II SA/Kr 1269/07
WyrokWSA w Krakowie2008-03-31
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, odmawiając przymiotu strony współwłaścicielowi sąsiedniej nieruchomości, mimo jego twierdzeń o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na jego nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i postępowania, błędnie stosując art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz zasady postępowania (art. 7, 10, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a.). Organy ograniczyły ustalenia do odległości budynków od granicy działki skarżącego, ignorując jego twierdzenia o oddziaływaniu inwestycji na jego nieruchomość, w tym kwestie wodne, geologiczne i brak infrastruktury. Brak pełnego uzasadnienia i ustosunkowania się do zarzutów skarżącego stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący L. G., współwłaściciel działek sąsiadujących z terenem inwestycji budowlanej, domagał się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, twierdząc, że nie został prawidłowo uznany za stronę postępowania. Organy administracji odmawiały mu przymiotu strony, uznając, że inwestycja nie oddziałuje na jego nieruchomości ze względu na zachowane odległości budynków od granicy. Po wznowieniu postępowania, organy ponownie odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, podtrzymując stanowisko o braku legitymacji strony po stronie skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzje organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie go jako strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka –Duda (spr) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego L. G. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak [...], na podstawie art. 149 §3 k.p.a. odmówiono wznowienia na wniosek L. G. postępowania administracyjnego w sprawie wydania przez ten organ pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] r. dla [...] Sp. z o.o. w [...], dotyczącego realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z instalacjami wewnętrznymi i garażami wbudowanymi "Osiedle [...]" na działkach nr nr [...],[...],[...],[...],[...], z wjazdem z działki nr [...] poprzez działkę nr [...], w miejscowości [...] , gm. [...].
W uzasadnieniu decyzji nawiązano do inicjującego postępowanie wniosku z dnia [...] r., w którym L. G. powołał jako podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazując na treść art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniono, że po-przeanalizowaniu akt stwierdzono iż wnioskodawca nie był stroną przedmiotowego postępowania, stąd nie została spełniona przesłanka podmiotowa do uwzględniania żądania jego wznowienia.
Na skutek złożonego w terminie odwołania L. G., powyższa decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...], a prawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ze wskazaniem jako podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia art. 138 kpa. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2003r. Dz. U. Nr 207, poz.2016 z późn. zm.).
W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że niedopuszczalnym było orzeczenie w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, bowiem szczegółowa analiza w tym zakresie winna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 §1 k.p.a., którego brak, stąd rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...], na podstawie art. 145 §1 pkt 4, art. 149 §1, art.150 §2 k.p.a. w związku z art. 148 k.p.a., oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. -Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2003r. Dz. U. Nr 207, poz.2016 z późn.zm. ) -wznowiono na wniosek L. G. z dnia [...] r. postępowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z instalacjami wewnętrznymi i garażami wbudowanymi "Osiedle [...]" na działkach nr nr [...],[...],[...],[...],[...], z wjazdem z działki nr [...] poprzez działkę nr [...], w miejscowości [...], gm. [...]
Orzekając w ten sposób podano z uwzględnieniem poczynionych ustaleń, że wniosek w niniejszej sprawie dotyczy decyzji ostatecznej, został złożony w terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a., zaś powołano w nim podstawę wznowienia przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. NR [...], znak [...], na podstawie art.151 § 1 pkt 1 oraz art. 104 k.p.a., a także art. 82 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003r. Dz. U. Nr 207,
póz.2016 z późn.zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek L. G. z dnia [...] r. - odmówiono uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę inwestycji p.n. "Budowa zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z instalacjami wewnętrznymi i garażami wbudowanymi "Osiedle [...]" na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] z wjazdem z działki nr [...] poprzez dz. [...] w miejscowości [...], gm. [...] "
Uzasadniając powyższe nawiązano do dotychczasowego postępowania w niniejszej sprawie, zaś motywując wydane obecnie rozstrzygniecie wskazano, że w pierwotnym postępowaniu zarejestrowanym pod numerem [...], którego dotyczy wniosek o wznowienie, L. G. będący współwłaścicielem działek nr [...] i nr [...], położonych w miejscowości [...], nie został uznany za stronę postępowania, ponieważ w ocenie organu działki te nie znajdowały się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. W prowadzonym postępowaniu wznowieniowym co do przyczyn wznowienia, po ponownej analizie dokumentacji załączonej przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę dla tej inwestycji stwierdzono, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu projektowane budynki zostały usytuowane w odległości 8,0 m od granicy z działką nr [...], natomiast najbliżej projektowane budynki od granicy z działką nr [...] znajdują się w odległości 8,2 m. Przytaczając treść § 272 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podano, że taka lokalizacja projektowanych budynków jest zgodna spełnia wymogi bezpieczeństwa pożarowego, nie wpłynie na zagospodarowanie działek, które nie są zbudowane nr [...] i nr [...]. Projektowane budynki nie mają wpływu na przesłanianie działek nr [...] i [...], co również nie spowoduje ograniczenia ewentualnego zagospodarowania na tych działkach. Także infrastruktura techniczna projektowana na działkach inwestora nie wprowadza żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek, których L. G. jest współwłaścicielem.
Wskazując na treść art. 28 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wyjaśniono, że szczegółowe określenie, który z podmiotów poza inwestorem posiada prawo do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. W sytuacji, gdy inwestor buduje zachowując odległości przewidziane w tych przepisach, wówczas -nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom tych działek nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu .
Uwzględniając powyższe stwierdzono, że L. G., który domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 nie ma legitymacji strony. Skoro brak przesłanek wznowieniowych, nie zachodzą też okoliczności stanowiące podstawę do uchylenia decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] r.
Decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona w terminie przez L. G., który zarzucał naruszenie przez Starostę [...] art. 10 k.p.a. , art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Uznawał postępowanie za tendencyjne i wysoce krzywdzące dla strony, która posiada słuszny interes faktyczny, aby być występować w takim charakterze w postępowaniu administracyjnego przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] r. Wskazywał, że wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę bez udziału właścicieli sąsiednich nieruchomości bezpośrednio przyległych do działek, na których prowadzone są roboty budowlane stanowi rażące naruszenie prawa, czego przykładem jest także lakoniczne uzasadnienie tej decyzji. Zalicza ona budowę [...] domów jednorodzinnych w zabudowie szeregowej do kategorii l zaszeregowania, a według pisma Starostwa inwestycja nie wymaga opracowania raportu, ponieważ nie należy do
inwestycji, która znacząco może oddziaływać na środowisko. Zdaniem skarżącego budowa szeregowej zabudowy domów jednorodzinnych i tak duże ich skupisko jest zabudową wielorodzinną , która w znaczący sposób może spowodować ujemny wpływ na środowisko oraz tereny bezpośrednio zlokalizowane wzdłuż prowadzonej inwestycji, których współwłaścicielem jest w znaczącej części, w zakresie : odprowadzenia ścieków, dojazdu do budynków i ochrony istniejących wód i zieleni.
Skarżący wyjaśniał, że Starostwo uznawało go za stronę w innym postępowaniu, tj. przed wydaniem decyzji o pozwolenie na budowę dla tego samego inwestora - sprawa znak [...]. Brał również udział w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla innych obiektów i dla budynków objętych przedmiotowa decyzją. Wskazywał, że teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej, brak jest uregulowań w zakresie stosunków wodno - prawnych, a jest usytuowany pomiędzy rzeką i naturalnymi ciekami wodnymi. Inwestycja spowoduje ich naruszenie oraz zalewanie działek będących jego własnością. Podnosił dalej, że jest pewny iż inwestor nie przedłożył ekspertyzy geologicznej chociaż działki są zlokalizowane w dawnym wyrobisku gliny o nieustabilizowanym podłożu, powyżej terenów będących własnością skarżącego, a rozpoczęcie robót budowlanych na tak dużą skalę powoduje zagrożenie osuwania się mas ziemnych oraz zalewanie wodami opadowymi posesji zlokalizowanych poniżej inwestycji. Podobne zagrożenie powoduje również lokalizacja drogi dojazdowej, która faktycznie nie istnieje. Sytuacja taka jest niedopuszczalna ponieważ droga docelowa ( zgodna z warunkami technicznymi) prawdopodobnie przez inwestora nie będzie zrealizowana, zapłaci za jej wykonanie samorząd lokalny, a tym samym my podatnicy . Brak tej drogi narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który mówi o poszanowaniu w występujących w obszarze oddziaływania obiektów uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Podobna sytuacja jest z kanalizacją sanitarną, która nie jest objęta decyzją o pozwoleniu na budowę , za którą prawdopodobnie również poniesie koszty Gmina [...] . Zatwierdzona dokumentacja budowlana nie przewiduje kompleksowej infrastruktury technicznej dla obsługi przedmiotowej inwestycji, co w konsekwencji uniemożliwia ocenę faktycznego przebiegu sieci dla tak poważnego zadania inwestycyjnego. Organ administracji architektoniczne -budowlanej nie zażądał od inwestora projektu zagospodarowania, który przewidywałby choćby przyłącza, zaś to stwarza możliwość powstania dużego osiedla bez możliwości prawidłowego dojazdu i infrastruktury technicznej. Lokalizacja inwestycji stanowi zamknięcie naturalnego cieku wodnego od wzgórza [...] do rzeki [...]. W podobnym postępowaniu ten sam inwestor wycofał się ze złożonego wniosku tylko dlatego, że skarżący udowodniłem rażące naruszenie prawa i Starosta [...] umorzył postępowanie - decyzja z dnia [...] r. Nr [...] znak [...]. Decyzja z dnia [...] r. w istotny sposób narusza również słuszne interesy strony. Powoduje zagrożenie dla zdrowia i życia właścicieli sąsiednich nieruchomości, zagrożenie ekologiczne oraz ograniczenie zaufania strony do organów Państwa.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania L. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., NR [...] , znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3, ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156, póz. 1118, z późn. zm.) - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania, treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania, po analizie materiału dowodowego w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że L. G. nie posiada przymiotu strony postępowania w sprawie, wskazując na następujące okoliczności.
Wypis z ewidencji gruntów, znajdujący się w aktach świadczy o tym, że L. G. jest współwłaścicielem działek nr [...] i nr [...] w [...], znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu, na którym projektuje się "Osiedle [...]". Jak wynika z projektu zagospodarowania, usytuowanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej zostało zaprojektowane w taki sposób, że ściany szczytowe z otworami okiennymi projektowanych budynków znajdują się w odległości 8,0 m od granicy tych działek. Wysokość do kalenicy projektowanych budynków wynosi. 9,0 m. Zadaniem organu odpowiedzialnego za prawidłowość przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę jest między innymi ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, co ma decydujący wpływ na przyznanie przymiotu strony w danym postępowaniu. Przepis art. 28 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Określenie znaczenia pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", wyjaśnia definicja zawarta w przepisie art. 3 pkt 20 tej ustawy, z treści której wynika, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Równocześnie należy zacytować przepis art. 5 pkt 1 ust 9 ustawy, który stanowi, że " obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej . Do przepisów odrębnych mających zastosowanie dla takich inwestycji jak projektowana należą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te w odniesieniu do warunków lokalizacji projektowanej zabudowy stanowią (§ 12), że jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, przy czym odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowa inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu niezabudowanej nieruchomości należącej do L. G., pomimo faktu graniczenia tej nieruchomości z działkami na których zaplanowano budynki mieszkalne. Gabaryty planowanej zabudowy oraz odległość projektowanych budynków od granicy sprawiają, że nie spowodują one przesłaniania ewentualnej zabudowy na działkach sąsiednich nr [...] i nr [...] Minimalna odległość pomiędzy zabudową lokalizowaną na działkach sąsiednich będzie wynosiła 12 m lub 11 m. Z powodu tak zaprojektowanej lokalizacji przedmiotowej inwestycji jak opisana powyżej, nie istnieje również problem w zakresie zachowania przepisów bezpieczeństwa pożarowego. Zgodnie z przepisem § 271 rozporządzenia odległość miedzy zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasą odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna być mniejsza niż 8 m. Na potwierdzenie powyższego należy zacytować również przepis § 272 pkt 1, który stanowi, że odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7, - tj. 4,Om . Natomiast zgodnie z pkt 2 § 271 ustala się, że budynki jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami nierozprzestrzeniaiacymi ognia
powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12- powyższe zostało wyjaśnione i opisane w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Uwzględniając te okoliczności organ odwoławczy przychyla się do ustaleń organu pierwszej instancji, w myśl których działki nr [...] i nr [...] w [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem nie ma dowodu na to, aby planowana inwestycja mogła oddziaływać na nieruchomość skarżącego w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Dopuszczenie do udziału na prawach strony nie jest kwestią uznaniową organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zarzuty skarżącego dotyczące zatwierdzonego projektu budowlanego nie stanowią żadnej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1, będących przesłanką do weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie postępowania wznowieniowego.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. [...], L. G. domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzasadniając powyższe uznawał za manipulacje prawem sytuację, w której w analogicznym jak uprzednio postępowaniu, w którym na skutek odwołania skarżącego Wojewoda [...] uchylił pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a potem sprawę umorzono, zaś następnie prowadzi się nowe postępowania już z pominięciem będących stronami właścicieli działek sąsiadujących z inwestycją pomimo, że nie nastąpiły żadne zmiany w stosunku do stanu jaki istniał przy wydaniu poprzedniej decyzji zezwolenia na budowę, ani też do stanu z okresu ubiegania się o wydanie WZiZT. Tak też oceniał postępowanie organu pierwszej instancji, który pominął jako stronę postępowania właściciela sąsiedniej działki lekceważąc przepisy prawa budowlanego, usiłowano wmówić obywatelowi, że budowa osiedla dla kilkuset osób nie oddziaływuje na teren przylegający do obszaru inwestycji. Dla artykułu 28 Prawa budowlanego podaje się przepisy wykonawcze dotyczące usytuowania budynków, a nie dotyczące oddziaływania obiektu na właścicieli lub użytkowników sąsiednich terenów, zaś takie postępowanie organów pierwszej instancji zaakceptowane przez Wojewodę [...] stanowi rażące naruszenie prawa i lekceważenie obywateli. Przedłużający się bez uzasadnienia proces postępowania administracyjnego dowodzi celowego działania tych organów na niekorzyść obywatela, oraz podważa zaufanie do ich bezstronności oraz do praworządności naszego kraju.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] odniósł się wyłącznie do kwestii zasadności zaskarżonego przez L. G. odrębnie postanowienia tego organu z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozowaniu na budowę przedmiotowej inwestycji, którą to sprawę zarejestrowano do sygn. akt II SA/Kr 1268/07.
W uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] r. L. G. zarzucał ponownie naruszenie prawa przez pominięcie skarżącego jako strony postępowania oraz wskazywał dowody wskazujące na prawdziwość jego twierdzeń o tendencyjnej zmianie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Zarzucał także, że w sprawie niniejszej organy pierwszej i drugiej instancji rażąco naruszyły prawo nie wyjaśniając i nie uzasadniając, dlaczego skarżący nie jest stroną postępowania oraz nie podając przyczyn odmowy uchylenia zezwolenia na budowę. Informacje zawarte w decyzji Wojewody [...] nie stanowią uzasadnienia, ponieważ nie dotyczą meritum decyzji. Stanowiąc one informacje o usytuowaniu budynków, a nie lokalizacji inwestycji, nie dotyczą oddziaływania inwestycji w kwestii uzasadniającej konieczność powiadomienia jako strony
właściciela działki sąsiadującej z budowanym osiedlem [...] domów. Znamiennym dla sprawy jest nie tylko brak uzasadnienia, lecz także rozpatrywanie skargi przez Urząd Marszałkowski blisko siedem miesięcy bez podania przyczyny tak długiej zwłoki.
Skarżący podnosił, że po pobieżnym zapoznaniu się z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy dostrzega niezgodność decyzji zatwierdzającej zezwolenie na budowę z WZZiT, w skutek niespełnienia zapisu - "budowa... budynków mieszkalnych-jednorodzinnych", bowiem pozwolenie na budowę podaje - "budowa zespołu budynków mieszkalno -jednorodzinnych...". Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w decyzji Urzędu [...][...] r. na str. [...] stanowi to niezgodność, co było podstawą między innymi uchylenia poprzedniej decyzji dotyczącej tej inwestycji. Wątpliwości budzi także, czy zostały spełnione inne warunki narzucone inwestorowi w decyzji Urzędu [...][...] r.
Na rozprawie dnia [...] r. L. G. podał dodatkowo, że teren, na którym buduje się osiedle jest położony wyżej o 5m od jego nieruchomości, co powoduje spływ wód na jego działkę. Oświadczył także, że nie jest prawdą iż przewidziany w projekcie budowlanym tymczasowy dojazd do osiedla prowadzi przez drogę będącą własnością gminy, bowiem na wniosek skarżącego i innych osób będących jej użytkownikami od [...] lat toczy się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wznowienie postępowania administracyjnego jest przewidzianym środkiem wewnętrznej, nadzwyczajnej kontroli, stwarzającej możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidziana w art. 145 § 1 k.p.a. i 145 a k.p.a. Postępowanie wznowieniowe ma byt odrębny od postępowania głównego , a zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczy legalności aktów administracyjnych, które wydano w sprawie zainicjowanej wnioskiem L. G. z dnia [...] r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielanie pozwolenia na budowę dla realizacji spornej inwestycji, w którym powołał on jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a Orzekanie o legalności decyzji stanowiącej pozwolenie na budowę wykracza poza granice sprawy, co w konsekwencji czyni niemożliwym i niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku skarżącego o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...].
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz
przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną z uwagi na skuteczność niektórych podnoszonych w niej zarzutów.
Za bezsporne w świetle stanowisk stron na tle materiału zwartego aktach administracyjnych i niniejszej sprawy należy uznać, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], że jest współwłaścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, której dotyczy ta decyzja, zaś wniosek o wznowienie postępowania z powołaniem jako podstawy prawnej art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. złożył z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. L. G. nie kwestionuje w skardze prawidłowości ustaleń organów pierwszej i drugiej instancji dokonanych na tle dokumentacji projektowej zatwierdzonej przedmiotowym pozwoleniem na budowę dotyczących minimalnej odległości budynków od granicy jego działek. Ustalenia te są prawidłowe, zaś ocena prawna stanu faktycznego w tym zakresie dokonana szerzej w zaskarżonej decyzji na tle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, póz. 690 z późn. zm. ) nie budzi zastrzeżeń. Wydana w toku postępowania administracyjnego decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. znak [...] nie była kwestionowana przez wniesienie skargi. Odnośnie zawartych w niej wywodów, które znajdują potwierdzenie w orzecznictwie ( tak np. wyrok NSA z dnia 3.07.2000 r., II SA 648/00 - zam. zb. Lex nr 55304, wyrok NSA z dnia 14.06.1999 r., IV SA 2397/98 - zam. zb. Lex nr 47857 ), należy jednakże wskazać, że w doktrynie przyjmuje się, że wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149§3 k.p.a. następuje z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych , zaś wśród tych ostatnich wymienia się sytuacje, w których żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności pranych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego ( pr. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7 wydanie, wyd. C.H. Beck, W-wa 2005, str. 668 ) . Różnice w poglądach dotyczących fazy postępowania, w której winno nastąpić ustalenie, czy podmiotowi składającemu wniosek o wznowienie przysługuje status strony postępowania oraz podstawy prawnej orzekania o powyższym ( art. 149 § 3 k.p.a. albo art. 151 §1 pkt 1 k.p.a.) nie mają istotnego znaczenia praktycznego, bowiem w obu wypadkach właściwą w tym wypadku formą jest decyzja administracyjna, której wydanie uniemożliwia rozstrzygnięcie co do istoty w sprawie objętej kwestionowanym aktem administracyjnym. Uzasadnienia dla wydania w sprawie niniejszej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z dnia [...] r. znak [...], należy upatrywać raczej w okoliczności dowolnego uznania przez organ pierwszej instancji, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania, które nastąpiło bez stosownych ustaleń oraz wskazania podstawy prawnej takiej oceny.
Odnośnie dalszego przebiegu postępowania po orzeczeniu o wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] r. znak [...], należy uznać, że zarówno zaskarżoną, jaki poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano w warunkach naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2003r. Dz. U. Nr 207, póz.2016 z późn.zm. - dalej Pb ) oraz przepisów postępowania, zaś wystąpienie tych wad mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kwestiach związanych ze stosowanie przepisów prawa materialnego należy zauważyć, że nowelizacja Prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 27.03.2003r. wprowadziła między innymi przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20. Pierwszy z nich stanowi lex specjalis w stosunku do regulacji z art. 28 k.p.a., zaś określa podmioty mające przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Drugi z powołanych przepisów stanowi definicję legalną używanego w treści art. 28 ust. 2 Pb pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Powyższe przepisy przytoczono prawidłowo w obu kontrolowanych decyzjach. W tym kontekście należy zauważyć, że art. 3 pkt 20 Pb - który
stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu - nie jest definicją pełną, bowiem nie wymienia wprost przepisów odrębnych, które w tym zakresie należy uwzględniać. Prawidłowe stosowanie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Pb wymaga zatem przeprowadzenia w każdym postępowaniu administracyjnym odpowiedniej do konkretnego stanu faktycznego analizy przepisów prawa materialnego wprowadzających związane z projektowanym obiektem lub ich zespołami ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, co zależy tak od ich rodzaju, jak i innych uwarunkowań. O ile słusznie uznaje się w obu decyzjach, że stosowne normy zawarte były w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o tyle błędnie uwzględnia tylko te regulacje. Zważyć należy bowiem, że przepisy z zakresu administracyjnego prawa materialnego wprowadzające związane z obiektami budowlanymi ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wprowadzały liczne ustawy, takie jak np. -ustawa z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, póz. 717 ), ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006r, Nr 129, poz.902 ), ustawa z dnia 18.07.2001r. - Prawo wodne ( tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 239, póz. 2019 ). Ponadto zatwierdzony projekt budowlany dotyczy nie tylko realizacji budynków, lecz także innych urządzeń, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W sprawie niniejszej uchybiając tak wyżej wskazanym przepisom prawa materialnego, jaki i obowiązkom z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz 107 § 1 3 k.p.a. ograniczono ustalenia, a także ocenę prawną stany faktycznego li tylko do kwestii odległości budynków należących do przedmiotowej inwestycji od granicy z działkami skarżącego, pomimo zawartych już we wniosku L. G. z dnia [...] r., a potem w kolejnych pismach i odwołaniach, twierdzeń skarżącego o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na jego nieruchomości nie tylko z uwagi na zakres przedsięwzięcia, braki w infrastrukturze technicznej, dostępie do drogi , niezgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej w postępowaniu, w którym uczestniczył jako strona, ale także z uwagi na specyficzne uwarunkowania związane z projektowaniem inwestycji w określonym terenie. W tym zakresie skarżący podnosił, w szczególności, że realizacja inwestycji spowoduje naruszenie stosunków wodnych oraz osuwanie się ziemi na jego działki z uwagi na fakt, że stanowi ona zamknięcie naturalnego cieku wodnego od wzgórza [...] do rzeki [...], działki są zlokalizowane w dawnym wyrobisku gliny o nieustabilizowanym podłożu, powyżej terenów będących jego własnością. Te wszystkie istotne okoliczności pozostały jednak poza ustaleniami, oceną prawną oraz wyjaśnieniami organów obu instancji, które przedwcześnie i bez właściwego uzasadnienia uznały, że L. G. nie powinien być stroną postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...]
Na uwzględnienie zasługują nawiązujące do powyższego zarzuty skargi. Przy braku w obu decyzjach pełnego uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć, w tym odpowiedzi na podnoszone przez L. G. argumenty co do położenie jego działek w obszarze oddziaływania inwestycji składającej się z licznych obiektów oraz urządzeń, mającej także negatywny wpływ także na środowisko, zasadnie wskazuje skarżący na naruszenie ogólnych zasad postępowania przewidzianych w art. 9 k.p.a. Wyczerpujące ustosunkowanie się do twierdzeń, wniosków i zarzutów podmiotu inicjującego postępowanie należy zawsze do obowiązków organów administracji publiczne, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie niniejszej było ono tym bardziej istotne, że jak podnosił skarżący został uznawany za stronę postępowania, zarówno przy wydaniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, jak i w zakończonym uprzednio umorzeniem postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, które prowadzono w analogicznym stanie faktycznym i prawnym.
W sprawie niniejszej naruszono również zasadę z art. 10 k.p.a., bowiem z akt administracyjnych wynika, że tak organ pierwszej, jak i drugiej instancji przed wydaniem kontrolowanych decyzji nie informowały stron o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, w celu umożliwienia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Bezzasadnymi są natomiast te zarzuty skargi, które hipotetycznie wskazują na możliwość realizacji infrastruktury technicznej dla inwestycji przez gminę, ze środków podatników .
Uchybienia, które popełniły organu obu instancji - choć liczne, nie stwarzają podstawy do oceny kontrolowanych aktów administracyjnych jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Wiążą się one bowiem ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, które wymagają wykładni, zawierają ogólne odesłanie do innych, w nich nie wymienionych regulacji. W pozostałości uchybienia te sprowadzają się do mających związek z powyższym uchybień proceduralnych .
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a " i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku , zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło