IV SA/Wr 622/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] po przeprowadzeniu badań lekarskich rozpoznała u K. R. nadciśnienie tętnicze I stopnia ( §39 pkt 1), obniżenie ostrości wzroku oka lewego V op 1,0 ol 06 (§13 pkt 1). Uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej- Kategoria A. W uzasadnieniu decyzji wskazała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazała rozporządzenie MON z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji z wnioskiem o ponowną weryfikację dokumentów dostarczonych przez odwołującego się oraz orzeczenie stopnia jego zdolności do czynnej służby wojskowej wniósł K. R. Podniósł w nim, że z dokumentacji lekarskiej, którą dostarczył komisji wynika, iż cierpi na nadciśnienie tętnicze II stopnia, co jest sprzeczne z orzeczeniem. Dodał, że pierwsze objawy nadciśnienia rozpoznano 12 miesięcy temu, od tego czasu regularnie się leczy. Po lekach organizm źle toleruje wysiłek, szybko się męczy, podczas wzmożonego wysiłku ma częste bóle głowy. W dalszym ciągu występują skoki ciśnienia, na które organizm źle reaguje. Wskazał, że powyższe informacje wynikają z karty informacyjnej od lekarza pierwszego kontaktu, którą dołącza do odwołania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 29 ust.1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP ( Dz. U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz (3 ust. 7§4 ust.8, §9 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 25.06.2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz §22 ust. 1 i 2,§23 ust. 1,2,3 rozporządzenia MON z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] - utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w świetle przeprowadzonej dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. konsultacji lekarskiej specjalistycznej internistyczno- kardiologicznej, okulistycznej wynika jednoznacznie iż stwierdzone u orzekanego schorzenia- nadciśnienie tętnicze I- (bez zmian narządowych) oraz obniżenie ostrości wzroku mieszczą się w zakresie pojęciowym §39 pkt 1 oraz §13 p 1 z zał. Nr 2 do rozp. MON z dnia 25.06.2004r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) co kwalifikuje do kategorii A - zdolny do czynnej służby wojskowej. Wskazano również, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci zaświadczenia lekarskiego z 22.06.2006r.NZOZ Praktyka Lekarzy Rodzinnych we W. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzenia- nadciśnienia tętniczego dokonanej przez badającego dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. lekarza specjalisty kardiologa jak i kwalifikacji orzeczniczej wojskowej komisji lekarskiej I instancji. Skargę na powyższe orzeczenie z zarzutem naruszenia treści art. 7 Kpa polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów złożył K.R. i wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i zobowiązanie jej do zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Podniósł, że przedstawił dokumentację medyczną składającą się z zaświadczenia lekarskiego z dnia 22.06.2006r. NZOZ Praktyka Lekarzy Rodzinnych we W. oraz wyników badań - USG serca wykonywanych w D. Centrum Medycznym [...] SA we W. w dniu 20.06.2007r., które zostały skonsultowane z lekarzem kardiologiem ze Szpitala Wojskowego we W. Dodał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 20.06.2007r. badań stwierdzono u niego nadciśnienie tętnicze II-, a nadciśnienie takie zgodnie z Rozdziałem "Układ krążenia" - załącznik Nr 2 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r.- kwalifikuje do kategorii D. Wskazał, że informacje o stanie jego zdrowia, o których mowa powyżej, znalazły się w dokumentacji medycznej [...] - nie zostały one uwzględnione przez TWKL przez co orzeczono, iż skarżący jest zdolny do czynnej służby wojskowej. Dokumentację przesłał komisjom, lecz nie została ona uwzględniona - zatem dołącza ją do skargi. Orzeczenie wydane przez TWKL tylko i wyłącznie na podstawie zaświadczenia, stwierdzającego ogólny stan zdrowia bez szczegółowych wyników badań jest naruszeniem art. 7 Kpa. Również WKL we W. pominęła wskazaną dokumentację lekarską - USG serca, która według skarżącego ma istotny wpływ na orzeczenie odpowiedniej do stanu zdrowia skarżącego kategorii. Postępowanie obu organów narusza treść art. 7 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Nadto Wojskowe Komisje Lekarskie są organami administracji publicznej, które wypełniają zadania i funkcje związane z administracją rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to. by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (uchwała SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998 r. III SA 7225/98). W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności poborowego K. R. do pełnienia czynnej służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Komisja lekarska wydając orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej orzeka na podstawcie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w §14 powoływanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), według kategorii i kryteriów, o których mowa zał. 2 tego samego rozporządzenia w trybie i na zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie zaś z treścią § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] uchybia przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Powołany wyżej przepis nakłada bowiem na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swoje interesy tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa) organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu; jest władny natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to robi. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji (wyrok NSA z dnia 29.09.1997r I SA/Wr 700/00). Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r. SA 810/81. ONSA 1981. nr 1. poz. 4). Komisja I instancji wydając orzeczenie ograniczyła się jedynie do zakwalifikowania rozpoznanego u skarżącego schorzenia jako mieszczącego się w zakresie pojęciowym §39 pkt 1,2 § 13 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Orzeczenie organu II instancji zostało wydane w oparciu o tą samą podstawę prawną. Żaden z organów nie ustosunkował się i nie powołał na dokument, na którym oparł swoje odwołanie, a także skargę K. R. Mianowicie na konsultacje kardiologiczne z USG serca wykonane przez D. Centrum Medyczne [...] SA we W. Noszą one datę 20.06.2007r., zostały zatem wykonane i istniały w dacie wydawania orzeczeń. Dokument ten, co podkreśla skarżący, zawiera diagnozę - nadciśnienie tętnicze WHO II. W myśl powołanego rozporządzenia - takie wartości "klasyfikują" skarżącego do innej kategorii i zdolności do służby wojskowej. W tych okolicznościach zarzut skargi niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez pominięcie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu i naruszenia art. 7 Kpa jest trafny. Nie dopuszczenie dowodu z omówionego dokument i nie dokonanie jego oceny na tle innych dowodów daje podstawę do uznania, że zachowanie organów nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów Kpa i cytowanego rozporządzenia. Zauważyć też należy, że dokumenty składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu, ciężar dowodu na mocy art. 77§1 Kpa obciąża organ (por. wyrok z 7.06.2000r. I SA/Kr 638/98 ). Zatem należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art.77, art.80 poz. 107§3 Kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145§1pkt 1 lit. c upsa orzeczono jak w sentencji wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zawarł orzeczenia w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wywarły one ujemnych skutków dla skarżącego. Wprawdzie w jej wykazaniu skarżący mógłby otrzymać Kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed sądem administracyjnym, włącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.