II SA/Ol 1143/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" roku wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejsko–Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylono z dniem 1 października 2007r. decyzję z dnia "[...]" roku oraz zmieniono z dniem 1 października 2007r. decyzję z dnia "[...]" roku i od dnia 1 października 2007r. przyznano J. A. zasiłek stały w wysokości 55,52 zł miesięcznie. W uzasadnieniu podano, iż w trakcie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że J. A. nadal jest osobą samotnie gospodarującą, jednakże zmieniła się jego sytuacja materialna. Posiada on bowiem dochód w postaci renty inwalidzkiej w wysokości 298,73 złotych oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 122,75 złotych. Łącznie dochód wymienionego wynosi 421,48 złotych miesięcznie. Wskazano, iż stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym, osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł a dochodem tej osoby. Różnica ta wynosi 55,52 zł i w takiej wysokości przyznano zasiłek. Od decyzji tej odwołał się J. A., wnosząc o przyznanie mu zasiłku w znacznie większej i w jego opinii sprawiedliwszej kwocie. W uzasadnieniu odwołujący się opisał swoją sytuację rodzinną i mieszkaniową oraz podał, iż potrzebuje pieniędzy na opłacenie mieszkania, światła, wody, a także na lekarstwa. Zażądał podwójnej wysokości zasiłku stałego oraz wyrównania za okres od dnia 1 października 2007r. Decyzją z dnia "[...]" roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż decyzją z dnia "[...]" r. J. A. nabył od dnia 1 października 2006 roku uprawnienie do zasiłku stałego w wysokości 135,20 zł. Wysokość świadczenia została zmieniona decyzją z dnia "[...]" r. na kwotę 129,49 zł. Natomiast decyzją będącą przedmiotem odwołania ponownie zmieniono decyzję z dnia "[...]" r. przyznając stronie zasiłek stały w kwocie 55,52 zł z uwagi na zmianę jego sytuacji materialnej. Wskazano, iż ustawodawca w sposób precyzyjny uregulował zasady przyznawania zasiłku stałego, pozbawiając tym samym organ możliwości odmiennego potraktowania sprawy, np. ze względu na trudną sytuację materialną. Podano, iż z przedstawionych dokumentów wynika jednoznacznie, iż na dochód J. A. składa się renta inwalidzka w wysokości 298,73 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 122,75 zł, co łącznie daje sumę 421,48 zł. Stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem uzyskiwanym przez nią, z tym zastrzeżeniem, iż kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł. Kryterium dochodowe zostało natomiast określone w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Zatem odwołującemu przysługuje zasiłek w wysokości 55,52 zł (477 zł - 421,48 zł = 55,52 zł). Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Na powyższą decyzję skargę wniósł J. A., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił swoje niezadowolenie z powodu obniżenia kwoty otrzymywanego zasiłku stałego. Podał, iż jest osobą samotną i musi samodzielnie opłacić mieszkanie, a także ponosić inne opłaty stałe. Skarżący opisał dokładnie swoje warunki materialne, osobiste oraz okoliczności i zdarzenia, które do tego doprowadziły. Wskazał również osoby, które jego zdaniem są odpowiedzialne za jego obecną sytuację rodzinną, materialną i społeczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślono, iż utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji została podjęta na podstawie prawidłowo ustalonych istotnych okoliczności faktycznych, zaś jej motywy zostały zawarte w uzasadnieniu. Organ wskazał raz jeszcze, iż decyzje w tego typu sprawach nie są wydawane w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, co oznacza, iż organ jest związany przepisami prawa i nie może postąpić wbrew regulacjom ustawowym. W związku ze zmianą sytuacji dochodowej J. A. organ był zobligowany do przeprowadzenia postępowania mającego na celu dostosowanie wysokości należnego zasiłku stałego do aktualnej sytuacji dochodowej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Podnieść należy, iż wprawdzie w decyzji o przyznaniu zasiłku stałego nie wskazuje się okresu na jaki świadczenie jest przyznawane (określa się jedynie datę początkową, od której przysługuje świadczenie), nie oznacza to jednak że zasiłek taki przysługuje na czas nieokreślony. Art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej określa bowiem przypadki, w których decyzję administracyjną dotyczącą świadczeń z pomocy społecznej można zmienić lub uchylić na niekorzyść strony bez jej zgody. Do takich przesłanek należy zmiana sytuacji dochodowej strony. W niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniającej zmianę wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku stałego. Z uwagi na zmianę kwoty dochodu skarżącego, związanej z przyznaniem wyższego dodatku mieszkaniowego, organ zasadnie dokonał zmiany kwoty przyznanego zasiłku. Jak bowiem słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego kwota zasiłku stałego jest ściśle określona w przepisach prawa i musi stanowić różnicę pomiędzy kryterium dochodowym określonym w ustawie (tj. w tym wypadku kwotą 477 zł) a dochodem skarżącego (421,48 zł). Jedyne odstępstwo od tej zasady określa przepis art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, który stanowi iż zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku skarżącego ten warunek nie jest jednak spełniony, gdyż poprzednio jego dochód wynosił 347,51 zł, a w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie stanowił 421,48 zł. Zatem zmiana w wysokości dochodu wyniosła 73,97 zł, co przekracza 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej czyli kwotę 47,70 zł. W tej sytuacji skoro zmieniła się wysokość dochodu świadczeniobiorcy, to organ nie mógł pozostawić kwoty świadczenia na dotychczasowym poziomie, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa, a poza tym kłóciłoby się za zasadami sprawiedliwości społecznej, na które między innymi powołuje się skarżący. Jeżeli bowiem przepis prawa określa zasady przyznawania świadczenia, to zasady te są równe i takie same dla wszystkich świadczeniobiorców. Zatem organ nie może czynić wyjątku i ustalić skarżącemu kwoty świadczenia w innej (żądanej przez niego) wysokości ze względu na jego sytuację materialną i rodzinną, gdyż z reguły osoby korzystające z pomocy społecznej są w trudnej sytuacji materialnej. Wobec powyższego zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Skarżącemu należy ponadto wyjaśnić, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca zmiany wysokości zasiłku stałego i w związku z tym Sąd badał wyłącznie zgodność tej decyzji z prawem. Sąd nie zajmował się natomiast żadnymi innymi kwestiami podnoszonymi w skardze, gdyż nie leżą one w zakresie jego kompetencji. Zatem Sąd nie mógł się odnieść do zarzutów skarżącego nie dotyczących przedmiotowej sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną należało oddalić.