II SA/Wa 1835/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę - Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję podjętą w dniu [...] czerwca 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Komendanta Pomorskiego Straży Granicznej w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach pana [...] A. B. do czasu zakończenia prowadzonego wobec niego postępowania karnego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu wniosku [...] A. B. o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nieważności decyzji nr [...] Komendanta Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie przedłużenia zawieszenia ww. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Organ wskazał, że strona zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji nr [...], złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego przez naruszenie art. 156 § 1 kpa oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej; obrazę prawa materialnego art. 7,8,9,10 kpa oraz art. 107 § 3 kpa; niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nieuwzględnienie wszystkich wskazanych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie. W uzasadnieniu złożonego odwołania ww. przedstawia zarzuty, które sformułował w stosunku do decyzji nr [...] Komendanta Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej i kwestionuje prawidłowość ich rozpatrzenia przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie jej nieważności, bądź jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednak, zdaniem Komendanta Głównego SG, okoliczności faktyczne i obowiązujący stan prawny nie wskazują, aby w przedmiotowej sprawie zarzuty strony zasługiwały na uwzględnienie. Organ podkreślił, iż w sprawie brak jest podstaw do skorzystania z dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiącego o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, bowiem rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być adekwatna jako akt wydany przez organ praworządnego państwa albo wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Jednak organ pokreślił, że powołanie w podstawie prawnej decyzji innej jednostki redakcyjnej określonego przepisu, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanego aktu administracyjnego, gdyż w rzeczywistości prawo do jego wydania istnieje. Komendant Główny SG zgodził się z zarzutem strony, że argumentowanie wydania decyzji nr [...] Komendanta Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej w terminie obowiązywania decyzji nr [...] koniecznością właściwego doręczenia jej adresatowi, nie znajduje potwierdzenia w jej uzasadnieniu. Jednak uznał, że nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ przywołał tu treść przepisu art. 43 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), który stanowi podstawę do zawieszenia funkcjonariusza Straży Granicznej w czynnościach służbowych na okres do 3 miesięcy. W sprawie wyczerpane zostały przesłanki określone w tym przepisie, stanowiące podstawę prawną do zastosowania instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych. Nadto organ wskazał, że art. 43 ust. 1 ww. ustawy przewiduje obligatoryjność zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego ściganego z oskarżenia publicznego. Brak jest tutaj elementu uznania administracyjnego. Wystąpienie okoliczności wszczęcia publicznoskargowego postępowania decyduje o bycie zawieszenia w czynnościach służbowych (na okres 3 miesięczny bądź krótszy w przypadku wcześniejszego zakończenia postępowania karnego). Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że w decyzji nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2007 r. strona została błędnie pouczona, co do dostępnego środka zaskarżenia. Środkiem tym nie jest (jak wskazano w decyzji) odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 112 kpa błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia. Pomimo wskazanej wady formalnej prawo strony do wniesienia przewidzianego prawem środka zaskarżenia zostało zachowane. Organ podniósł tu, że zgodnie z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W świetle natomiast art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach - rozumie się przez to m.in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej. Komendant Główny Straży Granicznej jest organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego - art. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Tym samym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 27 września 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan A. B. Zarzucił on zaskarżonej decyzji: - rażące naruszenie art. 127 § 1 i § 3 kpa wskutek nierozpoznania sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który jest właściwy w sprawie; - rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Komendanta Pomorskiego Straży Granicznej w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach pana [...] A. B. do czasu zakończenia prowadzonego wobec niego postępowania karnego, nie narusza prawa w sposób rażący. Skarżący podkreślił, że w jego sprawie orzekał organ niewłaściwy, a Komendant Główny SG bezprawnie wszedł w kompetencje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sama decyzja nosi znamiona dowolności, a w trakcie postępowania uniemożliwiono mu uczestniczenie w czynnościach postępowania. Skarżący podkreślił, że gdy wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Komendanta Pomorskiego Straży Granicznej istniała w obrocie prawnym wcześniejsza decyzja, która zawieszała go w czynnościach na okres trzech miesięcy, a zatem decyzja nr [...] Komendanta Pomorskiego Straży Granicznej była wydana przed wcześnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że skarżący żądał zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji określonym w art. 156 i nast. kodeksu postępowania administracyjnego. Ten tryb jest trybem nadzwyczajnym zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 kpa zasada trwałości decyzji administracyjnych, oznacza ona, że zmiana decyzji administracyjnej, od której stronie nie przysługuje odwołanie, może nastąpić w wyjątkowych, ściśle przewidzianych przez ustawę przypadkach, zaś przesłanki zmiany decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym muszą być interpretowane ściśle. Skarżący zarzucił decyzji nr [...] Komendanta Pomorskiego Straży Granicznej rażące naruszenie prawa, oznacza to, że należałoby w sprawie stwierdzić, czy: w ww. decyzji organ nie zastosował przepisu wbrew jego oczywistemu brzemieniu albo, zastosowano przepis sprzecznie z jego społeczno -gospodarczym przeznaczeniem. Jak wynika z akt sprawy żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. została wydana z właściwą podstawą prawną jako, był art. art. 43 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Przepis ten daje możliwość przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza, wobec którego toczy się postępowanie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Wobec skarżącego toczyło się takie postępowanie, co jest sprawą bezsporną. Przepis ten zastosowano w sposób prawidłowy, zgodny z jego przeznaczeniem. Jako chybiony należy uznać zarzut skarżącego, iż w jego sprawie w II instancji orzekał niewłaściwy organ. Należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W świetle natomiast art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach - rozumie się przez to m.in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej. Komendant Główny Straży Granicznej jest organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego - art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Oznacza to, że we wszystkich sprawach związany z zakresem wskazanych w art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 12 października 1990 r. Komendant Główny SG jest organem centralnym, zakres ten obejmuje także organizacje służby funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz jej przebieg. Wskazuje na to treść art. 3 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej wskazujący na Komendanta Głównego SG jako przełożonego wszystkich funkcjonariuszy Straży Granicznej. Komendant Główny SG odpowiada za funkcjonariuszy, nadzoruje przebieg ich służby, decyduje o awansach, wyróżnieniach, czy podejmuje kroki dyscyplinujące. Jest to jedyny organ, wskazany przez ustawodawcę, który podejmuje akty administracyjne w tym zakresie. Wynika to wyraźnie z treści art. 36 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z jego brzmieniem do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej (ust. 1), natomiast, gdy ww. decyzję, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Straży Granicznej, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (ust. 3). Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje na Komendanta Głównego, jako jedyny organ podejmujący decyzje w sprawach personalnych funkcjonariuszy. Jedynie w trzech wypadkach wskazanych przez ustawę prawo do nadzoru procesowego ustawodawca daje Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Te trzy przypadki odnoszą się do mianowania, przenoszenia i zwalniania ze służby najwyższych funkcjonariuszy Straży Granicznej, w stosunku, do których decyzje podjął Komendant Główny SG. Z tym, że ingerencja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczy tylko trzech rodzajów decyzji wymienionych w art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Tak więc, jeśli w stosunku do tych funkcjonariuszy Komendant Główny SG wyda inne decyzje niż dotyczące mianowania, przeniesienia, czy zwolnienia np. wyda decyzję dotyczącą dodatku mieszkaniowego, to taka decyzja nie będzie podlegała kontroli instancyjnej nadzorującego ministra. Tak więc, w powyższej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest właściwy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.