I SA/Wa 1998/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-19

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która nie była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., mogła zostać nabyta z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga łącznego spełnienia przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz braku przysługiwania im prawa własności. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek, w szczególności zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., wyklucza możliwość nabycia własności w tym trybie. Sąd nie jest właściwy do udzielania porad prawnych czy wskazywania sposobu rozwiązywania problemów prawnych, a jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia przez Powiat N. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Organy administracji uznały, że nieruchomość ta nie była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., co wykluczało nabycie własności na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skarżący, J.R. i M.R., wnieśli skargę do WSA, domagając się wyjaśnienia kwestii prawnych dotyczących ich gruntów pozostających pod ulicą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Rudnicka sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. R. i M. R. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę. Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Powiat N. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat N. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności działki nr [...] wskazując, że żadna jej część nie była zajęta pod drogę publiczną – ulicę [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.R. Minister Budownictwa rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że M.R. i J.R. pismem z dnia 27 grudnia 2005 r. wystąpili z wnioskiem o "wydanie decyzji dotyczącej pasa ziemi wyłączonego z gruntów naszej działki nr [...] w N. przy ul. [...] – a włączonego w 1966 r. bez aktu prawnego w obręb drogi publicznej (ulica [...])" wskazując, że uprzednia powierzchnia gruntów wynosiła [...] m², a obecnie wynosi [...] m². Z akt sprawy wynika, że nieruchomość uregulowana w księdze wieczystej nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność M.W., M.R. i J.R. Z akt nie wynika jednak, aby przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była choćby w części zajęta pod drogę – ulicę [...] w N., która stanowi drogę publiczną na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Granica działki nr [...] nie przebiega po ogrodzeniu, lecz w odległości 1,24 m i 0,99 m (na obu końcach działki) od istniejącego ogrodzenia i styka się z pasem drogowym, a teren poza ogrodzeniem nie jest zajęty pod drogę. Dotyczy to także działek sąsiednich. Minister Budownictwa podkreślił, że art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odnosi się tylko do tych obszarów, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogi publiczne. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie została spełniona jedna z istotnych przesłanek wymienionych w powołanym art. 73, a mianowicie nieruchomość nie była w żadnej części w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną, nie mogło dojść do nabycia przez Powiat N. części nieruchomości w trybie tego przepisu. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania organ drugiej instancji podniósł, że z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, iż powierzchnia nieruchomości objętej tą księgą wynosi [...] m², według zaś ewidencji gruntów powierzchnia wynosi [...] m². Księga wieczysta nie powołuje się na żaden dokument z 1945 r., a kwestia jaka winna być rzeczywista powierzchnia całej nieruchomości, nie należy do niniejszego postępowania. Minister Budownictwa uznał zatem, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M.R. i J.R. podnosząc, że zgadzają się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący wskazali, że "całe postępowanie toczyło się w oparciu o dane zawarte w ewidencjach miasta", oni zaś chcieliby uporządkować prawnie sprawę gruntu nieobjętego ewidencją – pozostającego pod ulicą (30 m²). Skarżący zwrócili się zatem do Sądu z prośbą "o rozstrzygniecie czy przysługuje nam prawo do pełnego wyjaśnienia kwestii naszych gruntów (już tylko tych pod ulicą) i jeśli tak to w jakim trybie: administracyjnym czy też może innym". W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Innymi słowy, w zakresie dokonywanej kontroli, sąd bada, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do udzielania porad prawnych, wyjaśniania wątpliwości, czy też wskazywania sposobu i możliwości rozwiązywania określonych zagadnień i problemów prawnych, o co w istocie wnoszą skarżący w swojej skardze. Jak wskazano, wojewódzki sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest wziąć pod rozwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Przedmiotową decyzją Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r., mocą której odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat N. prawa własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] uznając, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa więc przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że w sprawie nie mogło dojść do nabycia przez Powiat N. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w trybie powołanego art. 73, bowiem wskazana nieruchomość nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że na dzień 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie została zajęta pod drogę publiczną. Świadczy o tym m.in. znajdująca się w aktach sprawy stosowna dokumentacja geodezyjna, tj. mapa sytuacyjna z ustalenia granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] położonymi w N. przy ul. [...], przedstawiająca stan na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz operat techniczny z ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu księgi wieczystej Kw nr [...] wynika natomiast, że działka nr [...] stanowiła współwłasność M.W., M.G.R. i J.R.. Podkreślić trzeba, że okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie były w żaden sposób przez strony kwestionowane. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa jest zgodna z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło