I SA/Wa 85/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-19
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wysokość zasiłku stałego, wliczając do dochodu jednorazowy dochód ze sprzedaży nieruchomości, rozliczony w równych częściach na 12 miesięcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku stałego, wliczając do dochodu jednorazowy przychód ze sprzedaży nieruchomości, który zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej został rozliczony w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy. Wysokość zasiłku stałego jest ściśle powiązana z dochodem i kryterium dochodowym, a nie z indywidualnymi potrzebami czy wydatkami, w tym na leczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. o przyznaniu zasiłku stałego w wysokości 59,34 zł miesięcznie. Skarżąca kwestionowała wysokość zasiłku, wskazując na swój zły stan zdrowia i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. Organy administracji wliczyły do dochodu skarżącej kwotę 7 tys. zł uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości, rozliczając ją w 12 równych częściach na kolejne miesiące, co skutkowało niską wysokością przyznanego zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Rudnicka sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] października 2007 r., nr [...], mocą której przyznano J.S. zasiłek stały w wysokości 59,34 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. wraz z prawem do opłacania składki zdrowotnej.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, że organ pierwszej instancji przyznał J.S. pomoc w formie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wskazując, że sytuacja materialna (kryterium dochodowe) strony i stan zdrowia uprawnia ją do przyznania tego rodzaju świadczenia, zaś jego wysokość stanowi różnicę pomiędzy kwotą kryterium a uzyskanym dochodem.
W odwołaniu od powyższej decyzji J.S. zakwestionowała dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia wywodząc, że z uwagi na stan zdrowia powinna otrzymywać świadczenie w znacznie wyższej wysokości, natomiast kwotę ze sprzedaży nieruchomości przeznacza na leczenie i inne niezbędne wydatki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 (powinno być art. 37 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W myśl § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) kryterium na osobę w rodzinie wynosi nieprzekraczającą kwotę 351 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zaznaczyło, że ustawodawca - stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej - jako dochód uznaje sumę wszelkich miesięcznych przychodów za wyjątkiem wymienionych w ust. 4 tego artykułu, w tym jednorazowych pieniężnych świadczeń socjalnych.
W ocenie organu drugiej instancji zasadnie do dochodu skarżącej wliczona została kwota 7 tysięcy zł, uzyskana ze sprzedaży łąki. Wskazana kwota stosownie do postanowień art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej została rozliczona w 12 równych częściach na kolejne 12 miesięcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podkreśliło, że wysokość zasiłku stałego może mieścić się w granicach 30 zł – 351 zł. Wyliczony dochód skarżącej (na osobę) wynosi 251,66 zł miesięcznie. Wysokość otrzymywanego zasiłku stałego jest wynikową rachunku pomiędzy kwotą odpowiadającą kryterium dochodowego (który wynosi 351 zł), a kwotą dochodu na osobę (w danym przypadku wynoszącego 291,66 zł) i nie jest uzależniona od konieczności ponoszenia wydatków na leczenie. Wysokość należnego zasiłku stałego w przypadku skarżącej wynosi zatem kwotę 59,34 zł.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J.S., przedstawiając swoją trudną sytuację zdrowotną i osobistą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2007 r. nie naruszają prawa.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że J.S. spełnia przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego i przyznały skarżącej zasiłek stały w wysokości 59,34 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. wraz z prawem do opłacania składki zdrowotnej. Wysokość przyznanego świadczenia ustalona została jako różnica pomiędzy kwotą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a dochodem uzyskanym na osobę w rodzinie (tj. 351 zł – 291, 66 zł). Zaznaczyć trzeba, że do dochodu skarżącej wliczona została kwota 7 tysięcy zł uzyskana przez stronę w kwietniu 2007 r. ze sprzedaży nieruchomości rolnej, która to kwota - stosownie do treści art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej - rozliczona została w 12 równych częściach na kolejne 12 miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Podkreślić trzeba, że zasiłek stały jest świadczeniem, którego wysokość zależy od wysokości dochodu osoby ubiegającej się o to świadczenie i w żadnym stopniu nie zależy od uznania organu administracji publicznej. W myśl art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały w przypadku osoby w rodzinie ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Zgodnie zaś z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone zostało w wysokości nieprzekraczającej kwotę 351 zł.
Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 8 ust. 4).
W myśl natomiast art. 8 ust. 11 powołanej ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że J.S., jako pełnoletnia osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, pozostająca w dwuosobowej rodzinie, w której dochód na osobę jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, spełnia przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej warunkujące przyznanie zasiłku stałego.
Z analizy dokumentów wynika także, że w dniu 12 kwietnia 2007 r. skarżąca sprzedała nieruchomość rolną i z tego tytułu otrzymała kwotę 7000 zł. Słusznie więc organy orzekające w sprawie uznały, że do dochodu skarżącej wlicza się kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości, która - stosownie do art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej - rozliczona został w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Prawidłowo zatem w sprawie przyjęto, że skarżącej przysługuje zasiłek stały w wysokości 59,34 zł miesięcznie, stanowiący różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie tj. 351 zł, a dochodem na osobę w rodzinie, który w przypadku skarżącej wynosi 291,66 zł i obejmuje dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości rolnej. Tym samym wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Zwłaszcza, że wysokość zasiłku stałego nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Na wysokość świadczenia nie ma też wpływu sytuacja życiowa strony, czy też konieczność ponoszenia określonych wydatków związanych na przykład z leczeniem.
Na marginesie zaznaczyć trzeba, że - jak wskazano wyżej - stosownie do postanowień art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, kwotę jednorazowego dochodu uzyskanego przez stronę w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzyskała dochód ze sprzedaży nieruchomości rolnej w kwietniu 2007 r. i rozliczony on został w częściach równych na 12 kolejnych miesięcy. Po upływie tych 12 miesięcy (tj. w kwietniu 2008 r.) skarżąca powinna zatem zwrócić się do organu o zmianę decyzji w przedmiocie przyznanego świadczenia, w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po upływie wskazanego okresu nastąpi zmiana sytuacji dochodowej strony, co uzasadnia ponowne ustalenie wysokości należnego zasiłku stałego.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło