I SA/Wa 405/08

WyrokWSA w Warszawie2008-08-06

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Gabriela Nowak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje realizacji celu publicznego na tej nieruchomości, mimo że planowana inwestycja sama w sobie może być uznana za cel publiczny?
Ratio decidendi
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwe tylko wtedy, gdy plan miejscowy przewiduje realizację celu publicznego na danej nieruchomości lub wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (w przypadku braku planu). Sam fakt, że planowana inwestycja może być uznana za cel publiczny, nie jest wystarczający, jeśli plan miejscowy nie przeznacza danego terenu pod realizację celów publicznych.
Stan faktyczny
Zakład [...] S.A. wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej. Starosta odmówił wydania decyzji, wskazując na niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak charakteru celu publicznego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że plan miejscowy uwzględnia lokalizację linii energetycznych, a prace miały charakter remontowy, nie wymagający decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 405/08 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] odmawiającą Zakładowi [...] SA, Rejon [...] S. ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości U. gmina S., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiących własność T. P.. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan sprawy Wnioskiem z dnia 24 lutego 2006 r. Rejon [...] S. działając w imieniu Zakładu [...] [...] SA, jako inwestor linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w U., wystąpił o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - dalej u.g.n. (Dz.U. z 2004 r. , nr 261, poz. 2603 ze zm.) decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanych na wstępie nieruchomości poprzez wydanie dla każdej z działek zezwolenia na przeprowadzenie przez nie linii elektroenergetycznej napowietrznej. Celem inwestycji było zasilenie w energie elektryczną budynku usługowego położonego na działce nr [...] w U., stanowiącego własność S. O.. Inwestycja miała być zrealizowana poprzez wymianę istniejących linii niskiego napięcia, wyminę transformatora na transformator o większej mocy, wyprowadzenie ze stacji trzech obwodów izolowanych oraz wyminę i przesunięcie słupa. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Starosta S. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmówił wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości wskazując, że proponowana przez wnioskodawcę inwestycja nie jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G., B., U. i J. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2005 r. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), a inwestycja nie ma charakteru celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n. Od decyzji tej Zakład [...] Rejon [...] S. wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S.. Wskazując na treść art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ogólne zasady obowiązujące przy wywłaszczaniu nieruchomości organ odwoławczy podniósł, iż zezwolenie na przeprowadzenie na cudzej nieruchomości urządzeń przemysłowych może być udzielone jedynie dla realizacji celu publicznego wskazanego w planie miejscowym albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści obowiązującego na przedmiotowym terenie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, nie wynika natomiast aby przewidywał on planowaną przez wnioskodawcę inwestycję, zaś ona sama nie ma charakteru celu publicznego. W planie tym działka nr [...] położona jest 15 m od drogi oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] w terenach zieleni nieurządzonej – symbol ZN, pozostała zaś część gruntu oraz działki nr [...] i [...] położone są na terenach zabudowy mieszkaniowej o funkcjach mieszanych – zabudowa zagrodowa i jednorodzinna z towarzyszącą funkcją usług nieuciążliwych - symbol MM. Ponadto wspomniany plan miejscowy w ogólnych zasadach w zakresie infrastruktury technicznej przewiduje, iż sieć infrastruktury technicznej powinna być w miarę możliwości prowadzona przez tereny przeznaczone na cele publiczne. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zakład [...] S.A. w W. żądając uchylenia w całości rozstrzygnięcia Wojewody i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji: a) naruszenie art. 112 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 6 tej ustawy poprzez przyjęcie, że zapisy znajdujące się w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Wsi: G., B., U., J. odnośnie linii energetycznych - nie wyczerpują pojęcia lokalizacji inwestycji celu publicznego a w konsekwencji przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 124 powołanej ustawy; b) naruszenie art.112 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennemu, a w konsekwencji przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 124 u.g.n.; c) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie wyrywkowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkiem czego doszło do zignorowania istniejących w Miejscowym Planie Zagospodarowania przestrzennego Wsi G., B., U., J. zapisów dotyczących lokalizacji linii energetycznych. Zdaniem skarżącej uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lokalizacji przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej – powoduje, że na działkach objętych tym planem – może być realizowany cel publiczny jakim jest budowa i utrzymanie ww. obiektów liniowych. Znajduje to również potwierdzenie w działaniach Gminy S., która decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. zlokalizowała inwestycje celu publicznego m.in. na działkach nr [...], [...] i [...], zaś w dniu [...] czerwca 2005 r. przyjęła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Wsi G., B., U., J. – obejmujący ten sam teren. Brak jest zatem, w ocenie skarżącej, podstaw do przyjęcia, że ww. Plan nie dopuszcza prowadzenia inwestycji celu publicznego, który zaledwie 8 dni wcześniej została tam zlokalizowana. Ponadto skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane polegające na remoncie montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Prace na terenie przedmiotowych działek, które zamierzała przeprowadzić skarżąca polegać miały na wymianie istniejących przewodów linii niskiego napięcia oraz wymianie transformatora. Powyższe nie powodowało zatem zmian opisanych w art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy skarżąca nie miała obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ani też nie wymagały one szczególnych zapisów w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Skoro zaś przepisy dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego nie nakładają na skarżącą ww. obowiązków, brak jest podstaw do żądania ich przy wydawaniu decyzji w trybie art. 124 u.g.n. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, że skarga Zakładu [...] S.A. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawą podjętych w sprawie rozstrzygnięć był art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl tego przepisu starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku tego planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak trafnie zauważył Wojewoda [...] unormowanie powyższe przewiduje szczególny rodzaj wywłaszczenia. Jest ono możliwe tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego lub wydana został ostateczna decyzja o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości - w braku planu miejscowego (art. 112 ust. 1 u.g.n.). Ponadto stosownie do art. 112 ust. 3 u.g.n. może być ono dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Cele publiczne określone zostały w art. 6 pkt 1-10 u.g.n. Celem takim jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. (art. 6 pkt 2 u.g.n.). Planowana przez skarżącą inwestycja mieści się niewątpliwie w definicji celu publicznego, o którym mowa w cyt. art. 6 pkt 2 powołanej ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zatem stanowiska organów kwestionujących ten charakter inwestycji. Zważyć jednak należy, iż sam zamiar realizacji celu publicznego na nieruchomości, która w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych, nie daje podstaw do skutecznego żądania przez inwestora ograniczenia cudzej własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w obowiązującym dla terenu, na którym znajdują się działki nr [...], [...] i [...] miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] nie przewidziano realizacji celu publicznego. Działki te znajdują się bowiem na terenie oznaczonym symbolami ZN – tereny zieleni nieuporządkowanej (działka nr [...]) oraz MM - tereny zabudowy mieszkaniowej o funkcjach mieszkalnych- zabudowa zagrodowa i jednorodzinna z towarzyszącą funkcją usług uciążliwych (działki nr [...] i [...]). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne wyznacza jedynie tereny dróg publicznych i ciągi piesze; tereny usług publicznych oraz tereny zieleni publicznej ( § 10 ust. 1 uchwały Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2005 r.). W tym stanie rzeczy, niezależnie do błędnej oceny przez organ charakteru inwestycji, podjęte rozstrzygnięcia nie naruszają prawa, gdyż w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 124 w zw. z art. 112 ust. 1 powołanej ustawy uzasadniającej wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. Przy czym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest podnoszona przez skarżącą okoliczność, że skoro planowana inwestycja, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. – o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) nie wymagała uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, ani też nie wymagała szczegółowych zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to brak jest podstaw do żądania tych dokumentów przy wydawaniu decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Zważyć bowiem należy, że czym innym jest dopuszczenie możliwości wykonywania określonych celów publicznych na nieruchomości bez konieczności wydawania odrębnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, a czym innym jest ograniczanie w trybie administracyjnym prawa własności gruntu, a więc ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo poprzez przeprowadzenie tej szczególnej formy wywłaszczenia. W tym stanie rzeczy za chybione uznać należy zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 112 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. oraz art. 2 pkt 5 tej ustawy, jak również zarzuty dotyczące wyrywkowej oceny przez organy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i naruszenia tym samym art. 77 k.p.a. Niewątpliwie brak przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów, na których położone są działki stanowiące własność T. P., na realizację celów publicznych oznacza, iż w sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek umożliwiają ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło