w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości czy te komisje lekarskie ustaliły stan zdrowia zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnymi i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom.
Skarżący zarzucił, że z uzasadnienia orzeczeń nie wynika czy stan faktyczny sprawy został w dostateczny sposób wyjaśniony. W szczególności nie wyjaśniono rozbieżności w diagnozie stanu zdrowia pomiędzy przedstawioną dokumentacją medyczną a badaniami przeprowadzonymi przez komisje - przyczyn, które dają podstawę do uznania skarżącego czasowo niezdolnego do służby wojskowej - Kategorii B12.
Podnosi, iż w odwołaniu wskazał na zespół schorzeń ze względu na które należało orzec o zaliczeniu do niższej kategorii zdolności do służby wojskowej niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności.
W odpowiedzi na skargę komisja odwoławcza wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
Skarga jest uzasadniona aczkolwiek jej zasadność wynika z innych względów niż w niej przedstawione.
Generalną zasadą postępowania administracyjnego jest związanie organu I instancji własną decyzją.
Od tej zasady kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza wyjątek, o którym mowa w art. 132 kpa.
Przepis ten stanowi: "Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję /§ 1/.
Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania /§ 2/.
Od nowej decyzji służy stronom odwołanie /§ 3/."
Artykuł ten dotyczy instytucji procesowej określonej jako samokontrola administracji. Instytucja ta polega, na tym, że organ, który wydał decyzję zaskarżoną w odwołaniu, może zmienić lub uchylić własną decyzję, gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie.
Reguła wyrażona w przepisie art. 132 kpa nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w której rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności od czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach znalazło swoją podstawę.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] komisja I instancji zakwalifikowała skarżącego do "Grupy I Kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej".
Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował stopień zdolności do służby wojskowej.
Komisja, po wniesieniu odwołania od orzeczenia nr [...] z dnia [...] i po ponownej analizie dokumentacji lekarskiej wydała w dniu [...], orzeczenie nr [...] o uznaniu skarżącego czasowo niezdolnym do czynnej służby wojskowej na okres 12 m-cy - "Grupa I Kategoria B".
Z okoliczności sprawy wynika, iż w ramach postępowania odwoławczego komisja I instancji naruszyła przepis art. 132 kpa.
Jak wynika z brzmienia wyżej przytoczonego art. 132 kpa, organ I instancji uprawniony jest do zmiany lub uchylenia własnej decyzji.
Tymczasem w niniejszej sprawie komisja I instancji "po wniesionym odwołaniu", skarżącego nie wyeliminowała z obrotu zaskarżonego orzeczenia z dnia [...].
Otworzono natomiast nowe postępowanie wprowadzając do obiegu prawnego orzeczenie z dnia [...], wskutek niewłaściwego zastosowania tego trybu w obrocie prawnym funkcjonują jednocześnie dwie decyzje komisji I instancji, przy tym nowe orzeczenie dotyczy innego przedmiotu - czasowej niezdolności skarżącego do służby wojskowej.
Rzeczą komisji II instancji było w pierwszej kolejności ocenić czy w niniejszym postępowaniu nie uchybiono przepisom procedury administracyjnej w omawianej kwestii, czego komisja nie uczyniła.
W uzasadnieniu decyzji komisja odwoławcza ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że orzeczenie z dnia [...] zostało wydane w myśl art. 132 kpa.
W tym stanie faktycznym i prawnym zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie I instancji, jako podjęte z naruszeniem przepisów procesowych należało uchylić.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracyjny powinien mieć na uwadze wskazane przez Sąd, dokonać ewentualnie innych ustaleń jakich potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania i ocenić zgodnie z procedurą administracyjną.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów Sąd nie orzekł, z uwagi na to, iż sprawa dotyczy powszechnego obowiązku obrony i w związku z tym skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a poniesienia innych kosztów nie udokumentował.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło