I SA/Bk 12/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi I. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia po wznowieniu postępowania podatkowego podatku od nieruchomości w nowej wysokości za lata 2004-2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących I. i E. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]08.2007 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, Prezydent Miasta B. uchylił ostateczne decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004-2007 i ustalił I. i E. K. podatek w nowej wysokości za nieruchomość położoną w B. przy ul. Z. [...] - garaż nr [...]. Jako przesłankę wznowienia postępowania podatkowego wskazano pojawienie się dokumentacji (ewidencji) geodezyjnej gruntów, budynków i lokali, z której wynika, że będący własnością podatników garaż jest samodzielnym lokalem niemieszkalnym. Dane dotyczące opisu lokalu zawarte w ewidencji ujawnione zostały po wydaniu decyzji wymierzających podatek od nieruchomości, zatem okoliczności istniejące w dniu wydania tych decyzji nie były znane organowi podatkowemu. Okoliczności te nie były również ujawnione przez podatników do dnia złożenia na wezwanie organu korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia [...]07.2007 r. W związku z tym, iż podatnicy w swojej informacji o nieruchomościach z dnia [...]10.2003 r. wykazali ten garaż w pozycji dotyczącej budynków mieszkalnych lub ich części opodatkowanych najniższymi stawkami podatku od nieruchomości i na tej podstawie dokonywany był wymiar podatku, organ podatkowy po wznowieniu postępowania ustalił podatek z uwzględnieniem stawek właściwych dla budynków niemieszkalnych. W złożonym odwołaniu I. i E. K. nie zgodzili się z wydaną decyzją. Stwierdzili, że ujawnione nieprawidłowości są wynikiem błędnej interpretacji przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego przez organ podatkowy, w związku z tym podatnik nie może być z tego tytułu obciążany podatkami za poprzednie lata. W piśmie z dnia [...]11.2007 r. I. K. wskazała, że z jej strony nie nastąpiło żadne uchybienie odnośnie ujawnienia danych - posiadanie garażu nr 9 zostało zgłoszone w informacji o nieruchomościach w dniu [...]10.2003 r., złożony został również akt notarialny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]11.2007 r. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...]03.2001 r. podatnicy nabyli udział we współwłasności gruntu oraz nieruchomość lokalową - garaż nr [...] o pow. 18 m2. Odrębność nieruchomości lokalowej - garażu oznacza, że nie może on być już postrzegany jako część budynku mieszkalnego, garaż ten należało zatem zgłosić do opodatkowania jako "powierzchnię użytkową budynków (lub ich części) pozostałych". Organ I instancji nie miał obowiązku natychmiastowej weryfikacji prawdziwości złożonej informacji o nieruchomościach, bowiem to na podatnikach spoczywa obowiązek zapoznania się z obowiązującym prawem. Organ odwoławczy podzielił zawarte w decyzji organu I instancji stanowisko dotyczące wyjścia na jaw nowej okoliczności istotnej w sprawie, lecz nieznanej temu organowi w dniu wydawania "pierwotnych" decyzji ustalających zobowiązania podatkowe za lata 2004-2007, którą było ujawnienie prawdziwego charakteru lokalu garażowego znajdujące potwierdzenie w ewidencji lokali. Skoro podatnicy wykazali ten lokal jako mieszkalny i skoro organ podatkowy zgodnie z taką informacją wymierzał zobowiązania podatkowe, za prawidłowe uznano wznowienie postępowania podatkowego po uzyskaniu wypisu z nowo opracowanego rejestru lokali ujawniającego niemieszkalny charakter lokalu. Organ odwoławczy zaznaczył, że z aktu notarialnego nie wynika charakter nabytego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w B. I. i E. K. wskazali, że nieprawidłowa kwalifikacja garażu w pierwotnej deklaracji podatkowej była wynikiem błędnej informacji uzyskanej od pracownika Urzędu Miejskiego w B. Skoro przesłanką wznowienia postępowania było pojawienie się dokumentacji (ewidencji) geodezyjnej budynków i lokali, wiedzą taką nie mógł dysponować, nie tylko organ podatkowy, ale również podatnik. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej przedstawione. Jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowych, wyrażona w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. W konsekwencji wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą między innymi tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22.04.1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15.11.1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W związku z tym, iż wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej (por. wyroki: WSA z dnia 09.09.2004 r., sygn. akt SA/Rz 1824/03, LEX nr 132974 i NSA z dnia 09.09.2001 r., sygn. akt I SA 1788/99, LEX nr 75514 oraz z dnia 26.10.1999 r., sygn. akt IV SA 1739/97, LEX nr 47859). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 02.12.2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Jedną z podstaw wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję – stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zatem o jej zaistnieniu możemy zatem mówić dopiero wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące warunki - wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął za organem pierwszej instancji, iż wystąpiła nowa okoliczność polegająca na ujawnieniu prawdziwego charakteru lokalu - garażu. Organy wskazały, że w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia [...]10.2003 r. podatnicy wykazali powierzchnię garażu nr [...] położonego przy ul. Z. [...] w B. w pozycji dotyczącej budynków mieszkalnych lub ich części. Na tej podstawie w latach 2004-2007 wymierzano podatek od nieruchomości według stawek właściwych dla budynków (lub ich części) mieszkalnych. Z danych, które ujawnione zostały w ewidencji gruntów, budynków i lokali, już po wydaniu decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za wskazane lata, przedmiotowy garaż stanowiący odrębną własność lokalu jest lokalem niemieszkalnym. W związku z tym garaż ten należało zgłosić do opodatkowania w pozycji właściwej dla budynków (lub ich części) pozostałych. Organy uznały, że skoro organ podatkowy I instancji w dniu wydawania decyzji ustalających podatek od nieruchomości za lata 2004-2007 nie znał rzeczywistego charakteru tego lokalu, jego ujawnienie w ewidencji lokali spełnia przesłankę określoną w art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu stanowiska tego nie można podzielić. Charakter lokalu jest niewątpliwie okolicznością istotną dla sprawy. Wskazać należy, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) fakt, czy lokal ma charakter mieszkalny, czy zalicza się do kategorii "budynków lub ich części pozostałych" ma znaczenie dla stawki podatku od nieruchomości. W niniejszej sprawie okoliczność ta odpowiada też kryterium "istnienia w dniu wydania decyzji", gdyż niewątpliwie lokal ten w czasie wydawania decyzji wymiarowych nie miał charakteru mieszkalnego. Nie można jednak zgodzić się z tym, że niemieszkalny charakter lokalu był nową okolicznością, która nie była znana organowi wydającemu decyzję. Nie ulega wątpliwości, iż w złożonej w dniu [...]10.2003 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dotyczącej nieruchomości położonej przy "ul. Z .[...] gar. Nr [...]" E. K.wskazał jej powierzchnię użytkową w pozycji właściwej dla budynków lub ich części mieszkalnych. Już zużyty w tej informacji skrót "gar." może wskazywać rodzaj lokalu. Ponadto, co słusznie podnoszą podatnicy w dniu [...]09.2003 r. do Urzędu Miejskiego w B. Wydziału Geodezji wpłynął akt notarialny dokumentujący zakup tej nieruchomości. W akcie tym ustanowiono odrębną własność samodzielnego lokalu-garażu oznaczonego numerem [...] składającego się z 1 pomieszczenia o powierzchni użytkowej 18 m² znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B. przy ul. Z. [...] i sprzedano skarżącym. Zatem z aktu notarialnego jednoznacznie wynikało, że przedmiotowy lokal stanowi odrębną nieruchomość - garaż. Trudno bronić stanowiska, że garaż jest lokalem mieszkalnym. Stąd należy stwierdzić, że okoliczność ta była znana organowi już od momentu złożenia przez skarżących wskazanego aktu notarialnego, a także w dacie wydawania decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość za poszczególne lata. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 23.07.2003 r. sygn. akt III SA 2991/2001, Lex nr 90459, wyrok NSA z dnia 10.02.1999 r. sygn. akt III SA 5019/1998, ONSA 2000/2/62) oraz, że wyrazy "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a także w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26.04.2000 r. sygn. akt III SA 1454/1999, ONSA 2001/3/123). Organem właściwym w sprawie podatku od nieruchomości jest w niniejszej sprawie prezydent miasta (art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Urząd Miejski jest jedynie aparatem pomocniczym organu, którego jedynym celem jest zapewnienie sprawnej realizacji zadań tego organu. Dlatego złożenie wskazanego aktu notarialnego w jednym z wydziałów urzędu miasta musi prowadzić do wniosku, że organ znał ten dokument. Nieprawidłowa organizacja obiegu informacji w urzędzie pomiędzy poszczególnymi wydziałami, nie może uzasadniać odmiennego stanowiska. Zatem pomimo tego, że podatnicy w złożonej informacji wykazali garaż jako lokal mieszkalny, to organ dysponował również dokumentami, z których wynikało, że jest to samodzielny lokal niemieszkalny, zatem obecnie nie może twierdzić, że okoliczność ta nie była organowi znana. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy nie istniała przesłanka do wznowienia postępowania, na którą powoływały się organy, nie było podstaw do uchylenia decyzji ustalających podatek od nieruchomości za lata 2004-2007 i dokonania ponownego wymiaru podatku. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w/w ustawy.