II SA/Po 106/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie upoważnienia do badań technicznych pojazdów; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...) nr (...) II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia (...) Starosta K., powołując przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, cofnął T. K. uprawnienia diagnosty o nr (...). W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że we wrześniu 2007 r. dowiedział się – od Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w O. – o prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia (...), sygn. (...). Zgodnie z treścią powyższego wyroku T. K. został skazany na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności za wystawienie jako diagnosta w okresie od 12 czerwca 2004 r. do 30 września 2004 r. co najmniej 37 sztuk zaświadczeń o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdów, poświadczając tym samym nieprawdę, bowiem powyższe badania nie miały miejsca. Ponadto Sąd orzekł środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty przez okres dwóch lat. Równocześnie wymieniony Wydział Starostwa O. przekazał organowi I instancji protokół nr (...) z dnia (...) z kontroli Stacji Kontroli Pojazdów w K., gdzie pracował T. K. Na tej podstawie Starosta K. cofnął T. K. uprawnienia diagnosty, opierając się na art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.), przewidującego, że Starosta cofa diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdu jeżeli stwierdzi się w wyniku przeprowadzonej kontroli że: 1) przeprowadzono przez diagnostę badanie techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydawano przez diagnostę zaświadczenia albo dokonywano wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami Starosta K. zwrócił również uwagę, iż T. K. wykonywał pracę w stacji kontroli pojazdów w K., która znajduje się we właściwości miejscowej Starostwa Powiatowego w O. Stąd też niemożliwe było dokonanie kontroli przez Starostę K. na w/w stacji kontroli pojazdów – mógł on jedynie zażądać wydania wyników z przeprowadzonej kontroli. Od decyzji powyższej odwołał się, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., T. K. Wskazał, że cofnięcie uprawnień diagnoście na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym może mieć miejsce jedynie w przypadku, stwierdzenia podczas kontroli określonego w treści powyższego artykułu uchybienia w pracy diagnosty. W jego opinii ani kontrola przeprowadzona w dniu (...) której wnioski zawarto w protokole nr (...), ani kontrola z dnia (...), której wnioski zawarto w protokole nr (...), nie wskazały aby T. K. dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem jego wykonania lub też aby wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Tym samym nie została spełniona dyspozycja wynikająca z powyższego przepisu, który daje organowi administracji uprawnienie do cofnięcia uprawnień diagnosty jedynie w przypadku stwierdzenia powyższych nieprawidłowości w drodze przeprowadzonej kontroli. Ponadto T. K. podniósł fakt wadliwości samego art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem artykuł ten odwołuje się do art. 83 ust. 6, który został uchylony. Tym samym niemożliwe staje się poprawne zastosowanie art. 84 ust. 3, bowiem stanowiłoby to przejaw wykładni rozszerzającej, która w powyższym przypadku, mając na względzie charakter przewidywanej sankcji, musi zostać uznana za niedozwoloną. T. K. wskazał również, że w momencie wydania decyzji administracyjnej przez Starostę K., odbył już orzeczony środek karny. Postanowieniem z dnia (...) Sąd Rejonowy w O. zaliczył T. K. na poczet środka karnego zakazu wykonywania zawodu, okres zastosowanego w toku postępowania przygotowawczego środka zapobiegawczego w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty od dnia 20 października 2004 r. do dnia 09 listopada 2006 r. Zdaniem T. K. cofnięcie uprawnień diagnosty w drodze administracyjnej skutkowałoby jego podwójnym ukaraniem, co w świetle Konstytucji należy uznać za niedopuszczalne. Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję Starosty K. w mocy. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 2 pkt 9 Kodeksu Karnego Wykonawczego (Dz. U. z 1997 r. Nr 90 poz. 557 ze zm.) Starosta K. jest właściwym organem egzekucyjnym do wykonania nałożonego wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia (...) środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu przez okres dwóch lat. Zgodnie z art. 185 kkw Starosta, jako organ właściwy, zobowiązany jest podjąć stosowne decyzje i bezzwłocznie zawiadamiać o nich sąd. Ponadto w ocenie Kolegium materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, tj. protokoły kontroli z dnia (...) i z dnia (...), nie narusza zasady wyrażonej w art. 77 kpa i może stanowić podstawę do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od decyzji powyższej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T. K. Podniósł on, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. narusza przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz procedury administracyjnej poprzez błędne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji Kolegium, a więc naruszenie art. 107 kpa. Uzasadniając swoją skargę T. K. podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie spełnione zostały przesłanki określone w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem protokoły z przeprowadzonych kontroli nie wskazywały, aby dopuścił się on nieprawidłowości przy wykonywaniu czynności diagnosty. Podtrzymał argument, że art. 84 ust. 3 odsyła do uchylonego art. 83 ust. 6, co uniemożliwia poprawne zastosowanie art. 84 ust. 3 wymienionej ustawy. Podkreślił, że orzeczony przez Sąd Rejonowy w O. środek karny został już przez skarżącego odbyty i cofnięcie uprawnień przez Starostę K. spowoduje w istocie podwójne ukaranie skarżącego za ten sam czyn, co stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji. Odnosząc się do treści rozstrzygnięcia, wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., T. K. wskazał, że procedura określona w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może służyć wykonaniu wyroku karnego zapadłego wobec skarżącego. Skarżący wskazał, że Sąd orzekł o dwuletnim zakazie wykonywania zawodu, gdy tymczasem cofnięcie uprawnień diagnosty skutkuje pięcioletnim zakazem wykonywania zawodu diagnosty. Powoduje to, że powołanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 185 Kodeksu Karnego Wykonawczego jest nieuzasadnione. Wreszcie skarżący podniósł, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zostało sporządzone w sposób wadliwy poprzez brak przedstawienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a jedynie poprzez lakoniczne wskazanie na protokoły z przeprowadzonych kontroli, w których żaden sposób nie wynika, aby skarżący dopuścił się uchybień określonych w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.) starosta posiada uprawnienia do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 stwierdzi się: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, art. 84 ust. 3 powyższej ustawy daje staroście prawo do orzeczenie w drodze decyzji administracyjnej zakazu, który w swojej treści odpowiada orzeczeniu przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu lub pełnienia funkcji. Tym samym na organie administracji spoczywa obowiązek zachowania wyjątkowej staranności w dokonywaniu oceny zebranego materiału dowodowego i wydawaniu decyzji o cofnięciu uprawnień. W swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania cytowany powyżej art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem odsyła on do treści art. 83 ust. 6, który w obecnym kształcie ustawy nie istnieje. Istotnie przepis art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony przez ustawę z dnia 02 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173 poz. 1808), która weszła w życie dnia 21 sierpnia 2004 r. Uchylony przepis przewidywał, że starosta przeprowadzał, co najmniej raz w roku, kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie zgodności z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz w zakresie prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prowadzenia wymaganej dokumentacji. Należy jednak zwrócić uwagę, że ta sama nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym wprowadziła przepis art. 83b, który przewiduje w ust. 1 i ust. 2, że starosta jest organem właściwym dla dokonywania nadzoru nad stacjami kontroli i w ramach tego nadzoru dokonuje co najmniej raz w roku kontroli stacji pojazdów w zakresie: zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3 ustawy, prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji. Treściowo przepis art. 83b ust. 2 odpowiada więc zakresowi zastosowania uchylonego przepisu art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stąd też organ administracji, stosując art. 84 ust. 3 powyższej ustawy zobowiązany jest zastosować ust. 2 art. 83b tejże ustawy. Szczególny charakter sankcji jaka jest przewidziana w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym powoduje, że organ administracji może cofnąć uprawnienie do wykonywania zawodu diagności jedynie w przypadku wypełnienia przesłanek określonych w treści tego artykułu. Oznacza to, że o ile wyniki kontroli przeprowadzonej w trybie ustawowo określonym nie wykażą, aby diagnosta dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego w sposób niezgodny z określonym zakresem i sposobem wykonania lub też by dopuścił się on wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu w sposób niezgodny ze stanem faktycznym lub przepisami, niemożliwym staje się odebranie mu uprawnień w trybie określonym w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu zarówno z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu (...) jak i protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu (...) nie wynika, że T. K. dopuścił się dokonania badania technicznego pojazdu w sposób sprzeczny z przepisami. Z treści protokołów nie wynika, aby w trakcie kontroli wykryto jakiekolwiek nieprawidłowości. Na podstawie wymienionych dokumentów nie sposób zasadnie przyjąć, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli właściwy organ stwierdził występowanie nieprawidłowości wymienionych w przepisie art. 84 ust. 3 przywoływanej ustawy. Tym samym wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień stanowi naruszenie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które nakazują organom administracji publicznej dokonanie wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zdaniem Sądu powołanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na treść art. 185 Kodeksu Karnego Wykonawczego (Dz. U. z 1997 r. Nr 90 poz. 557 ze zm.) jako podstawy prawnej wydanej decyzji nie znajduje uzasadnienie w powyższej sprawie. Zgodnie z art. 180 powołanego wyżej Kodeksu, w przypadku prawomocnego orzeczenia środka karnego w postaci orzeczenia zakazu zajmowania określonego stanowiska lub wykonywania określonego zawodu, sąd przesyła odpis wyroku właściwemu organowi administracji, który zgodnie z art. 185, zobowiązany jest do podjęcia stosownych decyzji. Sama regulacja wynikająca z treści powyższego artykułu nie może jednak stanowić jedynej, samodzielnej podstawy prawnej dla wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty. Przepis art. 185 kkw mówi o podjęciu "stosownych decyzji", jest to norma ogólna o charakterze kompetencyjnym, nie określa ona w ogóle katalogu decyzji dopuszczonych przez prawo i możliwych do podjęcia w tym trybie. Z tego względu "stosowne decyzje" z przepisu art. 185 kkw wydawane przez organy administracji muszą mieć podstawę materialnoprawną w konkretnych przepisach ustawowych, przyznających organowi uprawnienie do zastosowania określonej sankcji i wskazujących przesłanki do podjęcia decyzji. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidują możliwość cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych w sytuacji wskazanej w art. 84 ust. 3 ustawy, przesłanki do zastosowania tego przepisu nie zostały jednakże w niniejszej sprawie spełnione. Zauważyć także należy, że przepisy Kodeksu Karnego Wykonawczego nie zawierają w kwestii zakazu wykonywania określonego zawodu regulacji podobnej do przepisu art. 182 § 2 kkw. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy administracji obu instancji rozpatrując powyższą sprawę naruszyły przepisy art. 83 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznanie, ze wyniki kontroli przeprowadzonej na stacji kontroli pojazdów stanowiły wystarczającą przesłankę do cofnięcia T. K. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, a także art. 185 Kodeksu Karnego Wykonawczego poprzez uznanie, że przepis ten stanowi samodzielną przesłankę dla cofnięcia powyższych uprawnień. Tym samym organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wady te skutkować musiały uchyleniem obu decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta K. powinien ponownie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy, mając na względzie wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ winien także rozważyć, czy skarżący po zakończeniu odbywania kary dodatkowej zakazu wykonywania zawodu diagnosty automatycznie odzyskał utracone prawa, czy tylko zdolność do ich nabycia – co mogłoby oznaczać bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 13 § 1 kkw organ wykonujący orzeczenie może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga