III SA/Wa 1945/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-29
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Ewa Radziszewska-Krupa, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tablice reklamowe, ze względu na sposób ich mocowania do podłoża, mogą być uznane za budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe obu instancji błędnie zakwalifikowały tablice reklamowe jako budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kluczowe dla kwalifikacji prawnej tablic reklamowych jako budowli jest ich trwałe związanie z gruntem, co wymaga szczegółowej analizy sposobu mocowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze popełniło błąd, uznając te tablice za budowle na podstawie negatywnej definicji z prawa budowlanego, ignorując jednocześnie pozytywną definicję budowli, która w przypadku urządzeń reklamowych wymaga trwałego związania z gruntem.Stan faktyczny
Spółka N. S.A. została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. od tablic reklamowych, które organy podatkowe uznały za budowle. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że tablice te nie są trwale związane z gruntem i powinny być traktowane jako obiekty małej architektury. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz N. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi N. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz N. S.A. kwotę 10.219 zł (słownie: dziesięć tysięcy dwieście dziewiętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent miasta W. decyzją z [...] sierpnia 2007 r. określił Spółce N. S.A. (zwanej dalej "Spółką"), wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. W uzasadnieniu podniósł, że w deklaracjach składanych przez Spółkę dotyczących podatku od nieruchomości, nie zostały wykazane jako przedmiot opodatkowania budowle w postaci tablic reklamowych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. la ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm., dalej jako "u.p.b.") nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tablica reklamowa, w świetle u.p.b. nie może być uznana za budynek, nie jest też obiektem małej architektury. Tablica reklamowa umieszczona na słupie, który trwale jest osadzony w gruncie będzie budowlą w rozumieniu przepisów u.p.b. W art. 3 pkt 3 u.p.b. ustawodawca definiuje budowlę jako obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury i przykładowo wymienia obiekty, które mogą być uznane za budowle. Na mocy tego zapisu należy uznać, że tablica reklamowa trwale związana z gruntem jest budowlą. Organ na poparcie ww. tezy powołał się na wyrok NSA z 11 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1617/98, z którego wynika, że o trwałość związania z gruntem nie decydują fundamenty. Tablica reklamowa – przestrzenna konstrukcja musi stawiać czoło parciu wiatrów oraz innych warunków atmosferycznych, musi więc być w odpowiedni technicznie sposób powiązana trwale z gruntem, nawet, jeśli nie będzie zagłębiona w ziemi. Zdaniem organu trwałość powiązania z gruntem urządzeń strony potwierdzają przedłożone przez Spółkę projekty budowlano - techniczne, na podstawie których montowano urządzenia reklamowe.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. Spółka powinna złożyć deklaracje na podatek od nieruchomości, uwzględniając w nich opisane wyżej budowle. Skoro tego nie uczyniła, naruszyła ten przepis.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania ze względu na naruszenie:
- art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l. przez uznanie, że tablice reklamowe będące własnością Spółki, które w rzeczywistości nie są związane trwale z gruntem, stanowią budowle, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej jako "O.p.") przez zignorowanie wyjaśnień przedstawicieli Spółki co do stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne ustalenie tego stanu w zakresie trwałości związania tablic reklamowych z gruntem;
- art. 180 § 1 O.p. przez: 1) zignorowanie dowodów w postaci rysunków technicznych różnych kategorii tablic oraz wyjaśnień przedstawicieli Spółki na tę okoliczność, 2) zaniechanie powołania na mocy art. 197 § 1 O.p. biegłego, gdy wymagane były wiadomości specjalne;
- art. 210 § 1 O.p. przez brak rzeczywistego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.
Zdaniem Spółki należące do niej tablice reklamowe nie stanowią budowli, nie podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Według prawa budowlanego budowlą jest urządzenie reklamowe wolnostojące, trwale związane z gruntem. Należy zatem rozstrzygnąć czy tablicę reklamową można uznać za trwale związaną z gruntem ze uwagi na jej konstrukcję. Do uznania, że tablica reklamowa jest trwale związana z gruntem muszą być spełnione przesłanki:
a) połączenie musi być trwałe w sensie fizycznym, tzn. dokonane w taki sposób, aby odłączenie tablicy od gruntu nie mogło zostać dokonane bez zniszczenia lub uszkodzenia tablicy lub gruntu,
b) połączenie musi mieć charakter trwały również w sensie czasowym, tzn. musi być dokonane na stałe, a nie tymczasowo (nie dla przemijającego użytku -połączenie na długi okres czasu nie ma trwałego charakteru, jeżeli z góry przewiduje się dokonanie odłączenia).
Zdaniem Spółki tablice do niej należące można podzielić na trzy kategorie: a) tablice mocowane do podłoża za pomocą stalowych śrub (tablice przykręcane), b) tablice mocowane do betonowej podstawy położonej na podłożu (tablice na podstawach), c) tablice mocowane do podpór zabetonowanych w podłożu (tablice mocowane do podpór).
Według Spółki organ pierwszej instancji błędnie uznał, że tablice należące do wszystkich trzech wskazanych kategorii podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i błędnie określił zobowiązanie podatkowe od ww. tablic. Ograniczył się jedynie do wniosków niekorzystnych dla Spółki, pomijając, że konsekwencją przyjęcia, że tablice reklamowe są trwale związane z gruntem, jest nieopodatkowanie części tablic spółki, w sytuacji posadowienia ich na gruncie innym niż Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej "SKO") decyzją z [...] września 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
SKO wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 2004 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odwołało się do legalnej definicji budowli zawartej w art. la ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., z której wynika, że budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Stwierdziło, że w świetle art. 3 pkt 1 u.p.b. budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Powołało się także na wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 2342/05, Lex Nr 188428), zgodnie z którym budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury stanowiący całość techniczno-użytkową wraz instalacjami i urządzeniami niezależnie od sposobu ich powiązania z gruntem (art. 3 pkt 1 u.p.b.). Na tej podstawie SKO uznało, że każdy obiekt budowlany, będący przedmiotem opodatkowania, musi być zakwalifikowany jako budynek, budowla lub obiekt małej architektury. Tablice reklamowe nie są budynkiem, gdyż nie są obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającym fundamenty i dach. Nie są także obiektem małej architektury, gdyż przez pojęcie to rozumie się niewielkie obiekty, takie jak obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej, czy obiekty służące rekreacji codziennej i użytkowej. Za sprawą definicji negatywnej na gruncie u.p.o.l. tablice te stanowią więc budowle, i to niezależnie od sposobu mocowania ich do powierzchni ziemi, względnie fundamentu, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
SKO w związku z powyższymi uwagami uznało za bezzasadny zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l. i art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 197 O.p. Oceniło, że dokonywanie kwalifikacji poszczególnych tablic reklamowych z punktu widzenia ich mocowania do podłoża, jak również przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie szerszym niż uczynił organ pierwszej instancji nie miało uzasadnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO, Spółka wniosła o uchylenie zarówno jej, jak i poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w sposób zasadniczy powtórzyła argumenty i zarzuty prawne przedstawione w odwołaniu, podkreślając, że organ odwoławczy nie odniósł się do argumentów odwołania w zakresie analizy definicji budowli z prawa budowlanego. Za nieuzasadnione uznała twierdzenie organu, że budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury oraz, że wynika to z definicji negatywnej budowli. Podkreśliła, że z niewiadomych i nieudowodnionych przyczyn organ nie uznał tablic reklamowych za obiekty małej architektury, które obejmują nietrwale związane z gruntem tablice reklamowe jako niewielkie obiekty. Argumentację organu z tego zakresu uznała za sprzeczną z definicją budowli, w której wskazano wyraźnie, że do budowli zalicza się jedynie trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe.
Zdaniem strony organy nie rozstrzygnęły podstawowej kwestii w sprawie - czy tablice reklamowe są trwale związane z gruntem. Jeżeli odpowiedź na to pytanie okaże się negatywna, urządzenia reklamowe strony skarżącej należy zakwalifikować jako obiekty małej architektury, a nie budowle. Spółka, odwołując się do doktryny prawa cywilnego oraz orzecznictwa sądowego przedstawiła znaczenie pojęcia "trwałe związanie z gruntem" wynikające z prawa cywilnego. W konkluzji stwierdziła, że do uznania, że dane urządzenie jest trwale związane z gruntem konieczne jest, aby spełnione były łącznie dwie przesłanki: a) połączenie musi być trwałe w sensie fizycznym, tzn. dokonane w taki sposób, aby odłączenie danego urządzenia od gruntu nie mogło zostać dokonane bez zniszczenia lub uszkodzenia danego urządzenia lub gruntu, oraz b) połączenie musi mieć charakter trwały również w sensie czasowym, tzn. nie może być dokonane dla przemijającego użytku.
Wyjaśniła, że kwalifikacja danej tablicy reklamowej dla potrzeb określenia, czy jest ona trwale związana z gruntem, a zatem czy tablica taka stanowi budowlę, powinna być dokonana według: 1) tzw. "kryterium zachowania istoty działania", 2) tzw. "kryterium demontażu". Odnosząc się do pierwszego z nich Spółka podniosła, że jeśli zdemontowanie środka technicznego z nieruchomości powoduje, że bez niego nieruchomość zmienia swe przeznaczenie lub traci swoją podstawową właściwość (funkcję) decydująca o przedmiocie działania całości, związek tego środka technicznego z nieruchomością można nazwać trwałym, a środek techniczny stanowi część składową nieruchomości. Kryterium demontażu odpowiada natomiast w istocie kryterium trwałego powiązania w sensie fizycznym, jakie sformułowano na gruncie Kodeksu cywilnego. Dane urządzenie nie może być uznane za trwale związane z gruntem, jeżeli możliwe jest zdemontowanie go bez istotnego naruszenia substancji danego urządzenia lub istotnego naruszenia substancji nieruchomości.
W żadnym przypadku nie można natomiast przyjąć jako kryterium uznania tablicy reklamowej za trwale związanej z gruntem, rozmiaru danego urządzenia reklamowego, czy też jego odporności na działanie czynników przyrody.
Spółka wskazała, że w decyzji organu pierwszej instancji dokonano pobieżnej oceny tablic reklamowych do niej należących. Kwestia trwałości związania z gruntem z kolei nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Spółka zarzuciła, że kwalifikacji należących do niej tablic do obiektów trwale związanych z gruntem dokonano bez jakiegokolwiek uzasadnienia i analizy sposobu mocowania poszczególnych tablic do podłoża.
SKO w odpowiedzi na skargę, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości tablic reklamowych wykorzystywanych przez Spółkę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Dla ścisłości należy zaznaczyć, iż choć obie strony sporu określają przedmiot opodatkowania jako tablice reklamowe i tym też określeniem będzie się także posługiwał Sąd, to jednak precyzyjnie rzecz ujmując chodzi tu nie tyle o tablicę reklamową w znaczeniu planszy, czy też ekranu, na którym umieszczane są zazwyczaj plakaty reklamowe, lecz o całe urządzenie reklamowe rozumiane jako plansza (ekran) wraz z całym systemem konstrukcyjnym służącym do mocowania do podłoża.
Z przedstawionych przez Spółkę w trakcie postępowania informacji i dokumentów wynika też, że ze względu na konstrukcję i sposób mocowania z podłożem, wszystkie posiadane przez nią tablice można podzielić na trzy zasadnicze grupy. Kwestia ta została szczegółowo opisana przez Spółkę zarówno w odwołaniu, jak i w skardze.
Zdaniem organów podatkowych obydwu instancji, aczkolwiek przy różnej argumentacji, wszystkie tablice reklamowe, będące przedmiotem sporu, stanowią budowle, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dla organu pierwszej instancji znaczenia miało, iż tablice reklamowe są tak skonstruowane, że opierają się oddziaływaniu czynników atmosferycznych, co świadczy o ich trwałym związaniu z gruntem. Natomiast dla organu odwoławczego cecha ta (trwałe związanie z gruntem) była bez znaczenia, gdyż uznanie tablic reklamowych za budowlę (na zasadzie definicji negatywnej wynikającej z przepisów prawa budowlanego) stanowiło wystarczająca podstawę do ich opodatkowania. Według zaś Spółki warunek trwałego związania z gruntem był warunkiem niezbędnym dla oceny kwestii opodatkowania tablic, ale jego pojmowanie nie mogło opierać się na cesze "odporności na warunki atmosferyczne", jak przyjął to organ pierwszoinstancyjny, nawiązując do powołanego wyżej wyroku NSA.
Analizując uzasadnienie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji należy zauważyć, iż w głównym wątku sporu dotyczącym uznania tablic reklamowych za podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, odwołano się do definicji "budowli", zawartej w art. 3 pkt 3 u.p.b. wskazując, iż wśród obiektów budowlanych wymienionych wprost jako te, które mogą być uznane za budowle, wymienione zostały w szczególności "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe.". Organ ten powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1617/98. Wskazać trzeba, że opisane w wyroku urządzenie reklamowe uznane zostało za budowlę, choć nie posiadało fundamentów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla uznania takiego urządzenia za budowlę wystarczające było istnienie odpowiedniego technicznego sposobu powiązania z gruntem, nawet jeśli nie było ono zagłębione w ziemi.
Prezydent m. W. stwierdzając, iż Spółka posiada wolno stojące urządzenia reklamowe o zbliżonych rozmiarach, odniósł tę ocenę, co do "trwałego powiązania z gruntem" do wszystkich posiadanych przez Spółkę urządzeń reklamowych, wskazując ponadto bez żadnego dodatkowego uzasadnienia, iż fakt trwałości powiązania z gruntem potwierdzają przedłożone przez Spółkę projekty budowlano-techniczne. Takie uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera pewne elementy dotyczące kwestii trwałego związania z gruntem posiadanych przez Spółkę tablic reklamowych, jednakże nie może być ono uznane w tej mierze za wystarczające. Z kolei w ramach orzekania przez organ odwoławczy ten aspekt sprawy nie doczekał się żadnej kontynuacji i uzupełnienia, ponieważ organ ten uznał tablice reklamowe za podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, wychodząc z całkowicie odmiennych założeń. Nie nawiązał zatem w żaden sposób do motywów uzasadnienia organu pierwszej instancji i nie stwierdził wprost, czy było ono prawidłowe, czy też nie.
Przytaczając fragmenty z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2342/05 i akceptując zawarty w nim pogląd, co do zasadności posługiwania się przy wyjaśnieniu znaczenia użytego na gruncie u.p.o.l. pojęcia "budowla" przepisami prawa budowlanego, organ odwoławczy jako podstawę do dalszych rozważań w zakresie opodatkowania tablic reklamowych przyjął zawartą w tym wyroku tezę, iż "budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami niezależnie od sposobu powiązania z gruntem". Nie kwestionując przydatności i prawidłowości tej tezy na użytek sprawy, w której została ona sformułowana, należy jednak zauważyć, iż akurat w rozpatrywanej sprawie jest ona nieadekwatna do występujących w niej przedmiotów opodatkowania, czyli tablic reklamowych. Wśród wymienionych w art. 3 pkt 3 u.p.b., w pozytywnej części zawartej tam definicji "budowli", przykładów obiektów budowlanych stanowiących budowlę znalazły się bowiem "wolno stojące trwale związane z gruntem (podkreśl. Sądu) urządzenia reklamowe", a w tej kategorii należało przecież rozważać będące przedmiotem sporu tablice reklamowe. Tak na marginesie zauważyć można, że jest to jedyna kategoria wskazanych w tym przepisie obiektów budowlanych, których zaliczenie do pojęcia "budowli" uzależnione zostało wprost od ich trwałego związania z gruntem. Brak jest przy tym jednoczesnego wskazania, iż przesłanką tej trwałości muszą być fundamenty. Na takie zawężenie ustawodawca się nie zdecydował. W konsekwencji kwestia sposobu mocowania do podłoża tablic reklamowych nie może być uważana za nieistotną z punktu widzenia możliwości ich zakwalifikowania jako budowli, jak przyjął to organ odwoławczy (SKO). Skoro bowiem w powyższym przepisie uznano, że budowlami są tylko wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe, to w efekcie końcowym przyjąć trzeba, iż urządzenia reklamowe cechy tej niewykazujące budowlami nie są. W takiej sytuacji niewystarczające jest również posłużenie się jedynie negatywną częścią definicji "budowli" z art. 3 pkt 3 u.p.b. i poprzestanie na stwierdzeniu, iż skoro tablice reklamowe nie są budynkami, ani obiektami małej architektury, co Spółka kwestionuje, to automatycznie należy traktować je jako budowle.
Przyjmując zatem błędne założenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w nieprawidłowy sposób uzasadniło podjęte rozstrzygnięcie o opodatkowaniu tablic reklamowych podatkiem od nieruchomości. Konsekwencją tego było również nieodniesienie się przez ten organ do tych wszystkich zarzutów i argumentów Spółki, zawartych w odwołaniu, które dotyczyły kwestii sposobu mocowania tablic reklamowych do podłoża. Brak stanowiska organu odwoławczego w powyższych zakresach uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, a więc zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości należących do Spółki tablic reklamowych.
Zdaniem Sądu doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 O.p. (zasada prawdy obiektywnej), art. 187 O.p. (obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego). Podkreślić należy przy tym, że niewystarczające jest samo zebranie materiału dowodowego w aktach sprawy, konieczne jest także jego rozpatrzenie, tj. ustosunkowanie się do niego w treści decyzji, także ze względu na dyspozycję art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Również zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 191 O.p. wyraża się najpierw w powołaniu i rozważeniu wszystkich dowodów (czego w rozpoznanej sprawie zabrakło), a dopiero później na formułowaniu wniosków na ich podstawie.
Organy orzekające nie zajęły także stanowiska co do podnoszonych przez Spółkę podmiotowych aspektów opodatkowania Spółki, wynikających zwłaszcza z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. w części dotyczącej urządzeń reklamowych posadowionych na nieruchomościach nie stanowiących własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych w tym spółkach nieposiadających osobowości prawnej, będących:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) bez tytułu prawnego z zastrzeżeniem ust. 2.
Artykuł ten prawidłowo powołał w podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji, ale z samego tylko faktu powołania nie wynika w żaden sposób, z jakiego tytułu prawnego spoczywa na skarżącej Spółce obowiązek podatkowy w zakresie tablic reklamowych. Nie zostało wskazane, kto jest właścicielem nieruchomości, na których posadowione są tablice, i jakim tytułem do tych nieruchomości legitymuje się Spółka. Kwestie te należy zatem wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, tak aby w sposób pełny zrealizować zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w przepisach art. 122 i art. 187 § 1 O.p., jak również zasadę przekonywania określoną w art. 124 O.p. Jest to tym bardziej istotne, że w praktyce osoba podatnika podatku od nieruchomości, będącego osobą prawną, jest ustalana przez organ podatkowy na podstawie danych zawartych w deklaracjach, do których składania jest zobowiązana. W przypadku, gdy deklaracja podatkowa nie określa właściwie obowiązku i przedmiotu opodatkowania, tak jak w rozpoznawanej sprawie, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ma obowiązek określić wysokość podatku na podstawie informacji posiadanych i uzyskanych w wyniku tego postępowania. Takich informacji nie przedstawiono w zaskarżonych decyzjach.
Tym samym za uzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. i to w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omówione bowiem wyżej uchybienia oraz brak stanowiska organów także w powyższych kwestiach uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji.
Słuszny był także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez SKO art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 O.p. Pełnomocnik strony został poinformowany o możliwości wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego w dniu 24 września 2007 r. Decyzję drugoinstancyjną wydano już w dniu [...] września 2007 r., zatem zanim upłynął jeszcze 7 dniowy termin, wyznaczony stronie na skorzystanie ze wskazanego uprawnienia procesowego. W ocenie Sądu naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy i jako takie nie mogło skutkować uchyleniem decyzji z tej przyczyny. Z akt sprawy nie wynika bowiem, a przypomnieć należy, że Sąd zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. wydaje wyrok na ich podstawie, aby w terminie przewidzianym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona złożyła jakiekolwiek pismo procesowe dotyczące tych kwestii. Skoro więc strona nie przedstawiła końcowego stanowiska zanim wyznaczony jej termin upłynął (do dnia 1 października 2007 r.), to tym samym Sąd nie mógł stwierdzić, że przedwczesne wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Według natomiast art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, na podstawie art. 152 P.p.s.a., czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Wobec przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o wskazane przepisy orzekł jak w sentencji.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku doradcy podatkowego) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 4 P.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 10.219 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (3.019 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (7.200 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło