IV SA/Wa 1750/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D. M. i H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - skargę oddala - Decyzją z dnia (...) lutego 2005 roku, Nr (...) Prezydent Miasta W. po rozpoznaniu wniosku W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla zmiany sposoby użytkowania części obiektu budowlanego polegającego na przekształceniu lokalu mieszkalnego o powierzchni 70 m2 w budynku przy ul. (...) na lokal biurowy z zapleczem sali seminaryjnej C. przy ul. (...) na terenie Dzielnicy M. w W.. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta W. odwołanie złożyli D. i H. M.. Decyzją z dnia (...) stycznia 2006 roku, Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia (...) lutego 2005 roku. Wyrokiem z dnia 5 września 2006 roku, sygn. akt IV SA/Wa 605/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. M. i H. M. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2006 roku. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z akt sprawy wynika, że przymiot strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji miała Wspólnota Mieszkaniowa działająca w budynku usytuowanym przy ul. (...) w W.. Interesy tejże Wspólnoty w postępowaniu administracyjnym reprezentował Zarząd, który nie wniósł środka zaskarżenia. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, istnieje podstawa, by mógł wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym, a więc i w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy zdaniem Sądu nie wyjaśnił podnoszonej okoliczności i zaniechał zbadania czy wnoszący odwołanie mieli skuteczną legitymację do kwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 roku, Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że argumentacja odwołania ze względu na sposób jej sformułowania nie jest możliwa Sygn. akt IV SA/Wa 1750/07 do przytoczenia poza zarzutem, iż decyzja jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto zdaniem odwołujących się w latach wcześniejszych w podobnym przedmiocie organy administracji naruszały ich prawa. Zdaniem Kolegium odwołujący się jako członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego, a tym samym nie przysługuje im środek odwoławczy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. i H. M. podnosząc zarzut, iż wydana decyzja jest zmową przeciwko nim. Zdaniem skarżących działania Rektora Szkoły są w istocie przykrywką dla działań wszechwładnego inspiratora J. M., a urzędnicy pełnią w stosunku do niego rolę służebną. Nadto zdaniem skarżących decyzja z dnia (...) lutego 2005 roku jest decyzją kontrowersyjną i przyczynia się do pogłębiania ich niedoli oraz ruiny ich życia. W ocenie skarżących ze strony urzędu spotkała ich obstrukcja i bezprawie. Zdaniem skarżących urzędnicy kryją przestępstwa i samowolną budowę służącą rabunkowi ich dóbr. W ocenie skarżących są członkami Wspólnoty i mają prawo do ochrony własnych interesów zaś twierdzenie, że jest to bezprzedmiotowe jest skandalem. W związku z tym wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji, która jest zapłonem dla ekologicznej bomby tworzonej bezmyślnie z przestrzeni lokalu nr (...) włączonej w obiekt uczelni niczym awaryjny korytarz z ich klatką schodową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżących uznając, iż nie są oni stroną postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego stroną postępowania w tej sprawie była Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty. W ocenie Sądu pogląd Kolegium wyrażony w zaskarżonej decyzji należy w pełni podzielić. Sygn. akt IV SAM/a 1750/07 Zarząd nieruchomością wspólną o charakterze budynkowym uregulowany został w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2000 roku Nr 80, poz. 903 - tekst jednolity z późn. zm.). Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana (art. 6 wskazanej wyżej ustawy). Zgodnie z treścią art. 19 wymienionej ustawy jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Z kolei zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 tejże ustawy jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust.1). Prawo cywilne wyróżnia trzy rodzaje podmiotów występujących w stosunkach prawnych. Są to osoby prawne, osoby fizyczne i tzw. ułomne osoby prawne. Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną (art. 39 k.c). Ułomne osoby prawne to jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Do jednostek takich stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 331 kc). Zdolność prawna to zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Co do zasady różnica między osobami prawnymi a osobami fizycznymi i ułomnymi osobami prawnymi polega na sposobie reprezentacji tychże osób w stosunkach zewnętrznych. Osoba fizyczna może działać samodzielnie lub przez przedstawiciela. Ułomne osoby prawne mogą działać poprzez osoby fizyczne tworzące ułomną osobę prawną lub przez przedstawiciela. Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie (art. 38 kc). W wyroku z dnia 12 marca 1997 roku, II CKN 24/97 (LEX nr 80725) Sąd Najwyższy stwierdził, że "W myśl przyjętej w polskim prawie tzw. teorii organów oświadczenie woli składane przez piastuna organu jest oświadczeniem samej osoby prawnej". Sygn. akt IV SA/Wa 1750/07 Opisany wyżej klasyczny sposób reprezentacji doznaje jednak pewnych modyfikacji. W wyroku z dnia 15 lutego 2006 roku, sygn. akt I ACa 778/05 (OSAB 2006/1/12)Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyraził pogląd, że "Na tle kodeksowej regulacji zawartej w art. 331 § 1 kodeksu cywilnego (...) przyjęto zasadę, że do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Wiąże się z tym, zarezerwowana dotychczas dla osób prawnych, możliwość powołania organów i uchwalenia statutu (art. 38 k.c.)". Wskazać jednak należy, iż ustawodawca wprost przewiduje w określonych sytuacjach możliwość powołania zarządu dla ułomnych osób prawnych. Ułomną osobą prawną jest Spółka Partnerska (art. 86 ksh). Każdy partner ma prawo reprezentować spółkę samodzielnie, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 96 § 1 ksh). Umowa Spółki partnerskiej może przewidywać, że prowadzenie spraw i reprezentowanie spółki powierza się zarządowi. W takiej sytuacji przepisów art. 96 ksh o możliwości reprezentowania spółki przez każdego z partnerów samodzielnie nie stosuje się (art. 97 § 1 ksh). Drugim takim przypadkiem, gdzie ustawodawca przewidział, iż w imieniu ułomnej osoby prawnej działa zarząd jest Wspólnota Mieszkaniowa. W odniesieniu do tzw dużej Wspólnoty Mieszkaniowej, to jest takiej, w której lokali wyodrębnionych wraz z niewyodrębnionymi jest co najmniej siedem ustawodawca przewidział obowiązek powołania zarządu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 grudnia 2004 roku, III CK (OSNC 2005/12/212) Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólnota mieszkaniowa ma nie tylko zdolność sądową, ale też przyznaną przez ustawę zdolność prawną, skoro może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Art. 331 § 1 k.c, z którego wynika, że do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych dotyczy także wspólnoty mieszkaniowej, której ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 6 u.w.l.). Właściciel mieszkania w budynku składającym się z wielu mieszkań z mocy ustawy jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Celem ustawodawcy, który wprowadził tego rodzaju rozwiązanie było zapewnienie sprawnego zarządu w obiektach wielolokalowych, które stanowią własność różnych osób. Rozwiązanie to ma swoje dobre strony dla członków Wspólnoty ale wiąże się też z pewnymi ograniczeniami ich indywidualnych uprawnień. Nabywając lokal wchodzący w skład Sygn. akt IV SA/Wa 1750/07 Wspólnoty Mieszkaniowej nabywca musi mieć świadomość obowiązujących rozwiązań prawnych w tym zakresie. Wspólnota Mieszkaniowa jest stroną postępowania z samego faktu, iż decyzja o warunkach zabudowy dotyczy lokalu znajdującego się w jej budynku. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w W., jest reprezentowana przez Zarząd Budynków Komunalnych "M." (Informacja z ewidencji gruntów). Od zasady, iż członka Wspólnoty reprezentuje Zarząd istnieje odstępstwo. Odstępstwo to wynika z ukształtowanego w tej kwestii orzecznictwa sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wyrażony został pogląd, że w pewnych sytuacjach członek Wspólnoty może samodzielnie występować jako strona postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 13 grudnia 1999 roku, IV SA 1996/97 (LEX nr 48720) wydanym w sprawie, której przedmiotem było ustalenie warunków zabudowy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nie podziela stanowiska, iż we wszystkich sytuacjach za członków Wspólnoty Mieszkaniowej działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeśli członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota. Skarżący wskazywał, iż jego interes prawny polega na zachowaniu prawa do przejazdu do garażu i interesu takiego nie można nie uznać za interes dający mu status strony w rozumieniu art. 28 kpa". W wyroku z dnia 21 lipca 2004 roku, sygn. akt IV SA 2061/02 (LEX nr 158921) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że "Jeśli członek Wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota". Z kolei w wyroku z dnia 19 października 2004 roku, sygn. akt IV SA 1522/03 (LEX nr 160791) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że "Jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, istnieje podstawa, by mógł wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym". Analizując wymienione wyżej orzeczenia stwierdzić należy, iż członek Wspólnoty winien wskazać konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania. W wymienionym wyżej orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego indywidualny interes prawny Sygn. akt IV SA/Wa 1750/07 członka Wspólnoty wyrażał się w tym, że planowana inwestycja mogła zagrozić możliwości dojazdu do garażu. W postępowaniu o wydanie pozwolenie na budowę może to być np. kwestia dopływu światła słonecznego do lokalu. Planowana budowa może bowiem być tak usytuowana, że naruszać będzie przepisy o dopływie światła słonecznego tylko w stosunku do jednego lokalu. W ocenie Sądu skarżący w toku postępowania nie wykazali, by mieli własny indywidualny interes prawny do tego, by uczestniczyć samodzielnie w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Skarżący nie wskazali żadnych argumentów, które przemawiałyby za tym, iż mają własny indywidualny interes prawny w uczestnictwie w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy. Twierdzenia skarżących, iż wydana decyzja jest zmową przeciwko nim, że działania Rektora Szkoły są w istocie przykrywką dla działań wszechwładnego inspiratora J. M., a urzędnicy pełnią w stosunku do niego rolę służebną, że decyzja przyczynia się do pogłębiania ich niedoli oraz ruiny ich życia, że urzędnicy kryją przestępstwa i samowolną budowę służącą rabunkowi ich dóbr są argumentami nieracjonalnymi. Nie sposób przyjąć, by tego rodzaju argumenty mogły być podstawą uznania skarżących za stronę postępowania. Sąd z urzędu nie widzi również argumentów, które miałyby przemawiać za uznaniem skarżących za stronę. Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że planowana inwestycja będzie miała miejsce w lokalu należącym do W. w W.. Inwestycja polegać ma na adaptacji lokalu mieszkalnego na lokal biurowy. W lokalu tym pracować ma do 5 pracowników. Lokal ma zostać połączony odrębnym wejściem bezpośrednio z salą seminaryjną należącą do W. . Brak jest w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż decyzja o warunkach zabudowy odnosząca się do wyżej wymienionego przedsięwzięcia narusza interes prawny skarżących. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.