I SA/Bd 219/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności za rok 2005 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz P. B. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał P. B. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w pomniejszonej wysokości. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego, nieprawdziwość stwierdzonych w wyniku kontroli uchybień, niewłaściwe ustalenie, kto jest właścicielem gruntów oraz naruszenie przepisów dotyczących przeprowadzania dowodów. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że stan gospodarstwa został prawidłowo zweryfikowany i w zakresie, w jakim gospodarstwo to spełniało warunki przyznania dopłat ONW, płatności te zostały przyznane. Przeprowadzona na miejscu kontrola oraz zgromadzona dokumentacja w postaci zdjęć działki rolnej D położonej w miejscowości L. pozwoliły bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że w stosunku do tego gruntu nie została spełniona przesłanka prowadzenia na nim działalności rolniczej. Świadczy o tym wysokie zachwaszczenie gruntu oraz porastające go kilkuletnie drzewa. Organ odwoławczy dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie dał wiary oświadczeniom A. B., W. U. oraz E. T., na które powoływała się strona, a które dotyczyły wykorzystywania rolniczo przez te osoby na własny użytek przedmiotowej działki. Zdaniem organu, prawidłowa była identyfikacja działki przez byłego właściciela, zmierzona podczas kontroli powierzchnia gruntu była zgodna z danymi pochodzącymi z Ewidencji Gruntów i Budynków, a sporządzona mapa działki pokrywała się z jej zdjęciami lotniczymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną i stwierdzenie, że nie było podstaw prawnych do pomniejszenia przyznanych płatności. Strona skarżąca zarzuciła, że organ nie dał wiary oświadczeniom, na które strona powoływała się w odwołaniu i nie wskazał, jakie okoliczności spowodowały, że zwrócono się do byłego właściciela o identyfikację przedmiotowej działki. Strona podniosła, że z protokołu kontroli z dnia [...] wynika, iż w tym dniu nie dokonano pomiarów działki D. Strona podkreśliła przy tym, że pewną część działki pozostawiła od jesieni 2003 r. nieuprawianą w celu uzyskania naturalnego drzewostanu brzozowego. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu, co do kierowania dopłat do osoby sprawującej nadzór nad ziemią twierdząc, że o prawie do dopłat decydują uzgodnienia miedzy właścicielem, a dzierżawcą lub użytkownikiem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 01 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 4/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że działka D nie mogła być objęta dofinansowaniem w postaci płatności ONW, bowiem nie była na niej prowadzona działalność rolnicza. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy, poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 10, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 436/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nienależyte rozważenie oświadczeń E. T., W. U. i A. B. w postępowaniu dowodowym przez organy i zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez Sąd I instancji stanowiło naruszenie podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji z naruszeniem wskazanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) zaakceptował brak wnikliwej oceny załączonych do odwołania oświadczeń, a tym samym brak uprzedniego ustalenia przez organy, kto był posiadaczem działki D w stosunku do której P. B. ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu ONW. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero bezsporne ustalenie, kto był posiadaczem działki D pozwoli na ocenę, czy wnioskujący spełniał pozostałe prawem przewidziane przesłanki warunkujące przyznanie płatności z tytułu ONW. Zaskarżona decyzja wymaga także ponownej oceny co do poprawności identyfikacji działki D, przy uwzględnieniu stanowiska strony, że dokumentacja fotograficzna nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż dotyczy ona tej działki z uwagi na brak protokołu określającego miejsce wykonania fotografii, odległość od fotografowanych obiektów, czy też parametry wykorzystanego sprzętu. Za bezzasadny natomiast uznał Sąd zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy decyzją organu I instancji, którą przyznano stronie skarżącej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (w skrócie ONW) w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie płatności z tytułu ONW polegało na tym, że wnioskodawcy przyznano jedynie kwotę [...] zł za zgłoszony obszar o pow. [...] ha w I strefie nizinnej natomiast odmówiono płatności za zgłoszony obszar [...] ha w II strefie nizinnej. Całkowite pozbawienie płatności z tytułu ONW w II strefie nizinnej było następstwem uznania przez organy, że zgłoszona do płatności w ramach II strefy nizinnej działka D o zadeklarowanej powierzchni [...] ha położona w L. na działce ewidencyjnej nr [...] nie była użytkowana rolniczo. Pozbawiając wnioskodawcy dopłat z tytułu ONW z całego zgłoszonego obszaru zaliczonego do II strefy nizinnej [...] ha, organy miały na uwadze szczegółowe unormowanie zawarte w art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 24 kwietnia 2004 r. zgodnie z którymi nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa jeżeli różnica obszaru działek zgłoszonych jest większa niż 20% obszaru "zatwierdzonego" tj. obszaru, który spełnia warunki do przyznania tej pomocy. Skoro w niniejszej sprawie w odniesieniu do działek z II strefy nizinnej różnica ta wynosiła 191,69% to od całej zgłoszonej powierzchni w ramach tejże II strefy nizinnej odmówiono przyznania płatności z tytułu ONW. Odmawiając przyznania płatności z tytułu ONW od całego obszaru II strefy nizinnej co było konsekwencją uznania, że wchodząca w skład tej strefy działka D nie była wykorzystywana rolniczo – orzekające w sprawie organy nie dokonały ustaleń kto był faktycznym posiadaczem przedmiotowej działki. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 436/07 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 01 sierpnia 2007 r. sygn. I SA/Bd 4/07 i przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia – wyraził wiążący pogląd, że "dopiero bezsporne ustalenie kto był posiadaczem działki D pozwoli na ocenę czy wnioskujący spełniał pozostałe prawem przewidziane przesłanki warunkujące przyznanie płatności z tytułu ONW za 2005 r." Mając na uwadze powyższy wiążący pogląd należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy w zakresie niewystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy nie poddając nadto tego niepełnego materiału dowodowego rzetelnej merytorycznej analizie i ocenie. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy w pierwszym rzędzie w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, kto był posiadaczem przedmiotowej działki D uprawnionym co do zasady o ubieganie się o pomoc obszarową. Ustaleń tych należy dokonać między innymi poprzez przesłuchanie na powyższą okoliczność świadków: E. T., W. U., A. B. tj. osób, które w złożonych oświadczeniach twierdziły, ze wykorzystywały rolniczo przedmiotową działkę D. Rzetelna analiza i ocena tych zeznań a także twierdzeń skarżącego winna doprowadzić do jednoznacznych ustaleń, co do kwestii posiadania działki D uzasadniającego wystąpienie z wnioskiem o dopłaty z tytułu ONW. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien również ocenić czy w sposób poprawny dokonano identyfikacji przedmiotowej działki D. Nie przesądzając przeto w niczym ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, należy stwierdzić, iż organ we wskazanym wyżej zakresie winien uzupełnić materiał dowodowy, a następnie bez przekraczania ustawowych granic poddać go gruntownej i rzetelnej analizie wyciągając merytorycznie uzasadnione i logicznie poprawne wnioski (art. 107§ 3 k.p.a.) Dopiero jednoznaczne ustalenia w zakresie stanu posiadania działki D oraz jej właściwej identyfikacji mogą ewentualnie w dalszej kolejności prowadzić do kolejnych ustaleń w zakresie czy była ona czy też nie była wykorzystywana rolniczo w stopniu, który ewentualnie mógłby uzasadniać przyznanie dopłat obszarowych. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 151, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.