II GZ 169/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 402/07 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie 2. przywrócić J. B. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 402/07 odmówił J. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] maja 2007 r. oraz że reprezentujący skarżącego pełnomocnik – radca prawny Z. K. zaskarżył tę decyzję w dniu [...] lipca 2007 r. i złożył wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło wskutek jego choroby. Na dowód tego przedłożył zwolnienie lekarskie stwierdzając, że był niezdolny do pracy od 21 czerwca 2007 r. do 26 czerwca 2007 r. Sąd I instancji wskazał, że skarżący ustanowił radcę prawnego Z. K. pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie w dniu 19 czerwca 2007 r., natomiast przedstawione przez pełnomocnika zwolnienie lekarskie wskazuje, że podnoszona przez pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi dotyczyła jedynie ostatnich trzech dni terminu do wniesienia skargi. W związku z tym Sąd I instancji stwierdził, że nie jest możliwe przyjęcie poglądu, że niedopełnienie przez pełnomocnika skarżącego obowiązku wniesienia skargi w terminie nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tym bardziej, że pełnomocnik jest osobą profesjonalnie zajmującą się doradztwem prawnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że okoliczności wykazane we wniosku, nie przemawiają za przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżącego powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące kwestii uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, z którego wynika, że strona skarżąca może dokonać czynności procesowej nawet ostatniego dnia upływającego terminu bez negatywnych następstw procesowych dla siebie. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. podniósł, iż zażalenie pełnomocnika skarżącego jest bezzasadne, gdyż z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej, a tymczasem zwolnienie lekarskie pełnomocnika skarżącego dotyczyło jedynie trzech ostatnich dni do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ze złożeniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu może więc nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka przywrócenia terminu określona w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego, przedstawiając zwolnienie lekarskie, uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, ponieważ w ciągu trzech ostatnich dni terminu do wniesienia skargi przebywał na zwolnieniu lekarskim. W ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą na decyzję dopełniając tym samym czynności określonych w art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym zażalenie, podzielił pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w postanowieniu z dnia 20 marca 1969 r. sygn. akt III CRN 461/68 (Lex 6477), że "skoro bowiem ustawa przewiduje dla dokonania czynności określony termin, strona może dokonać tej czynności w ostatnim dniu tego terminu bez ujemnych dla siebie skutków. Jeżeli zaś w tym czasie zaszła przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności, nie można czynić stronie zarzutu, że mogła czy powinna była czynności dokonać wcześniej". Powyższy pogląd jako adekwatny dla stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy uzasadniał przyjęcie stanowiska, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy pełnomocnika strony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 188 i art. 86 § 1 w związku z art. 193 orzekł jak w sentencji.