VIII SA/Wa 151/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-23

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Sławomir Fularski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, a strona nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie tej okoliczności?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała do 21 roku życia. Brak dowodów na potwierdzenie tej daty powstania niepełnosprawności, mimo obowiązku strony do współdziałania w gromadzeniu materiału dowodowego, skutkuje brakiem spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego B.P. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w R. Organ I instancji wskazał, że choć wnioskodawca ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, nie można ustalić daty jej powstania, co jest warunkiem przyznania zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając niespełnienie przesłanek z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. B.P. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc argument o konieczności pomocy osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Na podstawie art. 3, art. 16, art. 20 ust.3, art. 24 ust.4, art. 25, art. 57 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz. U. z 2006 roku, nr 139 poz. 992 ze zmianami, dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych ) oraz zgodnie z rozporządzeniem z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005 roku, nr 105, poz. 881 ze zm. ) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 roku ze zmianami, dalej jako k.p.a) a także na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia 8 kwietnia 2004 roku do wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., odmówił B.P. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że z załączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, iż B.P. ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, jednak nie można ustalić daty jej powstania. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. B.P. wniósł odwołanie od tej decyzji , wnosząc w nim, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględniono pkt. 7 jego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego to wynika, że wymaga pomocy osób trzecich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] marca 2008 roku znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, B.P. jest wprawdzie osobą posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności który datuje się od lipca 2006 roku, jednakże na podstawie orzeczenia wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] listopada 2007 roku nie można ustalić od kiedy ona istnieje. Organ podniósł nadto, że od w/w orzeczenia B.P. nie składał odwołania. Zasiłek taki przysługiwałby mu, gdyby ustalono, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Brak dowodu na tą okoliczność wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. stała się przedmiotem skargi B.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze ponownie wskazał on argumenty podniesione w odwołaniu, że wymaga pomocy osób trzecich, co najczęściej wiąże się z kosztami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, bowiem zarzuty podniesione w skardze pozostają bez wpływu na treść podjętego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego reguluje ustawa o świadczeniach rodzinnych, a konkretnie art. 16 ust.1, 2 i 3, który stanowi: 1. Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. 2. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. 3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Tak więc, fakt podnoszony przez Skarżącego zarówno w odwołaniu jak i w skardze, że z pkt. 7 przedstawionego przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika konieczność zapewnienia mu okresowej pomocy ( orzeczenie zostało wydane do dnia 21.11.2010 roku ) innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, trzeba jeszcze bowiem spełnić warunki wynikające z ust. 2 lub 3 wyżej wymienionego przepisu. Skarżący nie spełnia jednak żadnej z w/w przesłanek. Jest wprawdzie osobą niepełnosprawną w wieku powyżej 16 roku życia, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jednakże z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie nie wynika, aby ta niepełnosprawność u niego powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W toku postępowania przed organem I instancji, składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, Skarżący oświadczył, że orzeczenie wydane przez Miejski Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2007 roku, jakie załączył do przedmiotowego wniosku jest jego pierwszym orzeczeniem o niepełnosprawności na podstawie którego prosi o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Tak więc, po raz pierwszy przed zespołem orzekającym o niepełnosprawności, Skarżący stanął dopiero w wieku 58 lat ( z załączonej dokumentacji wynika bowiem, że B.P. urodził się [...] 1949 roku). Od wydanego przez Miejski Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2007 roku orzeczenia, które to zaliczając go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i ustalając, że stopień niepełnosprawności datuje się od lipca 2006 roku, stwierdziło równocześnie w pkt. IV, że nie można ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, Skarżący jak oświadczył w toku postępowania przed organem II instancji, nie składał odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Tym samym, orzeczenie to stało się ostateczne i jest w chwili obecnej wiążące dla organów administracji publicznej. Skarżący w toku postępowania przed organami administracyjnymi, pomimo zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie, co potwierdzają składane przez niego oświadczenia, zarówno przed organem I jak i II instancji, nie wskazał żadnego dowodu z którego by wynikało, że jego niepełnosprawność powstała u niego przed ukończeniem 21 roku życia. Niepełnosprawność ta musiałaby u niego powstać przed dniem 25 maja 1970 roku, wówczas to bowiem Skarżący ukończył 21 lat. Tymczasem, nawet na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Skarżący oświadczył, że nie pamięta kiedy powstała u niego niepełnosprawność, od dwóch lat ma problemy [...], od dwudziestu lat ma dolegliwości kręgosłupa a wcześniej miał problemy z korzonkami. Skarżący nie wykazał więc, aby niepełnosprawność powstała u niego przed ukończeniem 21 roku życia, co umożliwiłoby spełnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Należy zauważyć, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji ; obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika wprawdzie, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło