II SA/Lu 889/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania I. G. i M. G. utrzymał w mocy wydaną w postępowaniu wznowieniowym decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków handlowo – usługowych wraz z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, c.o., gazową oraz przyłączami: energetycznym, kablowo zalicznikowym, kanalizacji sanitarnej, wodociągowym i zjazdem na działce nr [...] przy ul. B. w L., stwierdzając jednocześnie, że w razie uchylenia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja taka sama. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek M. G., reprezentującego I. G. i M. G. Organ I instancji potwierdził, że I. G. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę, co stanowiło naruszenie art. 10 kpa, ale jednocześnie organ nie znalazł podstaw do uchylenia tego pozwolenia. Organ przed wydaniem decyzji odmownej ponownie dokonał oceny zebranych dowodów i stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami: została poprzedzona decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] ustalającą warunki realizacji na działce nr [...] przy ul. B. w L. dwukondygnacyjnego kompleksu usługowo - handlowego. Zamierzenie przedstawione w projekcie budowlanym było – zdaniem organu I instancji – zgodne z ustaleniami tej decyzji. Do wniosku dołączono wymagane zgodnie z art. 33 ust. 2 Prawo budowlane cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami (Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych, bhp, zabezpieczeń ppoż). Dokumentacja została sporządzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia fachowe i należące do właściwych izb zawodowych. Projekt zagospodarowania działki został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, obejmujący określenie granic działki, zawierający usytuowania projektowanych i istniejących budynków, układ komunikacyjny, wskazania charakterystycznych rzędnych i odległości projektowanych budynków. Organ potwierdził, że budynki zostały usytuowane zgodnie z wymaganiami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) Organ I instancji nie zgodził się z zarzutem M. G., iż decyzja została wydana w oparciu o fałszywe dowody (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), ponieważ nie przedłożono do akt sprawy prawomocnego orzeczenia sądowego ani innego uprawnionego organu potwierdzającego podnoszoną okoliczność. Organ stwierdził ponadto, że nie zachodzi również podnoszona we wniosku przesłanka wznowienia określona w art. 145 §1 pkt 5 kpa czyli nowe okoliczności, nieznane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Kwestia zacienienia budynku na działce nr [...] była bowiem badana w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę pod względem zgodności z § 13 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ I instancji stwierdził, że zarzuty odnoszą się w istocie do zamiennego projektu budowlanego zatwierdzonego inną decyzją z dnia [...], następnie uchyloną przez organ odwoławczy. Organ wyjaśnił, że usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki uzasadniały okoliczności wskazane w § 12 ust. 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Stwierdził, że nie było możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, ani w ust. 1 (3 m od granicy) ze względu na rozmiary działki inwestora nr [...]. W odwołaniu skarżący kwestionując rysunek zagospodarowania terenu ("Mapę do celów projektowych"), załączony do projektu, jako niezgodny z rzeczywistością, podnosili, że organ I instancji powinien był przeprowadzić oględziny nieruchomości oraz zarzucili, że nie zastosował się on do wytycznych Wojewody zawartych w decyzji z dnia [...], uchylającej poprzednią decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. M. G. zakwestionował odległość (8m) i wysokość budynku (przesłaniania) liczoną od parapetu okna. Podnosił, że nowy budynek będzie zacieniał jego okno. Dowodzą tego pomiary wykonane z uwzględnieniem rozpoczętej budowy przeprowadzone w kwietniu w okresie zbliżonym do przyjmowanego do ustaleń wymaganego czasu nasłonecznienia dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. M. G. podejrzewa ponadto, że w projektowanym budynku będzie prowadzona produkcja siatki. Wojewoda rozpoznając odwołanie stwierdził, że większość zarzutów dotyczy innego rozstrzygnięcia tj. decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], zmieniającej decyzję z dnia [...] m.in. w zakresie realizacji w budynku usługowo - handlowym zlokalizowanym w granicy działki dodatkowej trzeciej kondygnacji. Decyzja ta została następnie uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...], a więc wyeliminowana z obrotu, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji; postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...]. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewoda stwierdził, że nie zachodzą podstawy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa (fałszywe dowody oraz nowe okoliczności), natomiast wadą tego postępowania było niezapewnienie I. G. udziału w postępowaniu (art.10 kpa), ale z uwagi na to, że jej udział nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie, to organ I instancji prawidłowo odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdzając jednocześnie, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę. Zdaniem Wojewody projektowany budynek nie uniemożliwi naturalnego oświetlenia pomieszczenia w budynku I. G.. Między ramionami kąta 60 stopni wyznaczonymi w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego nie będzie znajdował się projektowany budynek w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Ponieważ wysokość przesłaniania wynosi 4,95 m (5,7 m – 0,75 m, tj. wysokość parapetu okna), a projektowany obiekt znajduje się w płaszczyźnie ww kąta w odległości ok. 8 m, nie zachodzi obawa uniemożliwienia naturalnego oświetlenia w budynku skarżących. Wojewoda stwierdził również, że jego wytyczne zawarte w decyzji z dnia [...] nie były wiążące dla organu I instancji, ponieważ dotyczyły innej decyzji z dnia [...] zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Organ odwoławczy przyznał natomiast, że decyzja organu I instancji zawiera oczywistą omyłkę poprzez podanie w sentencji decyzji z dnia [...], zamiast decyzji z dnia [...]. Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. F., biorąca udział w postępowaniu administracyjnym, jako współwłaścicielka działki nr [...], sąsiadującej z działką inwestora, domagając się uchylenia decyzji Wojewody. Skarżąca zarzuciła, że organy wbrew art. 7, 77 § 1 i 80 kpa nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego i udzielając J. K. pozwolenia na budowę oparły się na nieaktualnej mapie do celów projektowych, która nie uwzględniała rzeczywistych wymiarów i dokładnych parametrów budynków na sąsiednich działkach, w tym dokładnego usytuowania okien, a w konsekwencji na jej podstawie nie można było ustalić czy spełnione są warunki określone w § 13 rozporządzenia. Jej zdaniem organ powinien był w drodze oględzin ustalić faktyczne odległości budynków i dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność czy wykonanie najwyższych kondygnacji budynku nie doprowadzi do zacienienia pomieszczeń mieszkalnych w sąsiednich budynkach. W ocenie skarżącej udzielono pozwolenia na budowę przy granicy z działką nr [...] lekceważąc całkowicie uzasadniony interes osób trzecich, z naruszeniem ich prawa własności chronionego w art. 140 i 144 kc. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując obszerną argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że zakres czynności, jakie ma obowiązek przeprowadzić organ architektoniczny przed wydaniem pozwolenia na budowę określa art. 35 ustawy – Prawo budowlane, wskazując, że organ powinien jedynie sprawdzić kompletność projektu budowlanego. Skoro w niniejszej sprawie znajduje się projekt sporządzony przez uprawnionego projektanta wraz z oświadczeniem, że projekt zgodny jest z obowiązującymi przepisami, to nie było potrzeby przeprowadzania oględzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została ona wydana na skutek wniosku I. G. i M. G. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków handlowo – usługowych wraz z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, c.o., gazową oraz przyłączami: energetycznym, kablowo zalicznikowym, kanalizacji sanitarnej, wodociągowym i zjazdem na działce nr [...] przy ul. B. w L. Jako podstawę wznowienia wskazywano art. 145 § 1 pkt 1,4 i 5 kpa. Podnoszono, że organ oparł się na fałszywej mapie dla celów projektowych, nie uwzględniającej dokładnych parametrów istniejących na sąsiedniej działce nr [...] budynków, a w konsekwencji udzielono pozwolenia na budowę z naruszeniem § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), który zezwala na budowę obiektów budowlanych wyłącznie w sposób zapewniający naturalne oświetlenie pomieszczeń w budynkach sąsiednich. Wnioskodawcy podnosili mianowicie, że skoro budynek o wysokości zatwierdzonej decyzją z dnia [...] zacienia ich działkę nr [...], choć nie został jeszcze w całości wybudowany, to tym bardziej podwyższenie tego budynku o trzecią kondygnację na podstawie decyzji zmieniającej projekt uniemożliwi naturalne oświetlenie budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (pkt 1) albo gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5), a także wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Organ stwierdzając, że zachodzi podstawa wznowienia obowiązany jest ponownie przeprowadzić postępowanie i wydać jedną z decyzji wskazanych w art. 151 kpa: odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a albo uchylającą decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zgodnie z art. 146 § 2 kpa organ nie może jednak uchylić decyzji pomimo istnienia podstaw wznowienia, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takim przypadku organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. (art. 151 § 2 kpa) Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że wskazywane we wniosku podstawy wznowienia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], oparte na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa nie zachodzą. Przede wszystkim słuszne jest stanowisko organów, że wykazanie, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe musi być poparte prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu (art.156 § 1 pkt 2 kpa) (por. B. Adamiak, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. 6, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 630) Skoro zarówno wnioskodawcy, jak i skarżąca nie przedstawili stosownego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego, że mapa zagospodarowania terenu ("Mapa do celów projektowych"), stanowiąca załącznik do zatwierdzonego projektu budowlanego (k. 22) została sfałszowana, to nie było podstawy wznowienia postępowania, wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Nie można również przyjąć, że po wydaniu decyzji z dnia [...] udzielającej J. K. pozwolenia na budowę wyszły na jaw nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5) Kwestia zacieniania była bowiem przedmiotem badania przez organ pierwszej instancji, zaś "odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania". (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1987r., IV SA 436/87). Natomiast organ I instancji prawidłowo stwierdził, że postępowanie zakończone decyzją udzielającą pozwolenia na budowę dotknięte było wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt sprawy, nie brała w nim udziału I. G., współwłaścicielka działki nr [...], której z tego powodu przysługiwał przymiot strony, a zatem niezapewnienie jej udziału w postępowaniu (wbrew art. 10 kpa) stanowiącym procesową gwarancję obrony jej praw, było istotnym uchybieniem procesowym, dającym podstawę wznowienia postępowania. Jak wynika z załączonej dokumentacji, w świetle art. 35 ustawy – Prawo budowlane organ nie mógłby jednak odmówić udzielenia J. K. pozwolenia na budowę, nawet gdyby I. G. brała udział w tym postępowaniu. W świetle bowiem art. 35 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r.,Nr 207, poz.2016 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ administracyjny sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przepisami techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz uprawnienia budowlane osoby sporządzającej projekt. (ust. 1) Zgodnie z art. 32 ust.4 ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś z wnioskiem w tej sprawie wystąpił w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami). W razie spełnienia powyższych wymagań właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. ( art.35 ust.4). W sprawie zostały spełnione powyższe przesłanki zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków handlowo – usługowych wraz z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, c.o., gazową oraz przyłączami: energetycznym, kablowo zalicznikowym, kanalizacji sanitarnej, wodociągowym i zjazdem na działce nr [...] przy ul. B. w L. Inwestycja zgodna jest z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor przedłożył wymagane opinie i uzgodnienia oraz złożył wraz z wnioskiem oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt został sporządzony przez inżyniera architektury posiadającego uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej. Skoro więc zostały spełnione warunki określone w art. 35 Prawa budowlanego, w szczególności inwestor przedłożył wymaganą dokumentację, zgodną z obowiązującymi przepisami, to zasadnie organ przyjął, że udział I. G. nie spowodowałby odmiennego rozstrzygnięcia i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organ uprawniony był odmówić na podstawie art. 146 § 2 kpa uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę z jednoczesnym stwierdzeniem, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. (art. 151 § 2 kpa) Badając skargę należy jednak zwrócić uwagę, że we wniosku o wznowienie wskazano wyraźnie na decyzję ostateczną z dnia [...] udzielającą pozwolenia na budowę budynku dwukondygnacyjnego. Natomiast właściciele działki sąsiedniej nr [...] w istocie przeciwni są podwyższeniu budynku o trzecią kondygnację, przewidzianą w projekcie zamiennym, będącym przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które - jak wynika z akt - nadal się toczy. Argumenty wskazywane we wniosku o wznowienie, dotyczące zacienienia ich działki wskutek zmiany projektu strony mogą zatem podnosić w postępowaniu, którego przedmiotem był projekt zamienny budynków. Z powyższych względów Sąd stwierdzając, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270)