IV SA/Wa 2318/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-28

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Alina Balicka, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." oraz posiadaczka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (G. S.) posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z terenu, którego wieczystym użytkownikiem jest inna spółdzielnia mieszkaniowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ani Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B.", ani posiadaczka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie posiadają interesu prawnego, aby być stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu, którego wieczystym użytkownikiem jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.". Stroną w takim postępowaniu jest posiadacz nieruchomości, a interes prawny członków spółdzielni jest reprezentowany przez zarząd spółdzielni, chyba że istnieją szczególne okoliczności wskazujące na sprzeczność interesów.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." uzyskała od Prezydenta W. zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów oraz przesadzenie drzew na terenie, którego jest wieczystym użytkownikiem, w związku z planowaną budową. Od decyzji tej odwołała się Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." oraz G. S., twierdząc, że postępowanie przebiegało bez ich wiedzy i udziału, a inwestycja narusza ich interesy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony. Komisja Organizacyjna wniosła skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - skargę oddala - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007r. znak (....) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania G. S. oraz osób występujących w ramach Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." od decyzji Prezydent W. Nr (...) z dnia (...) czerwca 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Prezydent W. decyzją Nr (...) z dnia (...) czerwca 2007r. zezwolił Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w W. przy ul. (...) na wycięcie: 41 sztuk drzew i 78,25 m2 powierzchni krzewów oraz na przesadzenie 19 sztuk drzew, zgodnie z załączonymi wykazami stanowiącymi integralną część decyzji. Jednocześnie organ ustalił opłatę za wycięcie drzew i krzewów oraz przesadzenie drzew. Z uzasadnienia w/w decyzji wynika, iż drzewostan, o który wystąpił w imieniu Spółdzielni Mieszkaniowej "P." inwestor powierniczy D. S. A. z siedzibą w W., rośnie na terenie projektowanej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażami podziemnymi zlokalizowanym na działkach o numerach ewidencyjnych (...) z obrębu (....) usytuowanym przy ul. (...) na odcinku pomiędzy (...) a ul. (...). Teren ten pozostaje w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "P. ". Na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "P.", Prezydent W. decyzją Nr (...) z dnia (...) listopada 2005r. ustalił warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażami, usługami, infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu na działkach ewidencyjnych nr cz. (...) w obrębie (...) usytuowanym przy ul. (....) na odcinku pomiędzy (...) a ul. (...) Z kolei decyzją Nr (...) z dnia (...) marca 2007r. Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Spółdzielni Mieszkaniowej "P." na budowę budynku mieszkalnego z usługami i garażami podziemnymi na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), części nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi (...) z obrębu (...), położonych przy ul. (...) w W. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu (...) kwietnia 2007r. Odwołania od decyzji Prezydenta W. Nr (...) z dnia (...) czerwca 2007r. wnieśli G. S. i Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B.". Odwołujący się podnieśli, iż postępowanie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "P. " o wycięcie drzew i krzewów pod planowaną inwestycję przebiegało bez ich wiedzy i udziału. Inwestycja realizowana jest na terenie spornym, o który występuje tworząca się na podstawie uchwały z dnia (...) stycznia 2003r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "B." w ramach toczącego się procesu sądowego przed Sądem Okręgowym w W. o wydzielenie się Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej "P.". W odwołaniach podniesiono, iż planowana wycinka drzew i krzewów narusza interes G. S. jako posiadacza lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (....) w W. oraz interesy innych członków Spółdzielni Mieszkaniowej "P." zamieszkałych w budynkach przy ul. (...) oraz narusza prawa własności formującej się Spółdzielni Mieszkaniowej "B.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że odwołania w przedmiotowej sprawie zostały wniesione przez osoby nieuprawnione, które nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Organ powołując się na treść art. 48 ustawy Prawo spółdzielcze wskazał, iż podmiotem uprawnionym do kierowania działalnością spółdzielni, jak i reprezentowania jej na zewnątrz jest zarząd spółdzielni. Do reprezentowania interesów członków spółdzielni i lokatorów uprawniony jest zarząd spółdzielni, a nie poszczególni członkowie spółdzielni. Jedynie członek spółdzielni legitymujący się spółdzielczym prawem do lokalu i posiadający współudział w użytkowaniu wieczystym działki, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal został wzniesiony i gdy realizacja planowanej inwestycji spowoduje naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, może być wyjątkowo dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona. Jednakże taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Organ odwoławczy wskazał także, iż interesu prawnego odwołujących się nie można wywieść z przepisów ustawy o ochronie przyrody będących materialno-prawną podstawą decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2007r. wniosła Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B.". Skarżąca Komisja podniosła, że w zaskarżonej decyzji nie zostały prawidłowo oznaczone zarówno same odwołania jak i strony odwołujące się. G. S. występowała w sprawie jako posiadaczka prawa do lokalu na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Natomiast Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." jest ciałem ustawowym, o którym mowa w art. 108a w związku z art. 6 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze i na tej podstawie reprezentuje członków spółdzielni. Skarżąca podniosła, że działania Spółdzielni Mieszkaniowej "P." są w przedmiotowej sprawie wymierzone przeciwko konkretnym interesom członków spółdzielni zamieszkałych w budynkach przy ul. (...) w W.. Interesy członków i zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "P." są wzajemnie sprzeczne, co wyklucza możliwość reprezentowania członków przez zarząd w przedmiotowej sprawie. Przed Sądem Okręgowym w W. pod sygn. akt (...) toczy się sprawa o podział Spółdzielni Mieszkaniowej "P." i wydzielenie Spółdzielni Mieszkaniowej "B.". Stroną w tej sprawie jest Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." powołana na podstawie uchwały członków z dnia (...) stycznia 2003r. Ustawa Prawo Spółdzielcze, jak wskazuje skarżąca, w sposób jednoznaczny wskazuje na odrębne prawa grupy członków i podmiot uprawniony do ich reprezentacji. W sytuacji, gdy podział nie został zakończony reprezentację tej grupy członków pełni Komisja Organizacyjna. Komisja Organizacyjna posiada prawa i obowiązki wynikające z ustawy Prawo Spółdzielcze, a także interes prawny w zwalczaniu decyzji administracyjnej ingerującej w sprawy zagospodarowania nieruchomości będącej przedmiotem roszczenia grupy członków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podniósł, iż w zaskarżonej decyzji odniósł się do kwestii zarówno braku interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 kpa przez Komisję Organizacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "B." jak i osób fizycznych będących członkami spółdzielni mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: i Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i; 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zakażona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek ma wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Podstawą materialno-prawną decyzji Prezydenta W. z dnia (...)czerwca 2007r. w przedmiocie zezwolenia Spółdzielni Mieszkaniowej "P." na wycięcie drzew i krzewów, przesadzenie drzew oraz ustalenie opłaty za wycięcie drzew i krzewów oraz przesadzenie drzew jest m. in. art. 83 ust. 1 i art. 84 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm./. Z przepisójw tych wynika, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, z I zastrzeżeniem ust. 2 art. 83, może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Z powyższego wynika, że stroną w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości oraz ustalenie opłaty za ich usunięcie jest posiadacz nieruchomości. Jeżeli posiadacz nie jest jednocześnie właścicielem nieruchomości do wniosku należy dołączyć zgodę właściciela nieruchomości. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "P.", w której wieczystym użytkowaniu są tereny działek ewidencyjnych (...) z obrębu (...) usytuowanych przy ul. (...) na odcinku pomiędzy (...) a ul.(...). Z kolei przymiot; strony dla D. S.A. w W., jako inwestora powierniczego, wynika z udzielonego na podstawie pełnomocnictwa z dnia 16 października 2006r. upoważnienia do podejmowania w imieniu i na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "P." czynności administracyjnych, dotyczących drzew i krzewów rosnących na terenie planowanej inwestycji. Natomiast, co do odwołujących się od decyzji organu pierwszej instancji: G. S. i Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B.", słusznie organ odwoławczy uznał, że podmioty te nie posiadają interesu prawnego ani obowiązku, z którego wynikałoby dla nich uprawnienie bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu zgodnie z art. 28 kpa. Członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej "P.", których prawa i obowiązki majątkowe są związane z budynkami przy ul. (...) w dniu (...) stycznia 2003r. podjęli uchwałę w sprawie żądania podziału Spółdzielni Mieszkaniowej "P." i utworzenia nowej Spółdzielni Mieszkaniowej "B.". Podstawą prawną uchwały jest art. 108a ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze /t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 188, poz. 1848, ze zm. /. Uchwałą utworzona została jednocześnie Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." upoważniona do reprezentowania członków i podejmowania decyzji w sprawach związanych z zakładaniem Spółdzielni w składzie pięciu osób: B. B., E. M., G. S., W. T. i H. Z. W dniu 17 kwietnia 2003r. Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." wystąpiła do Sądu Okręgowego w W. z powództwem o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale Spółdzielni Mieszkaniowej "P.". Postępowanie sądowe w tym przedmiocie toczy się pod sygn. akt (...) i nie zostało zakończone. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 października 1990r. sygn. akt IVCZ 206/1990 (OSNC 1991/10-12/131) stanął na stanowisku, że komisja organizacyjna reprezentująca członków spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku spółdzielni, nadającą się do takiego wyodrębnienia, ma zdolność sądową w sprawie o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni. Jednakże dopuszczenie komisji organizacyjnej reprezentującej członków spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku spółdzielni, nadającą się do takiego wyodrębnienia, jest ograniczone jedynie do działania i występowania w obrocie cywilnoprawnym w obszarze prawa spółdzielczego w sprawach o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni. To uprawnienie komisji organizacyjnej reprezentującej członków spółdzielni nie wykracza poza w/w zakres możliwości działania. W przedmiotowej sprawie Komisja Organizacyjna Spółdzielni Mieszkaniowej "B." nie istnieje jako podmiot prawny uprawniony do działania. W myśl art. 7 i 11 § 1 Prawa spółdzielczego spółdzielnia podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego i dopiero z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego nabywa osobowość prawną. Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania - art. 111. Tak więc dopiero w sytuacji wpisania nowej Spółdzielni Mieszkaniowej "B." do Krajowego Rejestru Sądowego nabyłaby ona prawo wieczystego użytkowania działek o numerach ewidencyjnych (...) przy ul. (...) na odcinku pomiędzy (...) a ul. (...), co dopiero dałoby jej przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Sąd podzielił także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem G. S. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd prawny, że spółdzielcze prawo do lokalu nie daje członkom spółdzielni legitymacji do udziału w postępowaniach administracyjnych, w których stroną jest spółdzielnia będąca właścicielem lub wieczystym użytkownikiem terenu i które to postępowania dotyczą jej interesu prawnego ( patrz: wyrok NSA IIOSK 363/05 z dnia 29 grudnia 2005r. niepubl., wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997r. IISA/Wr1013/96 OSP 1998/7-8/131, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 1999n. IVSA 557/97 Lex nr 47304, wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1999r. IVSA 1069/97 Lex nr 47886, wyrok NSA z dnia 16 września 1999r. IVSA 1262/97 Lex nr 48701 ). G. S. nie ma przymiotu strony w sprawie zakończonej decyzją organu pierwszej instancji. Swój przymiot strony wywodziła z posiadania spółdzielczego Własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "P.". Tak więc jej interes prawny wyznaczają uprawnienia wynikające z tego prawa. Spółdzielcze prawo do lokalu nie daje członkom spółdzielni legitymacji do udziału w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów z terenu, którego właścicielem lub wieczystym użytkownikiem jest spółdzielnia. W postępowaniu takim zgodnie z art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze członków spółdzielni reprezentuje zarząd. Członek spółdzielni, który kwestionuje działalność zarządu, ma prawo czynić to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego bądź na zasadach ogólnych w drodze postępowania sądowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał zasadności zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło