II SA/Sz 986/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-01-24
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która została fizycznie usunięta z lokalu i podjęła kroki prawne w celu odzyskania posiadania, ale której wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko nowym właścicielom został oddalony, spełnia przesłankę "opuszczenia miejsca pobytu stałego" w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającą wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo iż skarżąca nie opuściła lokalu dobrowolnie i podjęła kroki prawne w celu odzyskania posiadania, to wobec oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko nowym właścicielom, którzy nabyli lokal w dobrej wierze i sprzeciwiają się jej zamieszkiwaniu, nie ma ona prawnej możliwości zamieszkania w nim. Utrzymywanie zameldowania byłoby fikcyjne i sprzeczne z prawami nowych właścicieli, a upływ ponad dwóch lat od opuszczenia lokalu świadczy o trwałości tego opuszczenia.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie U. C. z pobytu stałego złożono po tym, jak J. K., pełnomocnik V. D., zawarł umowę zamiany, a następnie sprzedaży lokalu. U. C. twierdziła, że została wyrzucona z lokalu i nie ma do niego dostępu, co potwierdził wyrok sądu przywracający posiadanie przeciwko poprzednim właścicielom. Jednakże, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tego wyroku przeciwko nowym właścicielom, J. i K. D., został oddalony. Wojewoda, uchylając decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania, orzekł o wymeldowaniu U. C., uznając, że nie ma ona prawnej możliwości zamieszkania w lokalu wobec sprzeciwu nowych właścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. sprawy ze skargi U. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
W dniu 17 listopada 2005r. J. K., pełnomocnik V. D. złożył wniosek o wymeldowanie U. C. z adresu stałego w S. przy ul. [...]. Wskazał, że U. C. nie mieszka pod wskazanym adresem od 20 października 2005r., a jej aktualne miejsce pobytu nie jest znane.
J. K. w imieniu V. D. w dniu 29 września 2005r. zawarł umowę zamiany z W. M., z przysługującego V. D. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w Szczecinie przy ul. Mieszka I 104/45 na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w S. przy ul. [...] należące do W. M.
W toku postępowania administracyjnego U. C. zeznała, że faktycznie nie mieszka w lokalu przy ul. [...], lecz spowodowane jest to tym, że została ona z niego wyrzucona przez J. K. i nie ma do niego dostępu z powodu wymiany zamków. U. C. wystąpiła w dniu 15 listopada 2005 r. do sądu z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania.
W dniu 27 grudnia 2005r. J. K., pełnomocnik V. D. zawarł umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego S. przy ul. [...] z J. i K. D.
Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w dniu [...] wydał wyrok zaoczny, sygn. akt [...], w którym nakazał pozwanym J. K. i V. D., aby przywrócili, m.in. U. C. posiadanie poprzez wydanie lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [..]. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Następnie, U. C. zwróciła się do sądu o przeniesienie klauzuli wykonalności wyroku zaocznego z dnia [...] przeciwko J. i K. D.
Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny w dniu [...] postanowieniem oddalił wniosek U. C. o nadanie klauzuli wykonalności w/w wyrokowi przeciwko J. i K. D. Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia [...] oddalił zażalenie U. C. od powyższego postanowienia.
K. D. w dniu 30 marca 2007r. podtrzymała wniosek o wymeldowanie U. C. i zeznała, że lokal ten zakupiła z mężem, wolny od osób oraz rzeczy i pani C. nie zamieszkuje z nimi.
Organ administracyjny w toku postępowania przesłuchał świadków - sąsiadów Państwa D.. J. K. zeznała, że nie zna U. C. M. L. podał, że zna U. C. oraz iż korespondencję kierowaną do niej odbierała M. M.. Podał, że pani U. C. prowadzi działalność gospodarczą w N.
W dniu 24 maja 2007r. U. C. złożyła do Komornika Sądowego Rewiru 6 wniosek o wszczęcie egzekucji z tytułu wykonawczego - wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 stycznia 2005 r., [...] przeciwko J. K. i V. D.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 6 lipca 2007r., [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm./ oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ odmówił wymeldowania U. C. z pobytu stałego w S. przy ul.[...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że U. C. podjęła działania umożliwiające jej zamieszkanie w przedmiotowym lokalu, po wyrzuceniu jej z mieszkania przez J. K., tj. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania i uzyskała wyrok sądowy w tym zakresie. Wystąpiła także z wnioskiem o egzekucję tegoż wyroku. Organ powołał się na utrwalony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza brak przesłanki "opuszczenia". Tym samym po stronie U. C. nie wystąpiła przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia pobytu stałego w rozumieniu z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
J. i K. D. złożyli odwołanie od powyższej decyzji i wnieśli o jej uchylenie oraz wymeldowanie U. C.. Podali, że nabyli przedmiotowy lokal w dobrej wierze, który nie był obciążony żadnymi prawami ani zobowiązaniami wobec osób trzecich. Nadto, sąd oddalił wniosek o nadanie przeciwko nim klauzuli wykonalności, zaś złożenie przez U. C. wniosku do komornika jest bezzasadne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 sierpnia 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania J. i K. D. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 6 lipca 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu U. C. z lokalu położonego w S. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył stan faktyczny i wskazał, że organ I instancji orzekł bez jego wnikliwej analizy. Organ administracyjny winien rozważyć interesy obu stron. Zdaniem Wojewody, Prezydent nie wziął pod uwagę faktu, iż sąd oddalił wniosek o przeniesienie klauzuli wykonalności na J. i K. D. W ocenie Wojewody, U. C. nie może mieć miejsca stałego pobytu w mieszkaniu państwa D., skoro właściciele sprzeciwiają się jej zamiarom, a ona nie ma prawnej możliwości zamieszkania w nim. U. C. nie mieszka tam już od dwóch lat, zaś dalsze jej zameldowanie w powyższym mieszkaniu byłoby fikcyjne.
U. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła Wojewodzie :
- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. wymeldowania jej z pobytu stałego, pomimo nie spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu;
- naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 i 77, 80 Kpa .
Skarżąca wskazała, że niespełniona została przesłanka dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez nią lokalu.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm./, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.
W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.
Niewątpliwie skarżąca w 2005r. nie opuściła przedmiotowego mieszkania w sposób dobrowolny. Poczyniła kroki prawne w celu odzyskania utraconego posiadania i uzyskała wyrok sądowy zaopatrzony w klauzulę wykonalności przeciwko J. K. i V. D. Skarżąca także deklaruje chęć powrotu do lokalu.
Jednakże dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej, istotniejsze są zaś dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, np. faktyczna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu.
Trzeba mieć na uwadze fakt, że własność spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego obecnie przeszła na J. i K. D., zaś Sąd Rejonowy w S. oddalił wniosek skarżącej o przepisanie klauzuli wykonalności z J. K. i V. D. na państwa D.. Co stwarza zupełnie inną sytuację prawną. U. C. nigdy nie przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, była w nim tylko zameldowana, co było jedynie rejestracja faktu jej pobytu. Z akt sprawy nie wynika, aby była ona spokrewniona z W. M., która zamieniła się na mieszkanie z V. D.. Ze znajdującego się w aktach sprawy pozwu U. C. o przywrócenie naruszonego posiadania wynika, że skarżąca zamieszkiwała u pani M. opiekując się nią. Jednak nie zamieszkała z nią po zamianie przez W. M. mieszkań, lecz chce nadal mieszkać w lokalu w S. przy ul. [...].
Zgodnie z art. 791 § 1 Kpc tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania m.in. indywidualnie oznaczonych nieruchomości upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciwko dłużnikowi, lecz przeciwko każdemu, kto tymi rzeczami włada. Jednakże niniejszy przepis nie narusza uprawnień nabywcy w dobrej wierze.
Tym samym wobec sprzeciwu państwa D. przeciwko zamieszkiwania U. C. w przedmiotowym mieszkaniu nie ma ona możliwości zgodnego z prawem zamieszkania w nim. Państwo D. nabyli przedmiotowy lokal w dobrej wierze, w toku postępowania nie ustalono, aby działali w zmowie z J. K. żeby pozbawić skarżącą zamieszkiwania w tym lokalu. Okoliczność, że państwo D. wiedzieli o zameldowaniu innych osób w zakupionym przez nich lokalu nie świadczy o tym, iż wiedzieli o toczącym się postępowaniu posesoryjnym. Jak już wcześniej wskazano zameldowanie konkretnej osoby w lokalu samo przez się nie jest źródłem powstania jakichkolwiek praw majątkowych do mieszkania, a jedynie rejestracją faktu pobytu danej osoby pod wskazanym adresem. Od nowych właścicieli nie można wymagać, aby zezwolili na zamieszkiwanie w nim obcej osoby, a utrzymywanie zameldowania U. C. byłoby fikcja, która prowadzi do ponoszenia dodatkowych kosztów przez państwa D., bowiem, np. opłaty w spółdzielni mieszkaniowej liczone są w zależności od ilości zameldowanych osób w danym lokalu.
Wojewoda prawidłowo wyważył interes prawny występujących stron wobec ich konfliktu. Utrzymanie fikcyjnego zameldowania skarżącej stałoby w rażącej sprzeczności z uprawnieniami nowych właścicieli lokalu.
Orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd także podziela, związane z dobrowolnością i trwałością opuszczenia lokalu, na które powołuje się skarżąca powstało na tle innych stanów faktycznych oraz prawnych i nie możne być przywoływane w każdym przypadku, gdyż doprowadziłoby to do schematycznego podejścia do sprawy bez uwzględnienia jej realiów.
Ponadto okoliczność, iż od opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącą upłynęło ponad dwa lata świadczy o trwałości opuszczenia go przez nią.
Zwrócić należy także uwagę, iż niniejsze postępowanie pozostaje bez związku z ewentualnymi roszczeniami odszkodowawczymi skarżącej wobec W. M., J. K. i V. D., czy też innymi sprawami karnymi związanymi z pozbawieniem skarżącej zamieszkiwania w tym lokalu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło