VI SA/Wa 1836/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-29

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Olga Żurawska-Matusiak, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie ustalił bezspornie charakteru wykonywanego przewozu?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może być wydana tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je w sposób wadliwy. Samo stwierdzenie, że materiał dowodowy jest niewystarczający lub wymaga uzupełnienia, nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej, jeśli organ pierwszej instancji przeprowadził i ocenił dowody. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien sam uzupełnić postępowanie dowodowe, chyba że zakres uzupełnienia przekracza "znaczną część" postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący F. B. został ukarany karą pieniężną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących dokumentacji pracy kierowcy oraz wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie ustalił bezspornie charakteru przewozu. Skarżący zaskarżył decyzję GITD, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwienia sprawy oraz powtarzając argumenty o rolniczym charakterze przewozu.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez F. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych, na którą składały się dwie kary jednostkowe: 1) za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym (500 złotych wg l.p.1.8.pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym); 2) za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 złotych wg l.p. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 87 ust. 1,ust. 3, art. 92 ust. 1, ust. 4 ustawy o transporcie drogowym (tj. jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 powoływanej dalej jako u.t.d.), l.p. 1.8 lit.3 , lp.1.7. załącznika do w/w ustawy, art. 3, art. 15 ust.7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r., powoływanego dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwane dalej: Rozporządzeniem Nr 561/2006) , art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GITD wskazał, iż organ pierwszej instancji nie ustalił bezspornie charakteru wykonywanego w dniu kontroli przewozu. Zdaniem organu odwoławczego, jeżeli strona wykonywała transport drogowy to należało ustalić, czy skarżący legitymuje się aktualnym na dzień kontroli wypisem z licencji na wykonywanie transportu drogowego ponieważ w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie, że w dniu 30 września 2004 r. strona wykreśliła działalność gospodarczą z ewidencji prowadzonej przez Wójta Gminy [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania wyjaśniającego nie rozpatrzono całego materiału dowodowego do czego obligował przepis art. 77 § 1 k.p.a. F. B. wnosząc o uchylenie powyższej decyzji zarzucił w skardze naruszenie art. 35 i 36 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego do dnia 15 listopada 2006 r. o przedłużonym terminie załatwienia sprawy. Ponadto powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. podkreślając, że wykonywany w dniu kontroli transport zboża był konieczny z uwagi na dużą wilgotność ziaren a podjęcie transportu nastąpiło w ramach zwykłej znajomości i zwykłej koniecznej przysługi rolniczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne – w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja Sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podnieść, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przesłanką taką nie jest konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu. Przekazując sprawę organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. W tym przedmiocie stanowisko orzecznictwa i doktryny jest jednolite (vide: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 1996, str. 592). Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Zdaniem Sądu argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną uznając, że organ pierwszej instancji nie ustalił bezspornie charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego w dniu kontroli przeprowadzonej 11 września 2006 r. Jednocześnie w powyższym kontekście GITD wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego należało ustalić, czy skarżący legitymuje się aktualnym na dzień kontroli wypisem z licencji na wykonywanie transportu drogowego. Formułując swoje stanowisko organ odwoławczy pominął, że z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż organ ten jednoznacznie przyjął, że w dniu kontroli F. B. wykonywał transport drogowy. Mianowicie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. przyjął, że w rozpatrywanym przypadku kontrolowany przewóz nie odbywał się w ramach zwykłej działalności rolniczej strony (skarżący jest rolnikiem) natomiast miał charakter usługi transportowej wykonanej na rzecz U. K., ponieważ przewożone zboże stanowiło własność osoby trzeciej a za usługę skarżący otrzymał umówione wynagrodzenie. Organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję pominął także dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, które uzyskał organ pierwszej instancji w toku postępowania wyjaśniającego tj. wypis z licencji Nr [...] wystawionej dla F. B. z datą ważności do 18 czerwca 2034 r. oraz pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 11 października 2006 r. znak K.5533-1/7/2006 z którego wynika, że skontrolowany pojazd jest zgłoszony do w.w licencji i licencja ta nie została cofnięta. Organ odwoławczy pominął również okoliczność, iż organ pierwszej instancji dokonał w decyzji oceny dowodu w postaci zaświadczenia z dnia 30 września 2004 r. Nr 6414-7/06 wydanego przez Wójta Gminy [...]. Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że GITD wydając decyzję kasacyjną wadliwie dokonał oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności. Należy przy tym podkreślić, że zupełnie inna jest sytuacja, gdy organ I instancji pominie dowody na daną okoliczność, a inna - gdy dowody takie jak w niniejszej sprawie przeprowadzi i oceni. W tym drugim przypadku, jeżeli organ odwoławczy uzna postępowanie dowodowe za niewystarczające, to nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że dana okoliczność wymaga udowodnienia, lecz winien podać, dlaczego przeprowadzone dotychczas dowody uważa za nieprzydatne bądź niewystarczające, i wskazać, w jakim kierunku postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone (uzupełnione). Trzeba przy tym uwzględnić, że jeżeli zakres zalecanego uzupełnienia postępowania dowodowego nie odpowiada "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a., dowody powinien przeprowadzić organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym wyczerpuje przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stąd należało orzec jak w punkcie 1 wyroku. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w niniejszym wyroku w przedmiocie kosztów postępowania, gdyż skarżący pomimo pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy nie złożył wniosku o ich zwrot.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło