II SA/Gd 839/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A na postanowienie Wojewody z dnia 19 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. Prezydent Miasta, ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2007 r., na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., na wniosek A. G., wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaną na wniosek A decyzją ostateczną z dnia 24 stycznia 2005 r. o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w S. Organ wskazał, że w dniu 9 maja 2005 r. A. G. działający w imieniu własnym, oraz I. G. i A. Ż., będących współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w S., złożył wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Organ badając wniosek stwierdził, że termin do jego wniesienia został zachowany Jak podali wnioskodawcy, powzięli oni wiadomość o pozwoleniu na budowę dotyczącym działki nr [...] przy ul. [...] w S., dopiero 4 maja 2005 r. - w dniu rozpoczęcia wstępnych prac, polegających na usunięciu zieleni. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 9 maja 2005r., a zatem w ustalonym w art. 148 § 2 k.p.a. terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zażalenie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, na powyższe postanowienie wniosła A. A zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że istniały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona złożyła wniosek o wznowienie w ustawowym terminie. A podkreśliła, że w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, do wznowienia postępowania zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. może dojść jedynie na wniosek strony. Ponadto wskazano, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie skarżącego strona w niniejszej sprawie w ogóle nie złożyła skutecznego wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ powyższy wniosek w wyniku uchylenia decyzji w drodze orzeczenia WSA został wyeliminowany z obrotu prawnego. Ponadto strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła daty, w której dowiedziała się o zaskarżonej decyzji. Wojewoda postanowieniem z dnia 19 października 2007 r., na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylenie rozstrzygnięć organów nie jest równoważne z wyeliminowaniem z obrotu prawnego wniosków wszczynających lub mogących wszcząć postępowanie, co zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez A. G. należało zatem uznać za skuteczny także przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Odnosząc się zaś do terminu złożenia przedmiotowego wniosku organ wskazał, że wnioskodawcy podali datę , w której dowiedzieli się o wydanej decyzji, zaś organ sprawdził jedynie, czy informacja podana przez wnioskodawców nie jest sprzeczna z aktami sprawy i czy jest wiarygodna. W ocenie Wojewody można przyjąć, że wnioskodawcy dowiedzieli się o wydanej decyzji wówczas, gdy uzyskali informację o pracach budowlanych. Wojewoda wskazał także, że zaskarżone postanowienie obarczone było wadą w postaci braku pouczenia o możliwości złożenia na nie zażalenia, która to jednak wada została wyeliminowana poprzez wydanie przez Prezydenta Miasta postanowienia z dnia 18 maja 2007 r., prostującego oczywistą omyłkę dotyczącą braku pouczenia. Przypomniano, że termin do złożenia zażalenia na zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta został przywrócony. Skargę na powyższe postanowienie wniosła A, żądając jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a., ponawiając argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zażalenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która kontrolowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga jest uzasadniona, jednakże z przyczyn innych niż podane w skardze. Zaskarżone postanowienie wydane zostało bowiem bez podstawy prawnej. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy Rozdziału 12 k.p.a. o wznowieniu postępowania nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998 r., I SA/Po 1847/97, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1997 r., I SA/Wr 224/96, niepublikowany wyrok NSA z dnia 17 maja 2000 r., I S.A./Lu 9/00, Lex nr 51768). Postanowienie o wznowieniu postępowania, zgodnie z treścią art. 149 § 1 k.p.a. jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Postanowienie to otwiera tylko postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stanowisko takie znajduje poparcie w doktrynie i orzecznictwie (por. np. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 1996 r. I SA 1493/95 - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem... W-wa 1998 str. 38/71) oraz doktrynie (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 1988, str. 734). Prawidłowość podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji (art. 142 k.p.a). Podsumowując, skoro w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia, to rozpoznanie takiego zażalenia przez organ drugiej instancji i wydanie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa procesowego). Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia o wznowieniu postępowania, niemożliwe jest roztrząsanie merytorycznych zarzutów sformułowanych w treści skargi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda wyda, co do wniesionego zażalenia, rozstrzygnięcie stosownie do art. 134 w zw. z 144 k.p.a.. Mając na względzie powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.