II SA/Kr 894/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak WSA: Grażyna Firek Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 894/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowił, że przedsięwzięcie p.n. "Zabezpieczenie odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] przed wpływem osuwiska - km [...]- na terenie działek: nr [...] w [...] i nr [...] położonej w [...]" nie wymaga opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postanowienie to zostało zaadresowane m. in. do Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]. Tenże organ decyzją z dnia [...] r. ustalił opłatę w wysokości 54 zł. za wydanie powyższego postanowienia. Jako podstawę prawną podano art. 36 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, póz. 851). W odwołaniu od tej decyzji Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] zarzucił naruszenie art. 36 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Wniesiono o uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania w sprawie lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania napisano, że w/w postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] stanowi opinię wydawaną w trybie art. 106 K.p.a. Organ ma obowiązek wydania takiej opinii i nie może być ona odpłatna. Powołanie się na art. 36 ustawy o PIS jest chybione, gdyż wydanie postanowienia nie zawiera się w zakresie nadzoru bieżącego czy też zapobiegawczego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że wydanie postanowienia należy do czynności związanych ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, za wykonanie których pobiera się opłatę w oparciu o art. 36 cyt. ustawy. Brak w tej ustawie wzmianki o uzgadnianiu środowiskowych uwarunkowań, czy o opiniowaniu raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wpływa na zakres obowiązków nałożonych na inspektorów sanitarnych, gdyż wynikają one z prawa ochrony środowiska. W dniu [...] r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] skierował na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż w wątpliwość należy poddać zasadność obciążenia strony skarżącej kosztami sporządzenia opinii w sprawie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponieważ opinia tego rodzaju jest wydawana w oparciu o art. 106 K.p.a., jest ona efektem współdziałania dwóch organów administracyjnych w ramach toczącego się postępowania. Jest to postępowanie wpadkowe pozostające poza zakresem nadzoru bieżącego i zapobiegawczego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powtarzając poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Analizując niniejszą sprawę należało w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć, czy działanie Państwowego Inspektora Sanitarnego polegające na orzekaniu, czy przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko jest czynnością, o jakiej mowa w art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czy zatem odbywa się ono "w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego". Odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca. Udzielanie opinii przez Państwowego Inspektora Sanitarnego odbywa się bowiem w trybie art. 106 K.p.a., regulującego postępowanie toczące się w ramach współdziałania organów administracji publicznej. Elementy tego współdziałania, o jakich mowa w tymże art. 106 należą do środków nadzoru wersyfikacyjnego, typowych dla funkcjonowania administracji w układzie zdecentralizowanym. W układzie takim, odmiennie od układu scentralizowanego, pojęcie nadzoru nie musi się kojarzyć z władztwem i przymusem administracyjnym ale rozciąga się na wiele form, a jedna z nich jest właśnie współdziałanie. Opiniowanie jest konkretnym środkiem tego nadzoru, w tym przypadku nadzoru bieżącego i zapobiegawczego. To, że odbywa się ono w ramach postępowania wpadkowego, towarzyszącego postępowaniu głównemu, nie ma dla takiego rozstrzygnięcia żadnego znaczenia. W konsekwencji należało przyjąć, że wymaganie opłaty za omawianą czynność Państwowego Inspektora Sanitarnego jest słuszne, gdyż wynika z art. 36 cyt. ustawy. Jednakże ze względów procesowych należało uchylić zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu l instancji. Obydwa organy bowiem nie dopełniły kodeksowych reguł dotyczących uzasadnienia podejmowanego rozstrzygnięcia. Brak w aktach odpowiedniej dokumentacji i wyliczenia, które pozwalałoby ocenić, czy wysokość opłaty została określona prawidłowo. Zdawkowe uzasadnienie decyzji niczego w tym względzie nie tłumaczy, ograniczając się tylko do omówionej wyżej kwestii zasadniczej. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. i orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono w myśl art. 200 tejże ustawy.