I SA/Lu 767/07

WyrokWSA w Lublinie2008-01-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Asesor WSA Jerzy Drwal, NSA Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było zasadne, jeśli nowe okoliczności faktyczne (prowadzenie działalności gospodarczej na gruntach rolnych) ujawniły się po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi. Jeśli nowe okoliczności ujawniły się po wydaniu ostatecznej decyzji, organ podatkowy powinien zastosować art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, który umożliwia zmianę decyzji w przypadku zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o uchyleniu poprzedniej decyzji i ponownym naliczeniu łącznego zobowiązania podatkowego za 2006 r. w wyższej kwocie. Podstawą zmiany było ustalenie, że podatnik prowadził na części gruntów rolnych działalność gospodarczą polegającą na przetwarzaniu ziół, co skutkowało opodatkowaniem tych gruntów podatkiem od nieruchomości. Skarżący zarzucił błędną interpretację swojej działalności, twierdząc, że czynności związane z suszeniem, omłotem, rozdrobnieniem lub pokrojeniem ziół po zbiorach stanowią jedynie wstępne przetworzenie surowca rolnego, a nie działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] nr [...] na mocy której, po wznowieniu postanowieniem z dnia [...] postępowania podatkowego w sprawie wymiaru A. W. łącznego zobowiązania podatkowego za 2006r. w kwocie 1 297 złotych , organ podatkowy I instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] nr [...] i dokonał ponownego naliczenia łącznego zobowiązania podatkowego za ten rok wysokości 5 766 złotych. W motywach decyzji podano, że podstawą zmiany kwoty łącznego zobowiązania podatkowego było ustalenie, że na części gruntów rolnych podatnik prowadził działalność gospodarczą polegającą na przetwarzaniu ziół , co oznaczało, że grunty te nie podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym , ale podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z art.2 ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne , grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art.1a ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U z 2007r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa lub usługowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem organu odwoławczego warunek ten spełnia działalność prowadzona przez podatnika , skoro w okresie od lipca 2006r. do grudnia 2006r. dokonywał przerobu ziół w dużych ilościach i ich sprzedaży , dysponując odpowiednimi maszynami , środkami transportu i zatrudniając pracowników. Organ przypomniał, że zgodnie z art.1a ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą , w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego , produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych , grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych , produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. W jego ocenie za tego typu działalność nie można uznać przerobu ziół polegającego na ich krojeniu, rozdrabnianiu i suszeniu z przeznaczeniem na sprzedaż. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że skoro podatnik prowadził działalność gospodarczą to należy przyjąć, że także budynki w których działalność ta była wykonywana były związane z jej prowadzeniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. W. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że ta błędnie zinterpretowała prowadzoną przez niego działalność. Stwierdził, że na terenie posiadanego gospodarstwa rolnego robił to, co wszyscy rolnicy z tej i sąsiednich gmin, którzy uprawiają zioła tj. po zbiorach zioła suszą, dokonują ich omłotu, rozdrobnienia lub pokrojenia, pakują i przechowują, czyli dokonują wstępnego przetworzenia surowca zielarskiego. Zaznaczył, że nie prowadził żadnej zorganizowanej działalności polegającej na dalszej obróbce lub przetworzeniu stanu posiadanych ziół. Nie ma zatem podstaw do uznania go za przedsiębiorcę lub przetwórcę zielarskiego. Podkreślił, że w obecnej dobie tego typu gospodarstwa to zasadniczo nowoczesne i wyspecjalizowane gospodarstwa rodzinne o dużych areałach, umaszynowione do granic wyobraźni, posiadające nowoczesne urządzenia do zbioru i przetwórstwa , często posiadające własne środku transportu towarowego, zatrudniające siłę roboczą spoza gospodarstwa, produkujące towary w dużych ilościach na potrzeby przemysłów przetwórczych. W świetle powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że jego gospodarstwo jest gospodarstwem zielarskim, choć jest to jego celem. Skarżący przekonywał, iż produkcja zielarska nosi znamiona prostej, nieprzetworzonej pracy rolnika w polu w znacznie większym wymiarze pracy poświęconej na przetworzeniu materiału surowcowego w produkt będący ciągle tylko półproduktem dla odpowiedniego przemysłu przetwórczego. Dobrze zorganizowana produkcja surowców zielarskich ma to do siebie, że wszystkie bez wyjątku surowce zielarskie należy wysuszyć, a znakomitą ich większość należy rozdrobnić przed sprzedażą. Jest to bowiem istotne o tyle, że inaczej nie można myśleć o ich sprzedaży, żaden odbiorca lekkich w większości surowców nie będzie w stanie ich magazynować z uwagi na ich gabaryty, a w bardzo wielu przypadkach warunkiem sprzedaży jest właśnie pokrojenie ziela na profesjonalnych maszynach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją argumentację i wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn. Dz.U z 2002r. Nr.9, poz. 84 ze zmianami ) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej , przy czym opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej ( art.2 ust. 2). Oznacza to, że grunty sklasyfikowane jako użytki rolne grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zawsze wtedy, gdy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1 ust. 1 pkt 4 stanowi, że działalnością gospodarczą jest działalność o której mowa w przepisach ustawy prawo działalności gospodarczej , z zastrzeżeniem ust. 2 według którego za działalność gospodarczą nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej. Z kolei według art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U z 2004 r. Nr 123 poz. 1807 ze zmianami) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W świetle powołanych przepisów nie jest zatem działalnością gospodarczą bez względu na zakres oraz sposób jej prowadzenia , działalność określona w art. 1 ust.1 pkt.6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowla ryb. Zaznaczyć trzeba, że przepis ten ogranicza się jedynie do produkcji roślinnej, a zatem chodzi tu o wytworzenie określonego produktu roślinnego , w tym przypadku ziół. Pojęcie produkcji nie obejmuje natomiast dalszych czynności przerobu czy też przetworzenia pozwalających na przygotowanie ich do spożycia. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organów podatkowych dowodzących, że do takich czynności zaliczyć należy krojenie ziół czy ich rozdrabnianie za pomocą specjalistycznych urządzeń, suszenie, pakowanie i przechowywanie do czasu wywiezienia z gospodarstwa. W tym zakresie czynności te mają charakter działalności gospodarczej, o ile spełniają pozostałe warunki określone we wspomnianym już przepisie art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a więc mają charakter zarobkowy, wykonywane są w sposób zorganizowany i ciągły, co też przez organy podatkowe zostało wystarczająco wyjaśnione. Decyzja jest natomiast wadliwa z innego powodu. Z jej treści wynika, że została ona podjęta w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia [...] w oparciu o przesłankę określoną w art.240 § 1 pkt.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r, Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami ). Zdaniem organu podatkowego w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne sprowadzające się do stwierdzenia, że w okresie od dnia 30 czerwca 2006r. do dnia 10 stycznia 2007r. skarżący w swoim gospodarstwie rolnym prowadził działalność gospodarczą. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 30 czerwca 2006r, wynika bowiem, że w tym dniu jako adres miejsca wykonywania działalności gospodarczej polegającej m.in. na działalności usługowej związanej z uprawami rolnymi , wpisano kolonię Ł. Na skutek zmiany zgłoszonej w dniu 12 stycznia 2007r. wpis ten został wykreślony , a na jego miejsce wpisano M. Zważyć jednak należy, że dla zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej wymagane jest nie tylko ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, ale muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i być nieznane organowi, który wydał decyzję. Jeśli zważyć, że decyzja w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego została wydana w dniu 10 lutego 2006r. to oczywistym jest, że w tej dacie nie istniały żadne okoliczności uzasadniające odmienne stanowisko organu podatkowego. Nie wiedział on bowiem o działalności prowadzonej w Ł. Wznowienie postępowania podatkowego nastąpiło zatem bez stosownego umocowania. Nie oznacza to natomiast, że organy podatkowe pozbawione zostały środków prawnych umożliwiających ustalenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. W opisanej sytuacji zastosowanie powinien znaleźć art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej według którego decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ja wydal, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Na gruncie rozpatrywanej sprawy przepisem takim jest art. 6 ust.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie z którym jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, powodująca obniżenie lub podwyższenie podatku, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. Błędne zastosowanie w sprawie nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej oznacza w konsekwencji naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr.153, poz.1270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art.152, a o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło