II SA/Po 495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi I.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik Pismem z dnia [...] roku I.G. zwróciła się do Wójta Gminy B. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu na rzecz A.S.A. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "Budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznej średniego napięcia i niskiego napięcia na terenie miejscowości B.". I.G. podniosła, że "w świetle przepisów jest stroną postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału." i wniosła o wznowienie postępowania i przeprowadzenie go z jej udziałem. W toku postępowania I.G. powołując się na to, że posiada status strony wyjaśniła dodatkowo, że: 1) .Sieć elektroenergetyczna średniego napięcia zaprojektowana w odległości [...] m od granic działki oznaczonej nr geodezyjnym [...] położonej przy ul. D. [...] oddziaływuje na nieruchomości bezpośrednio z nią sąsiadujące, natomiast transformator usytuowany na działce przy ul. D. oddziaływuje nie tylko na przyległą do niej działkę ozn. nr ewid. [...] ale również na nieruchomości oddzielone od niej drogą publiczną (dom mieszkalny przy ulicy D. [...]). Budowla ta jest zaliczana do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi ponieważ emituje stałe pole elektroenergetyczne. Skarżąca wyjaśniła również, ze dla mieszkańców domu przy ul. [...] transformator jest również uciążliwy przez hałas w szczególności w porze nocnej", 2) skarżąca złożyła w dniu [...] r. do Starosty K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Urząd Miejski w K. w części wywłaszczonej działki nr [...] (obecnie [...]) jako niezgodnej ze stanem faktycznym i prawnym. Dotychczas nie zapadło rozstrzygnięcie w sprawie tego wniosku. I.G. wyjaśniła, że ma interes prawny w przedmiotowej sprawie ponieważ toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może zmienić całkowicie stan posiadania nieruchomości, jak i sytuację w sprawie. 3) skarżąca podniosła również, ze nie jest prawdą, że "działka oznaczona nr geodezyjnym [...] sąsiadująca bezpośrednio z działką na której usytuowano kontenerową stację transformatorową stanowi drogę dojazdową do osiedla domków jednorodzinnych (...) działką nr [...] pozostawiono I. i W. małż. G. po wywłaszczeniach gruntów na rzecz Zakładu E. w K. ([...] r.) oraz [...] (... r.) i jest ona we władaniu I.G. nieprzerwanie do obecnej chwili. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] roku Wójt Gminy B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy B. [...] z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Wójt Gminy B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej kończącej sprawę, będącej przedmiotem wznowionego postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że I.G. zamieszkuje przy ulicy D. [...] na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...], gdzie posiada ustanowioną na swoją rzecz służebność osobistą, polegającą na prawie korzystania z części budynku mieszkalnego. Organ zauważył, że potwierdza to akt notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia [...] roku. I.G. nie jest natomiast właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości o nr geod. [...] sąsiadującej z działką, na której w ramach przedmiotowej inwestycji postawiono stację transformatorową. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego organ stwierdził, że I.G. nie posiada interesu prawnego popartego przepisami prawa materialnego, mającego stanowić podstawę żądania czynności w zakresie ustaleń warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, gdyż nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości na której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja. Nie jest również właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z terenem lokalizacji inwestycji w części dotyczącej budowy stacji transformatorowej. Tym samym uznano, że I.G. nie posiada statusu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Nie stwierdzono zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co w ocenie organu uzasadniło odmowę uchylenia dotychczasowej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Od powyższej decyzji I.G. złożyła odwołanie. W odwołaniu przywołano argumenty wcześniej podnoszone w toku postępowania. Dodatkowo podkreślono, że "kontenerowa stacja transformatorowa w B. przy ulicy D. została postawiona w bliskości domu mieszkalnego rodziny G. natomiast inne stacje w B. znajdują się na terenach niezamieszkałych, np. przy cmentarzu, przy lesie. Skarżąca podniosła również, że stacja energetyczna przy ul. D. może zostać zlokalizowana w korzystniejszym miejscu, np. w głębi działki, o [...] metrów dalej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B.. Uzasadniając organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek . Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma być prowadzone w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ustawy Prawo budowlane). Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wymaga, aby osoby te były powiadomione o toczącym się postępowaniu i mogły w nim wziąć udział, jeżeli uważają, że sprawa dotyczy również ich "uzasadnionych interesów". Organ wyjaśnił, że status strony "osób trzecich" w postępowaniu administracyjnym musi mieć oparcie w prawie materialnym, czyli oprócz powołanego wyżej art. 5 ustawy Prawo budowlane musi on wynikać z tytułu prawnego tych osób do nieruchomości sąsiedniej. Właściciele sąsiednich nieruchomości muszą wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku, to bowiem stanowi legitymację materialnoprawną będącą podstawą legitymacji procesowej. Pojęcie interesu prawnego musi być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, indywidualny i konkretny, a nie ewentualny. Organ powołał się na treść orzeczenia NSA z dnia [...] roku, sygn. akt [...], w którym wskazano, że "interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może mieć szerszy krąg podmiotów, aniżeli właściciele i użytkownicy działek sąsiednich, ale zawsze są to właściciele i użytkownicy wieczyści działek, których mogą dotknąć skutki decyzji" - w rozpatrywanej sprawie A S.A. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia "budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznej średniego napięcia i niskiego napięcia na terenie miejscowości B." obejmującego również lokalizację stacji transformatorowej na działce nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A.S.A. O wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy B. informował poprzez ogłoszenie z dnia [....] roku wyznaczając zainteresowanym [...] dni na składanie uwag i wniosków, a ogłoszeniem z dnia [...] roku wyznaczył termin [...] dni zainteresowanym na zgłoszenie uwag do wydania decyzji kończącej postępowanie. Nieruchomość, na której zamieszkuje I.G. oznaczona jest nr geod. [...] i znajduje się po przeciwnej stronie ulicy D. w stosunku do działki nr [...] - terenu zamierzonej inwestycji. Działka nr [...] stanowi własność A.G., natomiast I.G. przysługuje służebność osobista ustanowiona aktem notarialnym z dnia [...] r., polegająca na prawie korzystania z części budynku znajdującego się na nieruchomości. Organ podkreślił również, że działka nr [...], sąsiadująca z terenem zamierzonej inwestycji, co do której I.G. wskazuje, że pozostawiona została po wywłaszczeniu i pozostaje ona w jej władaniu nieprzerwanie do obecnej chwili stanowi własność Skarbu Państwa i jest oznaczona jako tereny zabudowy mieszkaniowej. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że nie ulega wątpliwości, że I.G. na dzień wszczęcia postępowania i na dzień wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie mogła się wykazać prawem własności, czy też użytkowania wieczystego jakiejkolwiek nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania zamierzonej inwestycji, a więc nie mogła się też wykazać istnieniem interesu prawnego lub obowiązku, który dawałby legitymację procesową strony. W przewidzianym ustawą terminie I.G. wniosła do sądu administracyjnego skargę, podnosząc, że jest ona współwłaścicielką działki nr [...], przylegającej do działki na której zlokalizowano kontenerową stację transformatorową. W skardze podniesiono, że I.G. ma interes prawny w przedmiotowej sprawie, ponieważ toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z [...] r. wydanej przez Urząd Miejski w K. może całkowicie zmienić stan posiadania nieruchomości. Podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, iż działka [...] stanowi teren zabudowy mieszkaniowej, oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych powodów niż w niej podniesiono. Jak wynikało z przedłożonej przed Sądem przez skarżącą decyzji Wojewody W. z dnia [...]r. stwierdzona została nieważność decyzji Naczelnika Miasta K. z [...] r.. w części dotyczącej wywłaszczenia między innymi działki nr [...] - obecnie [...].Oznacza to, że skarżąca jest właścicielką działki bezpośrednio graniczącej z terenem objętym planowaną inwestycją . Zatem skarżąca posiada tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej z czego wywodzi istnienie swego interesu prawnego. Usytuowanie działki skarżącej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, zważywszy na rodzaj inwestycji – "Budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznej średniego napięcia i niskiego napięcia na terenie miejscowości B." , przesądza o możliwości oddziaływania inwestycji na teren sąsiedni, chociażby w zakresie jej zagospodarowania. W tych warunkach ziściły się przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 8 kpa , który przewiduje, że wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzje lub orzeczenie sądu , które zostało następnie uchylone lub zmienione. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).Rozstrzygnięcie w przedmiocie wywłaszczenia wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, gdyż pozwalało organowi na wyeliminowanie skarżącej z kręgu osób posiadających przymiot strony. Wyeliminowanie tej decyzji, musiałoby wywrzeć wpływ na moc zaskarżonej decyzji w tym znaczeniu że byłoby podstawą do wznowienia postępowania ( por. wyrok SN z [...]r., [...] ( ... ): " Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 kpa"). Wobec powyższego na podstawie powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z [...]r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W pkt. III wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien przyjąć, że pozycja skarżącej jako strony nie budzi wątpliwości. /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga