II SA/Kr 898/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak WSA: Grażyna Firek Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej J. W. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 898/07 UZASADNIENIE W dniu [...] r. J. W. zam. w [...] przy ul. [...], skierowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek dotyczący nieprawidłowości ciągów wentylacyjnych w lokalu użytkowym funkcjonującym jako sklep spożywczy w budynku przy ul. [...] w [...]. Napisała w nim, że lokal użytkowy został jej sprzedany z przeznaczeniem na sklep bez ujawnienia istotnej wady, jak było niewybudowanie przez inwestora przewidzianych projektem ciągów wentylacyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania, które trwało 7 lat Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat Grodzki wydał w dniu [...] r. decyzję umarzającą to postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu PINB napisał, że po wniesieniu w/w wniosku zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w [...], w którym uznano J. W. za stronę. W toku tego postępowania organ uznał jednak, że przymiot strony jej nie przysługuje. Stwierdzono, że J. W. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do w/w lokalu użytkowego, który jest własnością Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]. Posiadanie takiego prawa nie rodzi interesu prawnego, a tylko interes faktyczny w sprawach regulowanych przepisami prawa budowlanego. Napisano dalej, że z tego powodu organ wyłączył wniosek J. W. z postępowania toczącego się z urzędu i wszczął osobne postępowanie z tego wniosku, które następnie umorzył. W wyniku odwołania J. W. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, w oparciu o orzecznictwo sądowe WINB wywiódł, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stanu technicznego obiektu budowlanego. Nie ma też wątpliwości co do istnienia interesu po stronie wnioskodawczyni, jest to jednak tylko interes faktyczny. Na w/w decyzję WINB J. W. skierowała w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzuciła ona naruszenie art. 6, 7, 28, 77 § 1 i 80 K.p.a., a także naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego: Prawa budowlanego, prawa o swobodzie działalności gospodarczej, jak również szeregu rozporządzeń. Skarżąca podniosła, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w sklepie spożywczym, którego magazyn znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym spowodowanym przez właściciela nieruchomości, ma ona interes prawny w sprawie doprowadzenia tego stanu do poziomu prawidłowego. Jako osoba prowadząca sklep spożywczy, ma ona szereg obowiązków wynikających z prawa o swobodzie działalności gospodarczej, w tym obowiązek dbania o interesy klientów, których to obowiązków nie może realizować w pomieszczeniu, którego stan techniczny nie jest odpowiedni. Skarżąca podniosła, że przez 6 lat miała status strony w postępowaniu, a nagle tego statusu ja pozbawiono. Powołując się na wyrok NSA z dnia 12 września 2003 r. (IV SA 2971/2001) podała, że w szczególnych sytuacjach dopuszcza się do postępowania w charakterze strony również członka spółdzielni mieszkaniowej. J. W. zarzuciła, że [...] WINB nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w sprawie jej statusu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zasadny jest zarzut skarżącej, że organy orzekające w analizowanej tu sprawie nie przeprowadziły należytego postępowania w sprawie jej statusu. Zarówno organ l instancji, jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznały, że J. W. nie ma interesu prawnego i nie może być stroną postępowania w sprawie nieprawidłowości ciągów wentylacyjnych obiektu dlatego, że posiada jedynie spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu użytkowego, w którym prowadzi sklep. Obydwa organy przyjęły tak automatycznie, jak gdyby istniała norma wprost wykluczająca status strony w takich przypadkach. Tymczasem pojęcie interesu prawnego, na którym opiera się definicja strony z art. 28 K.p.a. jest bardzo złożone i nieraz kontrowersyjne. Pojęcie to, od stulecia analizowane przez doktrynę prawa administracyjnego, opiera się nieraz o cały zespół norm prawa materialnego i można je wywieść z wielu regulacji prawnych naraz. Dla oceny istnienia interesu prawnego w konkretnej sytuacji faktycznej jakiegoś podmiotu nie można więc przyjmować jakichkolwiek szablonów, tylko należy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą ochrony interesu indywidualnego (art. 7 K.p.a.) - wywieść, że w danej sprawie interes taki istnieje lub nie istnieje. Organy orzekające w niniejszej sprawie całkowicie zaniedbały ten obowiązek. Organy te nie wzięły pod uwagę faktu, że własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego jest innym prawem, niż prawo lokatorskie. Nie zadały sobie również pytania, czy na ocenę i kwalifikację interesu J. W. nie mógł mieć wpływu fakt, że chodzi o lokal użytkowy, w którym prowadzi ona sklep spożywczy. Należało rozważyć, czy przepisy prawa dotyczące tego rodzaju działalności gospodarczej, w której szczególne znaczenie mają normy sanitarne i normy bezpieczeństwa, nie pozwalają skonstruować po stronie prowadzącego taką działalność interesu prawnego w sprawie lokalu, w jakim ta działalność jest prowadzona. Należało więc uznać, że decyzja o umorzeniu postępowania została wydana zbyt pochopnie, bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego i bez należytego jej uzasadnienia. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. i orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono w myśl art. 200 tejże ustawy.