III SA/Po 198/08

Dnia 26 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [ ... ] nr [ ... ] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ M. Górecka /-/ W. Długaszewska Postanowieniem nr [ ... ] z dnia [ ... ] r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego postanowił zaopiniować pozytywnie proponowany podział nieruchomości położonej w P., oznaczonej – obręb [ ... ], zapisanej w KW [ ... ] stanowiącej własność R. M. N. – sposób podziału ( jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ) ukazano na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości, stanowiącej załącznik do postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż właściciel nieruchomości wniósł sprzeciw od proponowanego podziału, który nie mógł zostać uwzględniony w ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego, jako odnoszący się do kwestii związanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz realizacją roszczeń związanych z uchwaleniem tego planu. Zgodnie z zapisami planu "[ ... ]" w P. ( uchwała Rady Miasta nr [ ... ] ) projektowane działki znajdują się generalnie na terenach urządzeń i tras komunikacyjnych. Plan podziału jest zatem zgodny z ustaleniami planu miejscowego w tym zakresie. Organ podziałowy nie jest przy tym władny do rozstrzygania zarzutów strony odnośnie możliwości i celowości realizacji celu publicznego wskazanego w planie miejscowym. W zażaleniu na to postanowienie R. N. potrzymał swoje stanowisko dotyczące zarzutów odnośnie kwestii zagospodarowania przestrzennego związanego z przedmiotową nieruchomością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [ ... ] r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie podziałowe zostało wszczęte z urzędu – na podstawie art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu realizacji celu publicznego – budowy układu komunikacyjnego. Sporna działka nr [ ... ] leży na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przewidującego przeznaczenie nieruchomości pod budowę dróg publicznych. Organ opiniujący wstępny projekt podziału jest przy tym zobowiązany do bezwzględnego zastosowania ustaleń planu – jako przepisów prawa miejscowego. Nadto wskazał, że rozpatrywane postępowanie dotyczy wyłącznie podziału geodezyjnego polegającego na wydzieleniu z istniejącej już działki ewidencyjnej nowo utworzonych działek z nadaniem im nowego oznaczenia wraz z powierzchnią, zaś wszelkie kwestie dotyczące wykonywania prawa własności do nieruchomości łącznie z kwestią ewentualnego odjęcia tego prawa nie są przedmiotem niniejszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. N. potrzymał swoje zarzuty odnoszące się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji roszczeń związanych z uchwaleniem tego planu będącego podstawą do zaproponowanego podziału przedmiotowej działki. Skarżący podał, iż wyraża zgodę na wydzielenie i wykup działki pod drogę jedynie w sytuacji gdy miasto zmieni przeznaczenie pozostałej części nieruchomości na budownictwo mieszkaniowe lub wykupi całą nieruchomość, której skarżący jest właścicielem. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji – co wynika z jego treści- zostało wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu, zaś jego treścią było pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako obręb [ ... ] , będącej własnością skarżącego. W rozdziale I działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w powołanym przez organ pierwszej instancji jako podstawa prawna art. 93 jak i następne w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu postanowień, mowa jest o podziale nieruchomości i postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości . Podstawową przesłanką dopuszczalności podziału nieruchomości jest zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego. Z kolei postanowienie zawierające opinię w przedmiocie owej zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem dotyczy jednej z kwestii wynikającej w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W sprawie tej bowiem są dwa etapy postępowania, a mianowicie opiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzenie podziału nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2000r. I SA 1292/00). Z kolei powołany w uzasadnieniu orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji art. 97 ust. 3 pkt 1 wskazuje, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W omawianej sprawie wszczęcie postępowania podziałowego przedmiotowej działki nastąpiło z urzędu w celu realizacji celu publicznego jakim było wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Inicjatorem tego postępowania był Zarząd Dróg Miejskich wskazując , iż celem podziału przedmiotowej nieruchomości jest m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne (k. 13 akt adm.). Zgodnie bowiem z zapisami miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [ ... ] w P., uchwalonego dnia 29.08.2000 roku uchwałą Rady Miasta nr [ ... ] opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 68, poz. 911 (k. 13-20 akt adm.), działka nr [ ... ] objęta jest ustaleniami tego planu i w części położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem C 18 kL ( tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy ulicy lokalnej- ul. [ ... ] ), częściowo zaś na terenie oznaczonym w planie symbolem C55.kX ( tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy wyjścia z tunelu (przejścia pieszego) pod torami kolejowymi i ul. [ ... ], budowy przystanku kolejowego [ ... ] z możliwością wzbogacenia w drobne usługi), oraz symbolem C45kD ( tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy ulicy dojazdowej- ul. [ ... ] )- k. 16 akt adm. Powyższe oznacza, że postępowanie podziałowe w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte z urzędu w oparciu o przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż jest ono niezbędne do realizacji celu publicznego (budowa dróg publicznych). Istniał także obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, który to obowiązek dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (wyrok SN z 7 marca 2002r. , III RN 50/01, OSNP 2002/20/476). W omawianej sprawie owa zgodność proponowanego podziału z miejscowym planem ma miejsce. Tak więc skarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś formułowane w skardze zarzuty nie mogły być uwzględnione w tym postępowaniu (podziałowym). Jedynie wypada tytułem wyjaśnienia podać, że w sytuacji, gdy podziału nieruchomości dokonuje się z urzędu (jak w omawianej sprawie) to nawet wtedy, gdy projekt podziału przewiduje wydzielenie działek pod drogę publiczną, nie przechodzi ona na własność Skarbu Państwa czy też jednostek samorządowych . W takiej sytuacji jednostki samorządowe lub Skarb Państwa mogą uzyskać własność tych działek w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia (teza 5 do art. 98 ustawy, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Gerard Bieniek, Stanisława Kalus, Zenon Marmaj, Eugeniusz Mzyk. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 13 lipca 2000roku (IISA/Gd 1024/99, Lex nr 44203), który stwierdził, iż działki wydzielone pod drogę publiczną w podziale prowadzonym z urzędu nie stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa i jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się wyzbyć w drodze czynności prawnej (sprzedaży, zamiany itp), konieczne będzie wywłaszczenie części tej nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/M. Górecka /-/M.Ławniczak