III SA/Po 156/08

Dnia 09 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Barbara Koś Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...], nr [...], z dnia [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 ,- (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/B. Koś Prezydent Miasta [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 93 ust. 1, 2a, 4 i 5, art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z wnioskiem, zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...], obręb numer [...], poprzez wydzielenie działek o numerach [...] i [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ administracji pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 3 września 2007 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr [...] (obręb nr [...]). Teren objęty wnioskiem nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 9 czerwca 2006 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję, nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na regulacji cieku [...] na odcinku od ulicy [...] do rzeki [...], w tym regulacji rowu odwadniającego RD-3 na terenie położonym w K., a zaproponowany wstępny projekt podziału nie narusza ustaleń tej decyzji. Organ pierwszej instancji podał, że podział ma na celu wydzielenie działki nr [...] - pozostającej przy obecnym właścicielu z zachowaniem dotychczasowego sposobu jej użytkowania oraz wydzielenie działki nr [...] - przeznaczonej na uzupełnienie nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka nr [...] (obręb [...]), z którą łącznie stanowić będą jedną nieruchomość - teren cieku wodnego [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. S. podnosząc, że nie wyraża zgody na przedstawiony podział swojej nieruchomości i na uzupełnienie nieruchomości – terenu cieku wodnego [...] o część jego działki. Autor zażalenia powołał się korespondencję z Biurem Studiów i Projektów Budownictwa "Hydro-projekt", działającym z upoważnienia Urzędu Miasta [...], z której ma wynikać, że akceptuje on propozycję podwyższenia pasa przyległego do [...]. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że organ pierwszej instancji w toku prowadzonego z urzędu postępowania związanego z podziałem nieruchomości, zaopiniował pozytywnie przedłożony wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Celem podziału jest wydzielenie działki nr [...] przeznaczonej na uzupełnienie nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka [...] stanowiącej teren cieku wodnego [...]. Organ odwoławczy wskazał, że dla nieruchomości objętej podziałem wydana została przez Prezydenta Miasta [...] decyzja z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na regulacji cieku [...] na odcinku od ulicy [...] do rzeki [...], w tym regulacji rowu odwadniającego RD – 3 i proponowany podział jest zgodny z ustaleniami tej decyzji. Organ powołał się na przepisy art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którymi podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli zgodny jest on z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, a gdy nie ma planu, tak jak w niniejszej sprawie, to wówczas gdy zgodny jest z przepisami odrębnymi. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. S. powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu, ponownie podkreślając, że nie zgadza się na zaproponowany podział swojej działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, powielając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się uzasadniona, jednakże z przyczyn odmiennych aniżeli w niej zawarte. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zatem działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bezspornym jest, że pismem z dnia 3 lipca 2007 r. w ramach Urzędu Miasta [...] - Wydział Rozbudowy Miasta i Inwestycji zwrócił się do Wydziału Geodezji i Kartografii o wydanie opinii dotyczącej wstępnych projektów podziału cieku wodnego [...] m.in. dla działki nr [...] stanowiącej własność K. S. Z treści postanowienia z dnia [...] organu pierwszoinstancyjnego wynika, że postępowanie zostało wszczęte powyższym pismem i dotyczy zatwierdzenia podziału przedmiotowej działki. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] postępowanie toczyło się z urzędu. Nie sposób bowiem korespondencję między wydziałami tego samego urzędu uznać za wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, tym bardziej, że postępowanie takie można wszcząć tylko na żądanie strony, czyli osoby, która ma w tym interes prawny (posiada legitymację procesową). Skoro zatem przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, strony winny zostać zawiadomione o rozpoczętym postępowaniu na podstawie art. 61 § 4 Kpa. W aktach sprawy brak jest takiego zawiadomienia skierowanego do skarżącego jako właściciela przedmiotowej działki. W przypadku postępowania toczącego się z urzędu, datą jego wszczęcia jest pierwsza czynność w sprawie. Jak wynika z pism skarżącego, przed wydaniem przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] były prowadzone z nim bliżej nie określone negocjacje. W aktach sprawy brak jest pism z sierpnia 2005 r., które powołuje w skardze K. S., stąd nie sposób ustalić kiedy właściwie rozpoczęło się postępowanie w niniejszej sprawie i jaka była pierwsza czynność organu. Zgodnie z art. 93 i 96 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) postępowanie w sprawach o podział nieruchomości jest dwuetapowe. Najpierw zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Następnie, na podstawie tego postanowienia zatwierdzającego projekt podziału, dokonuje się podziału nieruchomości w formie decyzji. Analiza akt sprawy, a w szczególności brak stosownych zawiadomień, z których wynikałoby, że sprawa dotyczy podziału nieruchomości oraz treść kwestionowanych postanowień organów administracji, wskazuje, że wszczęto i prowadzono odrębne postępowanie administracyjne "w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr [...]" (według organu pierwszej instancji), bądź "związane z podziałem nieruchomości" (według organu drugiej instancji). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały w istocie w toku postępowania, którego przedmiotem była tylko opinia na temat wstępnego projektu podziału, a nie sam podział przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem w orzecznictwie zostało jednoznacznie wyjaśnione, że opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, albo badającego zgodność z przepisami odrębnymi, nie może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest wydane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości (patrz m.in. uchwała (5) NSA z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt OPK 1/99, ONSA z 1999 r., Nr 3, poz. 84 oraz wyrok NSA z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt SA/Rz 899/98, OSP z 1999 r., Nr 5, poz. 106). Treść art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do przyjęcia, by postanowienie w przedmiocie opinii dotyczącej projektu podziału nieruchomości zapadało w toku postępowania odrębnego od tego, którego przedmiotem jest podział nieruchomości. Wyjątkiem od tej reguły jest opinia projektu podziału w postępowaniu prowadzonym przez sąd powszechny, z tym zastrzeżeniem, że nie wydaje się wówczas postanowienia. Postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 wskazanej wcześniej ustawy, na który powołały się organy obu instancji, jest częścią (etapem) postępowania o podział nieruchomości. Wydanie zatem zaskarżonego postanowienia poza postępowaniem w przedmiocie podziału nieruchomości uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie kontroli orzeczeń organów obu instancji. Mając na uwadze opisane powyżej uchybienie, zdaniem Sądu, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] nie odpowiadają prawu i orzekł o ich uchyleniu. O kosztach postanowiono w myśl art. 200, a w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 152 powołanej powyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/ W. Długaszewska /-/B. Koś T.M.d