II SA/Rz 779/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi Z. P. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z [...].08.2007r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Przedmiotowym postanowieniem utrzymane zostało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z [...].06.2007r. Nr [...] nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 88.769,74 zł w związku z niewykonaniem rozbiórki samowolnie wybudowanej hali produkcyjnej położonej na dz. nr ewid. 861/1 w B.. Obowiązek rozbiórki tej hali wynika z ostatecznej decyzji PINB z [...].03.2006r. Nr [...]. Z. P. organ I instancji doręczył upomnienie wzywające do wykonania nałożonego obowiązku w dn.11.10.2006r., w sprawie przeprowadzono oględziny, z których wynika, iż obiekt ten nie został rozebrany. W tej sytuacji zobowiązanemu doręczono ze skutkiem prawnym w dn.25.06.2007r. tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Z. P. wniósł na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zażalenie, w którym zakwestionował zaklasyfikowanie przedmiotowego obiektu jako budynku, wywodząc iż jest to wiata, która nie posiada trzech ścian i nie jest trwale związana z gruntem. Obiekt ten został wybudowany w czasie, gdy właścicielem działki, na której go zlokalizowano była inna osoba, w tej sytuacji żalący się wywodził, iż grzywna ta "po części" winna być nałożona na jego poprzednika prawnego. Obiekt jest mu niezbędny do produkcji, w związku z tym żalący się wniósł o "wstrzymanie egzekucji", domagając się także wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki. Rozpoznając to zażalenie PWINB opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, powołując w podstawie prawnej art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2001r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) oraz ogólnie ustawę z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229 z 2005r., poz.1954, zwana dalej Upe). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji przytoczył stan faktyczny sprawy, a w szczególności wyeksponował fakt, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nakazująca zobowiązanemu rozbiórkę hali produkcyjnej. Za bezsporne uznano, iż zobowiązanemu doręczono pisemne upomnienie, stwierdzono ponadto kompletność tytułu wykonawczego. Wyjaśniając wysokość kwoty grzywny wskazano na regulację art.121 § 5 Upe, za nie podlegające kwestionowaniu uznano, iż obiekt przeznaczony do rozbiórki ma powierzchnię 164,43 m², co uwzględniając obowiązujące stawki ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dało kwotę przyjętą przez organ I instancji w inkryminowanym postanowieniu. Wyliczenie kwoty grzywny uznano za prawidłowe. Odnośnie zarzutu błędnego zakwalifikowania obiektu organ wyjaśnił, iż kwestia ta została rozstrzygnięta w ostatecznej decyzji rozbiórkowej, a na etapie postępowania egzekucyjnego nie można jej już rozpatrywać. Za bez znaczenia uznano także fakt, iż w dacie wznoszenia samowoli budowlanej żalący się nie był właścicielem działki, na której zlokalizowano obiekt. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie wniósł Z. P. domagając się jego uchylenia oraz postanowienia I instancji. Skarżący wywodzi, iż przedmiotowa hala nie jest obiektem budowlanym, a "jedynie zwykłą wiatą", przywołując treść art.3 prawa budowlanego Z. P. wywodzi, iż wiata nie spełnia wymogów budynku, a w związku z tym nie można do niej stosować tych zasad wymierzania "kar", jakie są przewidziane do budynków. W ocenie skarżącego adekwatną do wartości wiaty karą byłaby kwota określona w art.127 § 4 Upe, której jednorazowa wysokość nie może być wyższa niż 5.000 zł. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu skarga stanowi powtórzenie jednego z zarzutów zażalenia, do którego odniósł się organ w zaskarżonym postanowieniu. Dodano, iż na żądanie skarżącego zostało wznowione postępowanie zakończone decyzją ostateczną PWINB z [...].05.2006r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...].03.2006r. orzekającego o nakazie rozbiórki, postępowanie to nie zostało na dzień udzielania odpowiedzi zakończone. W trakcie rozprawy pełnomocnik organu wyjaśnił, że nakaz rozbiórki nie został wzruszony, nadto wobec skarżącego zastosowano wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do marca 2009r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Bezspornym w sprawie jest to, że na skarżącym spoczywa obowiązek o charakterze niepieniężnym, polegający na rozbiórce hali produkcyjnej położonej w miejscowości B. Źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja administracyjna wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] z [...].03.2006r. utrzymana w mocy przez PWINB decyzją z [...].05.2006r.. Orzekające wówczas organy nie miały wątpliwości, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, czemu dały wyraz zarówno w rozstrzygnięciu, jak i uzasadnieniu powyższych decyzji. Orzekając uprzednio w formie decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy do ponownego rozpatrzenia (decyzja PWINB z [...].04.200r. [...] – k.6 akt II instancji) organ II instancji wyjaśnił, iż hala produkcyjna stanowi obiekt o wymiarach 18,20m na 7,20 m, posiada konstrukcje drewniana, wykonana z krawędziaków, całość wsparta na słupach, zakotwionych na punktowych, betonowych fundamentach oraz na betonowym postumencie, przykryta dachem dwuspadowym, pokrytym blacha trapezową. Doręczając te decyzje skarżącemu, a ten fakt nie jest kwestionowany, organy były związane tam zajętym stanowiskiem odnośnie prawnej kwalifikacji obiektu budowlanego. Z tych względów podjęcie odmiennych ustaleń na użytek wszczętego postępowania egzekucyjnego, bez uprzedniego wzruszenia ostatecznych decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, byłoby działaniem naruszającym normę art.110 k.p.a., wyrażającą regułę związania organu administracji publicznej doręczoną decyzją. Z tej przyczyny zasadnie organ egzekucyjny I instancji zastosował w postępowaniu egzekucyjnym art.121 § 5 Upe. Zgodnie z art.121 § 4 Upe jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wysokość tej grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art.121 § 5 Upe). Orzekające w sprawie organy nie naruszyły procedury egzekucyjnej, egzekucję poprzedziło wezwanie do wykonania obowiązku. Zastosowano środek znany ustawie, wysokość grzywny respektuje reguły jej ustalania, skoro przyjęto poprawnie, iż chodzi o rozbiórkę budynku. Powierzchni budynku oraz wartości ceny 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustalanej na potrzeby wypłat premii, z tytułu posiadania oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, skarżący nie kwestionował. Podkreślić należy, iż wysokość grzywny w celu przymuszenia w przypadkach, o których mowa w art.121 § 5 Upe, nie jest zależna od uznania organu egzekucyjnego i abstrahuje od wartości budynku, lub jego części, które objęte są nakazem rozbiórki. Nie można wobec tego zgodzić się ze skarżącym, że należało skorygować wysokość grzywny do wartości obiektu, objętego nakazem rozbiórki. Dodatkowo zauważyć trzeba, iż skarżący błędnie określa grzywnę w celu przymuszenia mianem "kary". Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, jej nałożenie ma wyłącznie zmusić do wykonania nałożonego obowiązku. Nie jest zatem karą w rozumieniu prawa karnego, zresztą wykonanie obowiązku uprawnia do tego, aby zobowiązany mógł ubiegać się o umorzenie nałożonych, a nie uiszczonych kwot grzywien (art.125 Upe), względnie o zwrot uiszczonych lub wyegzekwowanych kwot grzywien (art.126 Upe). Te ustalenia legły u podstaw oddalenie skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art.151 Ppsa.